Аслияб гьумералде

Митингал – Исламалъул цIадирабазда

Митингал – Исламалъул цIадирабазда

Митингал – Исламалъул цIадирабазда

Замана чарлъидал, чи пасалъидал,

Чара хварав мискин халваталда чIа.

 

Инхоса ГIалихIажи

 

 

Жиндир заманалда Инхоса ГIалихIажияс къимат кьун букIараб мехалдаса ана нусгоялдасаги цIикIкIун сонал. Узухъда, замана жеги чарлъун, гIадамал жеги пасалъун рукIинарищха. Гьединги бицун, нилъго гIодореги риччазарун, ругьунлъун руго киналго. Гьедин тIаса бихьиладайха гьеб? Гьединаб заманалдаги гьабулеб жо малъулеб буго гьевго мубаракас:

 

Чороклъи цIикIкIиндал,

БацIцIалъи хведал,

МацIги ракIги хьихьун,

Вехьлъуда вукIа.

 

Инхоса ГIалихIажи

 

 

РакIги мацIги цIуни буго нилъее гьаб заманалда цIакъго захIмалъулеб жо. БатIалъи гьечIо, кинаб иш тIаде бачIаниги сабру тIагIун лъугьунел руго, гIемераб хабар-калам гьабулеб буго. Хасго хабар цIикIкIуна ток ссун, лъим къан ва гьелда релълъарал захIмалъаби дагьаб заманалъ тIаде рачIиндалги. Гьединго сабру тIагIуна ва гаргадула диниял церехъабаз цо кинаб бугониги хIукму гьабиялда тIасанги. РукIине бакI лъаларого, би букарараб гIадаб мисал букIуна. Гьеб кинабго хабар тIибитIизабизе гьабсагIат лъикIал ресалги руго, ай телефоназул кумек ва социалиял гьинал. Гьединаб хасияталъе Инхоса ГIалихIажияс кьолеб къиматалдеги балагье:

Цо иш тIаде щведал

Ургъизе хехлъун,

Оцолаб хIакъ гьабун,

ХIамил рачIчI ккола.

 

Гьел мухъазда бицараб мисал гIемер кколеб буго нилъеда гьоркьоб. Щибго ургъулел гьечIо гьаб хабаралъул бугищ пайда яги гьечIищин абун. КIал гьогьомизеян абухъего, гIемер гаргадулел руго.

Цоги, нилъеда бихьулеб буго, хасго бакътIерхьул улкабазда, митингазде рахъунеб гIадат. Цо кинабгIаги санагIат гьечIолъи ккани, къватIибе гIаламги бахъун гIуцIула рази гьечIолъи лъазабурал митингал. Гьезул доба хIасил кколищ яги кколарищили гуро бугеб суал. Суал буго нилъеца гIумру гьабун ругеб бакIалъул.

РачIаха балагьилин гьелда сверухъ шаргIалъул хIукмуялде. Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандияс «Ас-салам» казияталъул хIалтIухъабазулгун букIараб дандчIваялда абуна: «Цо-цо гIадамазе бокьул митингаздалъун суалал тIуразе. Митингазде рахъун суалал тIурайин абун кибго хъван гьечIо», - ян. Гьалеха исламалъул хIукму. КинабгIаги суал баккани, гьеб тIубаялъе руго рихьизарурал хасал нухал, гьел хIалтIизаризе ккола.

Нилъ гIумру гьабун ругеб улкаялъул къануназда рекъон митинг гьабизе ккани, гьеб бакIалъул нухмалъулезухъе рачIине ккола жидерго бугеб мурадгун ва гIарзагун. Гьелъул киналго рахъалги рорцун, нухмалъулез кьола ихтияр яги кьечIого тола. Гьезул разилъиялдалъун гьез бихьизабураб къоялъ гьабизеги ккола. Амма гьез изнуги кьечIого митингазде рахъани, гьеб ккола такъсир.

Гьелеха шаргIалдаги законалдаги бугеб митингалъул хIакъикъат. Нилъер гIадамазе гьуинлъун буго щиб кканиги нух къай, митингалде рахъингIадал ишал, ай жал цониги къануналъ къабул гьаруларел.

Митнгалде рахъараб бакI буго гIемерав чи данделъараб бакI. Гьениб бокьараб гIала-гъважа ккеялда хIинкъиги буго. Гьединал лъугьа-бахъиназул хIужаби нилъеда рихьизеги рихьана. Гьединго цогидал улкабазда лъугьа-бахъунебги нилъеда бихьулеб буго. Гьеб кинабго хIисабалдеги босун, нилъее лъикIаб буго щивав чи жиндирго гIамал-хасият лъикIлъизабиялда тIад хIалтIи. Гьеб мехалда БетIергьанас нилъер гIамалал рихьун кьола цогидабщинабги. Аллагьас кантIи кьеги киназего.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Хиралъи тIадегIанав

МухIаммад авараг ﷺ ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тIаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьев ﷺ вуго Къиямасеб къоялъ инсанияталъулго сайид. Киналго аварагзабаз Къиямасеб къоялъ, хIатта кIудиял аварагзабазцин гьесухъе айилан абула. Гьев вуго Къиямасеб къоялъ киназего шафагIат гьабулев...


«Ас-салам» – магIарул росабалъ

Гьал къоязда магIарул мацӀалда бахъулеб «Ас-салам» казияталъул редакциялъул хӀалтӀухъаби щвана МахIачхъалаялъул  ЦIияб Хушет  поселокалде. Редакциялъул хӀалтӀухъаби дандчӀвана поселокалъул имамгун ва жамагIатчагIазул цоцоялгун. Гьезулгун гьабураб чара-чӀвариялъулъ нижеца...


РухӀияб рахъ цебетӀезабулеб заман

Нилъер лъимал риидалилал каникулазухъ урхъун рукIуна хӀухьбахъи гьабизе, гьудулзабигун заман тIамизе, расандизе. Амма нилъеда лъала гьаб ва хадусеб гӀумруялъулъ унго-унгояб талихӀ ва бергьенлъи Аллагьасул ва Гьесул Расуласул ﷺ нухдасан иналъулъ букӀин. Гьединлъидал, хириял яцал, рачӀа нилъеца гьаб...