Аслияб гьумералде

ХIарамалъул ракь

ХIарамалъул ракь

ХIарамалъул ракь

Макка-Мадинаялъул хиралъилъун нилъее гIела, жиндие гIоло кинабго махлукъат бижарав авараг тIад хьвадараб, гьев вукъараб ракьлъун букIин.

 

Нилъеда бихьулеб буго жакъасеб къоялъги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Макка-Мадинаялъул агьлу хьихьун бугеб куцги, гьениб гьанжелъизегIан цIунун бугеб баракатги. Гьебги Ибрагьим аварагасул дугIа Аллагьас ﷻ къабул гьабиялъул баракаталдалъун буго.

Ислам бачIиналде цебеги Маккаялъул мушрикиназ ХIарамалъул ракьалда чIарав чиясе щибго зарал гьабулеб букIинчIо, хIатта жиндирго эмен чIварав чи вугонигицин. Гьез абулеб букIана: «КагIба буго Аллагьасул рукъ, гьенир чIаралги Аллагьасул агьлу буго», - ян. ГIалимзабаз абулеб буго: «Аллагьас Макка хIарамлъун гьабун букIанин Ибрагьим аварагас дугIа гьабилалдего», - ян. Гьелъие гьез далиллъун бачунеб буго жинда свалат-салам лъеяв Аварагасул рагIи: «ХIакълъунго, Аллагьас Макка хIарамлъун гьабун букIана, зобал-ракьал рижараб къоялъ», - абураб. ХIакъикъаталдаги, Аллагьас ﷻ Макка хIарамлъун гьабун буго хирияв аварагас ﷺ абухъе, зоб-ракь бижараб къоялъ. Амма гьеб хIарамлъун гьаби БетIергьанас цониги аварагасе загьир гьабичIо, жинцаго цIунараблъун букIана. Цинги, БетIергьан Аллагьасда ﷻ Ибрагьим аварагас гьарана, гьаб бакI хIарамлъун букIин, Дурго лагъзадерие дир мацIалдалъун загьир гьабеян. БетIергьанас Ибрагьимил гьариги къабул гьабуна. Гьелдаса нахъе гьеб бакI хIарамлъун букIинги загьирлъана.

Макка хIарамлъун гьаби абураб рагIиялъул магIна ккола: жиндилъ чан гьабизе, гъветI-гIаркьел бекизе, чIахI-хер тIезе, жаниб рагъ гьабизе Аллагьас ﷻ хIарамлъун гьаби.

ХIакимица бицараб хIадисалда абун буго: «ХIарамалъул ракьалда гьабураб лъикIаб гIамал, ТIадегIанав Аллагьас нусазариде бахинабула», - ян. Жеги абун буго: «Масжидул ХIарамалда бараб как, цогидал мажгитазда баралдаса нусазарго нухалъ хирияб буго», - абун (Бухари). Гьарурал лъикIал гIамалазухъ кири цIикIкIинабулеб гIадин, квешал гIамалазухъги цIикIкIуна гьениб мунагь. Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIабас абулеб букIана: «Маккаялда цо гъалатI ккеялдаса, цогидаб бакIалда 70 гъалатI ккезе бокьила дие», - ян.

 

ГIабас МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Эбелгун кIалъалев гьечIо     Нижер вацасул эбелгун кIалъаларого чанго сон буго. Гьес гIагарлъиялъулгунги бухьен гьабуларо. Цоги шагьаралдеги гочун, телефоналъул ахIиязеги жаваб кьоларо. Гьесул хIакъалъулъ нижеда лъала социалиял гьиназда ругел гьурмаздасан. Яц хIисабалда дие бокьун...


Суал-жаваб

Щал аварагзабазухъе Аллагьас ﷻ тIахьал рещтIарал? Аллагьас ﷻ аварагзабазухъе рещтIарал тIахьазул къадар 104-ялде бахуна, гьезда гьоркьоса 100-яб буго гурараб кагътил мисалалда (свиток) рещтIараб. ХутIараб 4-яб ккола тIехь. Гьезул щибаб букIана цебе рещтIараб ритIухъ гьабулеб ва жидехъе рещтIунеб...


Бакъ: гьудулищ, тушманищ?

Хъизамалъул, рукъалъул ургъалабазул цӀураб заманалда руччабазда кӀочон тола жидерго тIалаб-агъаз гьабизе. Нилъер берцинлъиги сахлъиги ккола ТӀадегӀанав Аллагьасул сайгъат ва гьел цӀунизеги ккола.   Нилъер гӀумруялда жаниб кӀудияб бакӀ ккола бакъул нуралъ. Гьелъ кумек гьабула черхалъе, лугбал...


Муфтиясухъ гьоболлъухъ

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда, муфти, шайих АхӀмад-афандияс къабул гьабуна Пачалихъияб Думаялъул регионалияб политикаялъул ва бакӀалъулаб нухмалъиялъул комитеталъул делегация. Гьеб делегация республикаялде бачӀун букIана бакӀалъулаб нухмалъиялъул къанунал гӀумруялде рахъинариялъул...


Аллагьас ﷻ кьола ризкъи

Имам Загьидияс бицана: «Цо нухалда дун, дие бугеб ризкъи Аллагьас ﷻ азалалдаго хъвараб бугинги абун, гьелъул хIалбихьизелъун гIалахалде валагьун къватIиве вахъана.   Авлахъалде щведал кIудияб мегIер бихьун, гьелде аскIове индал, гьениб батана нохъо. Жаниве лъугьун, бищун чIегIераб...