Аслияб гьумералде

Муъминзабазул сипатал

Муъминзабазул сипатал

Муъминзабазул сипатал

«Муъминзабазул иманалъул рахъалъ камилал, тIабигIаталъул рахъалъ лъикIал руго».

 

Имам Гъазалияс «ИхIяалда» хъвалеб буго: «Дуда лъай, кинавниги чи вуго, жиндир напсалъул гIайибал лъаларевлъун. Напсалдехун къеркьей гьабун гIасилъаби тедал, цо-цо нухалъ ракIалде ккола напсги чIаранин, тIабигIатги лъикIлъанин ва гьелдехун къеркьеялдаса гIейги гьабилин абун. ХIакъикъаталдаги лъикIаб тIабигIат буго иман, квешаб тIабигIат буго нифакъ».

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда муъминзабазеги мунапикъзабазеги къокъаб къагIидаялда сипат гьабуна гьеб тIабигIат лъикIлъи ва квешлъи бугин абун. Гьездасан дагьабго жо рехсезе бокьун буго, лъикIал тIабигIатазул гIаламатал лъазе рукIине.

«Аль-Муъминун» сураялъул байбихьуда ругел аятазда Аллагьас ﷻ муъминзабазе сипат гьабун абулеб буго: «Жидер киналго анищазда ва хьулазда кверщел батана муъминзабазул». Дунялалдаги ахираталдаги жал бахьи бугеллъунги руго гьел. Щал гьелин абуни: «Как балеб мехалъ жал цIакъ хIинкъун, хIелун, Аллагьасул къадру, кIодолъи ва жидер загIиплъи лъан рукIунел. Жидеца кинабниги гIададисеб, батIулаб, гьересияб калам ва гьеб гьабулеб мажлисги рикIкIад толел. Жидеца боцIи-малалда, гIарац-меседалда тIалъараб паризаяб закагIатги кьолел. Жидерго гIавраталги хIарамаб жоялдаса цIунулел. Жидеца тIадкъараб аманат тIубалел ва гьабураб къотIи цIунулел. Жидеца паризаял какал гIужда раялда ва хIукъукъал тIуразариялда тIадчIей гьабулел. Гьал сипатал жидее ругел муъминзаби руго, жидеца алжан ирсалъе босизе мустахIикъал гIадамал».

«Тавбат» сураялъул 112-абилеб аяталда буго: «Гьединго алжаналъул агьлуялдасан руго мунагь-хатIаъ ккараб мехалъ жидеца тавбу гьабулел, Аллагьасе гIибадат гьабиялъулъ ихлас бугел, цохIо Аллагьасе гурони гIибадат гьабуларел гIадамал. Жидеца Аллагьасул нигIматазда данде гIемер рецц ва шукру гьабулел, жал ракьалда тIад Аллагьасул дин тIадегIан гьабун, гъазават гьабун хьвадулел. Как балаго рукугI, сужда камил гьабун Аллагьасдаса хIинкъиялда балел. ЛъикIалдалъун амру ва квешаб гьабиялдаса нахъги чIвалел. ШаргIиял хIукмаби хвезаричIого, диналъул гIурхъаби цIунулел. ХIалал-хIарам батIа гьабулел гIадамал. Гьединал муъминзабазда дуца рохел бице, МухIаммад ». Ахираталда жидее ругел гIурхъи гьечIел нигIматаздалъун.

«Фуркъан» сураялъулъги руго 63-абилеб аяталда муъминзабазул хIакъалъулъ гьадинал рагIаби рехсон: «Аллагьасул лагъзалин абизе рекъарал гIадамал руго жал ракьалда хьвадулелъул бигьаго, Аллагьасе хIелун рилълъунел. Жидедехун жагьилал, ахIмакъал гIадамаз хъачIаб рагIи бициндал, «Саламин» абун толел» (квешаб рагIи абуларел).

Жиндир жанисеб рахъалъулъ щаклъи бугев чияс напс баккизабизе бегьила гьал аятазде. Гьал сипатал жиндилъ рати буго лъикIаб тIабигIат букIиналъе гIаламат, ратунгутIи - квешал тIабигIатал рукIиналъе гIаламат. Цоял ратун, цогидал ратунгутIиялъ тIоритIел гьабула гьесул хIал кIиялдаго гьоркьоб букIиналде. Гьединлъидал гьес тIадчIей гьабейин абе жиндилъ ругел цIуниялдаги, гьечIел хIасуллъизариялдаги.

Аварагас ﷺ муъминзабазе гIемерал батIи-батIиял сипатаздалъун сипатал гьаруна ва гьел киназдего ишараги гьабуна тIабигIат лъикIлъи бугин абун. Бухарияс бицараб хIадисалда буго: «Муъминчи вуго жиндир напсалъе бокьулеб жо диналъул вацасеги бокьулевлъун», - ян.

Аллагьас ﷻ щивасе тавпикъ кьеги хIакъикъиял муъминзабазул нух ккураллъун рукIине. Амин.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

 

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


КIиябго рокъоб талихI щвела

Нилъер диналда ригьин гьаби буго гIадат гуребги, цIияб гIумруялде гали тIамулеб, гъваридаб рухIияб магIна жиндилъ бугеб динияб къотIи-къай.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ хIалкIолъиялде тIоритIел гьабулел гIаламатаздасан буго гьес нужее...


Нужее баяналъе

«БисмиЛлагьалъул» чан хIарп бугеб? – 19. «ХIа» ва «Мим» - аздаса байбихьулел сураби чан ругел? – Анкьго. Щай гьезие ХIавамим абурал цIарал кьурал? – ХIа-мим абун Аллагьас ﷻ гьел сураби байбихьун рукIиналъ. Щал гьел...


БацIадаб ниятгун

Муса аварагасул заманалда гIумру гьабун вукIана цо динияв чи. Гьес Аллагьасе гIибадат гьабулаан, рукъалъул тIохда гIемерал какал ралаан. Цо къоялъ гьесухъеги рачIун цояз бицана гъотIое гIадамаз сужда гьабулеб ахил хIакъалъулъ. Гьебги рагIун, гIащтIиги босун, гъветI къотIизе къасдгун къватIиве...


Суал-жаваб

Гамида рекIун сапар гьабулев чиясул сапар киб байбихьулеб? Шагьар бугони ралъдал рагӀалда бугеб, ракьалдасан гьенире щвезегIан рекIун ине кколелги гьечIони ва гамидал ралъдал рагӀалде бачIинеги кIолеб бугони, сапаралъул байбилъун лъугьуна (гьес как къокъ гьабизе ва тIаде росун разе гIадал...


Аварагас ﷺ течIеб как

Тагьажуд ккола боголил какдаса хадуб рогьалил как ахIизегIан балеб суннатаб как. Гьеб цIакъ кIвар бугеб какги буго. Гьеб базе бихьизабун буго рогьалил как базегӀан. КигӀан заманалъ кьижаниги, ворчӀун хадуб ва рогьиналде бараб как ккола тагьажуд.   Нагагьлъун, сапаралъ вугев чияс маркӀачӀул...