Аслияб гьумералде

Лъимал – бищун къиматал жавгьарал

Лъимал – бищун къиматал жавгьарал

Инсанасул бищун кIудияб бечелъи ва хазина ккола лъимал. Гьезул гIумру талихIаблъун гьабизе, гьел рохизаризе рукIине инсан сундаго барахщуларо, хIатта жиндирго сахлъиялда, боцIи-магIишаталда ва чорхол къуваталда. БетIергьанас эбел-инсуда жаниб лъун буго жиндирго лъимадехун гIорхъолъа араб рокьи. Гьелъул хIасилалда жиндирго наслу инсанасе кутакалда бокьула, берцин бихьула ва жиндирго жигаралъул хIасилгIадин ракIалдаги букIуна.

Гьаб кинабго жо, кин нилъеца бицаниги, буго инсанасул тIабигIат. Гьелъие бугеб хIикматги ккола дунялалда гIумру букIинаби. Гьединаб рокьи умумузулъ букIун гуребани дунялалда наслу цIуни захIматаб иш букIана. Балагье, кигIан гIемераб къо ва захIмат бихьулеб лъимал гIезарулаго, гьеб кинабго иш захIмат баччилъун гуреб, гьелъул гIаксалда, рекIелгъей ва чорхое гьелдаса щолеб лазатлъун бихьулеб нилъеда.

ГьедигIан хириял лъимал гIемер рокьиялъ гIадада хвезарулелги камулел гьечIо. Кинин абуни, гьезие анищан кканщинаб жо гьабун. Гьез килищ битIараб босун ва жидехъего ихтияр кьун.

Лъиего балъгояб жо гуро инсан жиндир вижудасаго гIун вачIуна квешаб рахъалде, рахIатазде, чIухIиялде, жиндихъ цогидал гIенеккизе бокьиялде, кинабго жо жиндие мутIигIлъизе кутакаб гъирагун цадахъ. Эбел-инсул налъиги ккола гьел киналго рахъаздасан хвасар гьари.

Гьеб масъала рукIалиде бачине ккани, лъималазе тарбия кьеялъул захIматаб нухдасан ине ккола. Гьеб захIмат умумуз лъимал гьитIинго рукIаго баччичIони, гьел гIун хадуб кватIун ккун батула.

Тарбия кьей

Гьанже гIадаб, ай лъималазе тарбия кьезе бигьаяб мех киданиги букIун батиларо. Исламияб лъай къваригIани - кирго рагьарал мадрасаби. Черх куцазе бокьани - санагIатал спортзалал, спортивиял школал. Лъай босизе - лъикIаздаса лъикIал цIалул идараби. Нилъее щибха хутIулеб? Нилъерго лъимал гьединал бакIазде хьвадизаризе ва гьезда хадур чIезе.

Амма нилъее къваригIун буго мугIалимзабазул гъиналдалъун нилъерго лъималазе лъикIаб лъай щвезе. Гьединго мадрасалдецин хьвадизаричIого гIалимзабиги гьезул рахъине. Цо-кIиго нухалъ спортзаладеги риччан, чемпионал рахъине. Гьединаб нигIмат бигьаго нилъее щоларо.

Гьединал ресал БетIергьанас кьунги рукIаго, пайда босизе ккеларищ? МугIалимзабазул гIарзал рукIуна эбел-инсуца жидерго лъималазул милатцин гьабуларин абун. Гьединабго хIал буго мадрасалдаги. Мадрасалде жидер лъимер бачIунеб бугищ яги гьечIищали цIех-рехго гьабуларо. Цинги цо чанго сон индал мадрасалъул нухмалъулезде гIайиб гьабула щибго жо малъун гьечIинги абун.

ТIадчIей гьаби

Тарбия кьеялъул бищунго кIудияб бутIа ккола лъималазул гьалмагълъиялъул хьвадачIвади. Гьединлъидал лъазаризе ккола лъималазул гьудулзаби щалали.

