Аслияб гьумералде

Муъминзабазул сипатал

Муъминзабазул сипатал

Муъминзабазул сипатал

«Муъминзабазул иманалъул рахъалъ камилал, тIабигIаталъул рахъалъ лъикIал руго».

 

Имам Гъазалияс «ИхIяалда» хъвалеб буго: «Дуда лъай, кинавниги чи вуго, жиндир напсалъул гIайибал лъаларевлъун. Напсалдехун къеркьей гьабун гIасилъаби тедал, цо-цо нухалъ ракIалде ккола напсги чIаранин, тIабигIатги лъикIлъанин ва гьелдехун къеркьеялдаса гIейги гьабилин абун. ХIакъикъаталдаги лъикIаб тIабигIат буго иман, квешаб тIабигIат буго нифакъ».

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда муъминзабазеги мунапикъзабазеги къокъаб къагIидаялда сипат гьабуна гьеб тIабигIат лъикIлъи ва квешлъи бугин абун. Гьездасан дагьабго жо рехсезе бокьун буго, лъикIал тIабигIатазул гIаламатал лъазе рукIине.

«Аль-Муъминун» сураялъул байбихьуда ругел аятазда Аллагьас ﷻ муъминзабазе сипат гьабун абулеб буго: «Жидер киналго анищазда ва хьулазда кверщел батана муъминзабазул». Дунялалдаги ахираталдаги жал бахьи бугеллъунги руго гьел. Щал гьелин абуни: «Как балеб мехалъ жал цIакъ хIинкъун, хIелун, Аллагьасул къадру, кIодолъи ва жидер загIиплъи лъан рукIунел. Жидеца кинабниги гIададисеб, батIулаб, гьересияб калам ва гьеб гьабулеб мажлисги рикIкIад толел. Жидеца боцIи-малалда, гIарац-меседалда тIалъараб паризаяб закагIатги кьолел. Жидерго гIавраталги хIарамаб жоялдаса цIунулел. Жидеца тIадкъараб аманат тIубалел ва гьабураб къотIи цIунулел. Жидеца паризаял какал гIужда раялда ва хIукъукъал тIуразариялда тIадчIей гьабулел. Гьал сипатал жидее ругел муъминзаби руго, жидеца алжан ирсалъе босизе мустахIикъал гIадамал».

«Тавбат» сураялъул 112-абилеб аяталда буго: «Гьединго алжаналъул агьлуялдасан руго мунагь-хатIаъ ккараб мехалъ жидеца тавбу гьабулел, Аллагьасе гIибадат гьабиялъулъ ихлас бугел, цохIо Аллагьасе гурони гIибадат гьабуларел гIадамал. Жидеца Аллагьасул нигIматазда данде гIемер рецц ва шукру гьабулел, жал ракьалда тIад Аллагьасул дин тIадегIан гьабун, гъазават гьабун хьвадулел. Как балаго рукугI, сужда камил гьабун Аллагьасдаса хIинкъиялда балел. ЛъикIалдалъун амру ва квешаб гьабиялдаса нахъги чIвалел. ШаргIиял хIукмаби хвезаричIого, диналъул гIурхъаби цIунулел. ХIалал-хIарам батIа гьабулел гIадамал. Гьединал муъминзабазда дуца рохел бице, МухIаммад ». Ахираталда жидее ругел гIурхъи гьечIел нигIматаздалъун.

«Фуркъан» сураялъулъги руго 63-абилеб аяталда муъминзабазул хIакъалъулъ гьадинал рагIаби рехсон: «Аллагьасул лагъзалин абизе рекъарал гIадамал руго жал ракьалда хьвадулелъул бигьаго, Аллагьасе хIелун рилълъунел. Жидедехун жагьилал, ахIмакъал гIадамаз хъачIаб рагIи бициндал, «Саламин» абун толел» (квешаб рагIи абуларел).

Жиндир жанисеб рахъалъулъ щаклъи бугев чияс напс баккизабизе бегьила гьал аятазде. Гьал сипатал жиндилъ рати буго лъикIаб тIабигIат букIиналъе гIаламат, ратунгутIи - квешал тIабигIатал рукIиналъе гIаламат. Цоял ратун, цогидал ратунгутIиялъ тIоритIел гьабула гьесул хIал кIиялдаго гьоркьоб букIиналде. Гьединлъидал гьес тIадчIей гьабейин абе жиндилъ ругел цIуниялдаги, гьечIел хIасуллъизариялдаги.

Аварагас ﷺ муъминзабазе гIемерал батIи-батIиял сипатаздалъун сипатал гьаруна ва гьел киназдего ишараги гьабуна тIабигIат лъикIлъи бугин абун. Бухарияс бицараб хIадисалда буго: «Муъминчи вуго жиндир напсалъе бокьулеб жо диналъул вацасеги бокьулевлъун», - ян.

Аллагьас ﷻ щивасе тавпикъ кьеги хIакъикъиял муъминзабазул нух ккураллъун рукIине. Амин.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

 

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...


ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

МухIаммад аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал бищунго захIматал хIалбихьиязул цояб букIана ТIаифалде гьабураб сапар. Гьесул лъади Хадижат ва имгIал АбутIалиб хун хадуб Маккаялда бусурбабазул ахIвал-хIал гIемерго хIалуцун букIана. Цинги Аллагьасул ﷻ Аварагас ﷺ ТIаифалде сапар бухьана, шагьаралъул...


Лъимал цIуниялъул къоялде

Халкъазда гьоркьосеб лъималазул къо кӀодо гьабун, Каспийск шагьаралда тӀобитӀана «ЦӀуниялда бугеб лъимерлъиялъул канлъи» абураб рахӀмуялъул хъизаналъулаб рекӀин. Гьеб кӀудияб ва унго-унголъунги ракӀ хинлъизабулеб тадбиралда гӀахьаллъана I500-ялдаса цӀикӀкӀун чи — лъимал ва гьезул эбел-эмен. Байрам...


Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...


Хиралъи тIадегIанав

МухIаммад авараг ﷺ ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тIаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьев ﷺ вуго Къиямасеб къоялъ инсанияталъулго сайид. Киналго аварагзабаз Къиямасеб къоялъ, хIатта кIудиял аварагзабазцин гьесухъе айилан абула. Гьев вуго Къиямасеб къоялъ киназего шафагIат гьабулев...