Аслияб гьумералде

Сахлъиялъе пайдаяб

Сахлъиялъе пайдаяб

Сахлъиялъе пайдаяб

КIал бухӀизабулеб пилпил (перец) хӀалтӀизабула квен гьабиялъулъ ва дару-сабаб гьабиялъулъ. Гьелъул букӀуна хасаб тӀагӀамги гIуцIиги.

 

Кинаб пайда бугеб багӀараб перецалъул?

Перецалъулъ букӀуна бищун дагьаб нах, 1,5 грамм углеводазул ва 2 грамм белокалъул. Чилиялъул аслиял жал ккола лъим, клетчатка ва моносахаридал. ГӀемерал витаминал ва минералал руго гьелда гъорлъ: А, В группаялъул, С, Е, К ва РР, калий, кальций, магний, натрий, фосфор, железо.

Чилиялъ гӀемераб пайда кьезе бегьула - гӀадада гуро машгьурал шеф-поваразе гьеб жидерго кванилъе жубазе бокьулеб. БагӀараб перецалъулъ руго эндорфинал - «талихӀалъул гормонал». Гьел руго, гьеб продукт цӀидасанги кваназе бокьизабулеб жо, кигIан кьогӀаб ва бухIулеб букӀаниги.

Чилиялъ кваназе бокьизабула, лъикIлъизабула бидул хьвади, хӀалтӀизабула метаболизм, гIадалнахул хIаракатчилъи цIикIкIинабула, бидул тӀадецуй гӀодобе ккезабула, стрессалде дандечӀей цӀикӀкӀинабула чорхол, иммунияб система щула гьабула. Гьелде тӀадеги, гӀалимзабаз рикӀкӀунеб буго чилиялъ инсанасул гӀумруялъул халалъиги цӀикӀкӀинабизе кумек гьабулин.

Чилиялъулъ бугеб кверцетиналъ хехлъизабула катехиназул гъорлъе лъугьин, гьелги ккола бидурихьал «квешаб» холестериналдаса цӀунулел жал. Гьел ратизе бегьула бецӀаб шоколадалда жанирги.

Чилиялъул экстракталъ квербакъула чорхолъ бугеб беэнлъи бихIинабизе ва метаболизм цӀикӀкӀинабизе. Гьелъул аслуялда гьарула перцалъул пластырал, радикулиталъул мазь ва целлюлиталде данде къеркьолел кремал. Гьелде тӀадеги, капсаициналъ бетӀералъул тӀомода би хьвадизе кумек гьабула ва рас бижи хехлъизабула.

 

Иммунитеталъе пайда

Чили перец буго С витаминалдалъун бечедаб. С витаминалъ кумек гьабула инфекциязда данде къеркьезе ва бидул хъахӀал эритроцитал рахинариялъе. Гьединго перецалда гъорлъ руго капсаицин гӀадал антиоксидантал, гьез клеткаби цӀунизе бегьула эркенал радикалаз гьабулеб заралалдаса.

Гьединго капсаициналъул руго воспалениялде ва микробазде данде къеркьолел хаслъаби, гьез кумек гьабизе бегьула чорхолъ бугеб воспаление дагьлъизабизе ва иммунияб жаваб кьей цIунизе. Гьелде тӀадеги, капсаицин сабаблъун багӀараб перецалъ хинлъизабулеб асар кьола - гьеб данде ккола квачараб заманалда.

 

Депрессиялъул унтаби ккеялдаса цӀуни

Капсаициналъ кумек гьабизе бегьула серотониналъул даража цӀикӀкӀинабизе, гьеб ккола гӀаммаб къагӀидаялъ лъикӀаб хьвада-чӀвадиялъул жаваб кьолеб гормон. Гьелъ кумек гьабула депрессиялде ва ургъелалде данде къеркьезе.

 

Перецалдаса букIине рес бугеб зарал

Чилиялъул, щаклъи гьечӀого, сахлъиялъе гӀемераб пайда букӀуна, амма кӀочон тоге гьелъ сахлъиялъе квешаб асарги гьабизе бегьулеблъи.

 

ХIамид МухIаммадов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Макьилъ "супергерой"     Макьилъ гIемер бихьула, кинабаздаго гIадин, кутакав бахIарчилъун вахъун. Цо-цо мехалъ ворчIула ва дир черх хисулеб бугин ккола: кверазде къуват бачIуна, бидурихьал понцIон лъугьуна. Гьелъие щиб сабаб бугебали лъаларо. Щиб дица гьабизе кколеб?   ГIали,...


Къуръаналда рехсараб пихъ

Инжир ккола бищунго машгьурал пихъазул цояб, хирияб Къуръаналда рехсон Аллагьас тIадегIан гьабураб. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Тин (инжир) ва зайтун абулеб жиб кIиялъулъго баракат бугеб, жиндаса инсанасе квание ва дару-сабабалъе мунпагIат босулеб пихъалдалъун гьедулев вуго...


Аварагасул ﷺ кIиго къиса

Аварагас ﷺ рихьизаруна чанго мугIжизатал, авараглъиялъул хIакъикъат гIадамазда бичIчIизабиялъе. Гьелдаго цадахъ аварагасда ﷺ гIезегIан захIмалъаби рихьана халкъ диналде ахIулаго. МугIжизатазул бищун кIудиябги ккола Къуръан. Щайгурелъул, Аллагьасул ﷻ калам букIиналъ, лъиданиги жиб хисизабизеги...


Нужее баяналъе

Къуръаналда Гьуд авараг чан нухалъ рехсарав? – 4 нухалъ. «Аллагь» абураб рагIи Къуръаналда жаниб чан нухалъ такрарлъараб? – 2640 нухалъ КагIбаялъуб кинаб аят рещтIараб? – Сура «Нисаъ», аят 58. Гьеб аят сундул хIакъалъулъ...


Аллагьасул ﷻ разилъи кин щолеб?

Нилъ рижун рати гIададисеб жо гуро. Пикру гьабуни, нилъеда гьеб бичIчIила, щайгурелъул, пикру гьабиялъ нилъ рачуна лъикIаб нияталде, битIараб нухде. Пикру гьаби исламалда беццараб ишги буго. Къуръаналда Аллагьас ﷻ абичIищ нилъ рижанин Гьесие гIибадат гьабизелъун.   Аллагьас ﷻ малъухъе...