Умумузул бищунго кIудияб тохлъи буго эркенаб заманалда лъимал кир, лъида цадахъ, сунде руссун ругелали хал гьабунгутIи. ГIемерисел умумул лъималазде регIулелго гьечIо, хIатта гьезулгун хабар бицине аскIор гIодор чIолелго гьечIо.

Телефоназул гьужум

Кинавго чи унтун вуго телефоназул унтуца. Киве унев вугониги цадахъ букIуна гьеб алат. ЧIахIияздаса мисал босула гIисиназги. Хасго чIахIияз кIуди-кIудиял телефонал росун кьола гIиссинал лъималазухъе. Пикру гьабуларо гьелъул ккезе бугеб заралалъул.

Социалиял гьиназда бихьанщинаб такрар гьабизе лъимер лъугьиндал, огь бухIаябиланги абун, бетIер кквеялъул хIасилги букIунаро. Гьединлъидал эбел-инсул бербалагьи букIине ккола тIаса босичIого.

Нилъее бокьула лъикIлъи гьабизе. Гьелдаго цадахъ лъималазе тарбия кьеялъул кIварго букIунаро. Бичасул аварагас хирияб хIадисалда абун буго: «Дурго лъимада адаб малъи, тарбия кьей хирияб буго щибаб къойил мискинзабазе бащдаб сахI садакъаде кьеялдасаги», - ян. Аллагьас кумек гьабеги наслу битIараб нухде тIобитIизе! Амин!

ГIАБДУЛЛАГЬ МУХIАММАДОВ

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Хириясул ﷺ насаб

Щивав чиясда тIадаб буго хирияв аварагасул ﷺ инсул ва эбелалъул наслуялъул рахъалъан гьабураб насабалъул сияхI лъазе.   Аварагасул ﷺ инсул рахъалдасан насаб ГIабдуллагь. Аварагасул ﷺ эмен вукIана къурайшиязул мисал босизе бегьулев инсан. Гьев вукIана ГIабдулмутIалибил анцIабилеб лъимер....


Къуръаналда рехсараб пихъ

Инжир ккола бищунго машгьурал пихъазул цояб, хирияб Къуръаналда рехсон Аллагьас тIадегIан гьабураб. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Тин (инжир) ва зайтун абулеб жиб кIиялъулъго баракат бугеб, жиндаса инсанасе квание ва дару-сабабалъе мунпагIат босулеб пихъалдалъун гьедулев вуго...


МухIаммад ва АхIмад цIаразул магIна

Аварагасул ﷻ цIараздасан ккола: МухIаммад абураб цIар. БетIергьанас гьесда гьеб цIар лъуна вижилалдего 2000 соналъ цебе. Гьавун хадуса гьесда МухIаммадан цIар лъуна гьесул кIудияв эмен ГIабдулмутIалибица. МухIаммад абураб цIаралъул магIнаги ккола «жив веццарав» абураб.   Дуца щай гьесда дур...


ЧIаголъиялъе сабаб

Бищун лъикIаб цIоблъун букIиналдалъун Аллагьасги ﷻ нугIлъи гьабураб, инсанасе ва цоги ракьалда бугеб чIагояб жоялъе нигIматлъун кьураблъун ккола лъим. Къуръаналда буго (магIна): «Дица ﷻ лъимги гьабуна кинабго жо чIаголъизе сабаблъун», - абун, ай гьеб лъим гьечIого рухI бугебщинаб чIаго...


Аварагасухъ ﷺ гIашикъав

Увайсул Къарани ккола табигӀиназул цояв. Цо-цояз абула гьев гьезда гьоркьоса бищун тIадегIанав вукIаниланги. ГӀемерисел гӀалимзабаз гьев хириявлъун рикӀкӀуна ХӀасанул Басридасаги, ГӀумар бин ГӀабдулгӀазизидасаги, ГIа-тIаъ бин РабахӀидасаги, СагӀид бин Мусайибидасаги.   Увайсул Къарани...