Аслияб гьумералде

ХIикматал махлукъатал

ХIикматал махлукъатал

ГIанкI

 

ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.

 

Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес гьечIеб бакIалде ккедал, жинцагоги гьужум гьабула нахъисел бохдуз кьабиги щвезабун. Гьезда кIола 3-4 метралъул манзилалъ кIанцIизеги. Бекерулеб мехалда, добе-гьанибе кIанцIун, хадуб лъугьараб жанаварги мекъи ккезабула. Амма, цересел хIатIал къокъал рукIиналъ, гьезда кIоларо тIаса гъоркье рекеризе. Гьединаб бакIалде ккедал, гьорчо гIадин гибигизе биччала.

Гьез гIумру гьабула жалго жидедаго чIун. Данделъула тIинчI бахъулеб заманалда. Гьезул букIунаро цо ккураб бакIги. Рукъалъул гIанкIазин абуни гьабула къукъабиккун гIумру.

Аслияб къагIидаялда гьел къватIире рахъуна сардилъ, къад къоялъ рукIуна рахчун.

Хинаб заманалда гьез кванала хер, тIанхал, хъарсула гъутIби. Хасало рукъула тIеренал гъаркьалаби, кьалбал ва кванала хьонал.

Гьел рикIкIуна гIемерал тIанчIи гьарулеллъун. ЛъагIалида жаниб гьабула 3-4 нухалъ ва щибаб нухалда 3-8 тIинчI. ТIанчIи гьарулеллъул гьел рукIуна кьурдулел ругел гIадин кIанцIелел, рекерахъдулел.

ГIумру гьабула 4-8 соналъ. Гьезул буго 30-гIанасеб тайпаги.

Ракьулъ гIумру гьабулелъул гьез рухъула чанго батIияб бакIалдаса къватIибе нух бугел кIартIал. Жанавараздаса цIунизе гIажаибал нухал жанисанги гьарула.

 

МухIаммад ГIалиев

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...


ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

МухIаммад аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал бищунго захIматал хIалбихьиязул цояб букIана ТIаифалде гьабураб сапар. Гьесул лъади Хадижат ва имгIал АбутIалиб хун хадуб Маккаялда бусурбабазул ахIвал-хIал гIемерго хIалуцун букIана. Цинги Аллагьасул ﷻ Аварагас ﷺ ТIаифалде сапар бухьана, шагьаралъул...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Аллагь ﷻ рехсей

Аллагь ﷻ гIемер рехсеялда хурхун рачIарал цо-цо хIадисазул магIнаби.   Аллагьас ﷻ абулеб буго, лагъас Дун рехсани, Дица гьевги рехсезе вугин. Цояс гьикъана Аварагасда ﷺ, кидаго гьабизе лъикIаб гIамал бицейилан. Аварагас ﷺ абуна Аллагь ﷻ рехсолаго мацI бакъвазе биччангутIи бугилан...


Бакъ: гьудулищ, тушманищ?

Хъизамалъул, рукъалъул ургъалабазул цӀураб заманалда руччабазда кӀочон тола жидерго тIалаб-агъаз гьабизе. Нилъер берцинлъиги сахлъиги ккола ТӀадегӀанав Аллагьасул сайгъат ва гьел цӀунизеги ккола.   Нилъер гӀумруялда жаниб кӀудияб бакӀ ккола бакъул нуралъ. Гьелъ кумек гьабула черхалъе, лугбал...