Аслияб гьумералде

БитIун ккезе бокьани...

БитIун ккезе бокьани...

«Мухтасаралда» хъвалеб буго: «Камилаб иман букIуна мацIги рекъон, ракIалъ ритIухъги, лугбуз гIамалги гьабун суннаталда рекъон хьвадани», - ян.

Къуръаналда буго: «Ле, иман лъурал гIадамал! Нужеца Аллагь гIемер рехсей», - ян (Суратул «АхIзаб» 41 аят). Гьелъие магIна гьабун имам КъуртIубияс тафсиралда гьаб хIадис бачунеб буго: «Жинда Аллагь разилъаяв Абу СагIид Худрияс бицунеб буго Аварагас ﷺ абунин: «Нужеца зикру баче гIадамаз гIантал ругин абизегIан», - абун («Тафсируль КъуртIуби»).

Цоги хlадисалда буго: «Аллагь рехсолевги рехсоларевги, хварасулги чӀагоясулги мисалалда руго», - ян. Аллагьасул валиясе (гIарифуназул цоясе) гьалмагъас кьун буго кIалъазе лъалеб попугай. Гьелъ ахIулеб букIун буго: «ЛА ИЛАГЬА ИЛЛА ЛЛАГЬ», - абун. ЛъикIаланго заман гьоркьоб индал, гьалмагъ вачIуна гьесухъе гьоболлъухъе. ЦIакъ къваридго, хIатта магIил бералги цIун ватула гьев. Щиб ккарабин гьикъидал, гьес абула попугай хванин.

- ВахI, гьедигIан цIакъищ гьелда хадуб ракI хвараб? Цоги балагьилагури дуе гьеб, - янги абун, гьесул ракI батизабизе лъугьун вуго гьалмагъ. Цинги валияс жаваб гьабула:

- Попугаялда хадуб ракI хун гуро дун вугев. Дун пашман гьавуна долъул къисматалъ. Холелъулги долъ ахIулеб букIана добго, амма бащдаб гурого ахIичIо, ай «Ла илагьа» абунги ахIун, «илла Лагь» ахIичIо. Дун хIинкъун вуго рухI бахъулелъул дирги гьединабго къисмат ккеладайин абун. ХIисаб гьабидал, гьеб буго нилъее кIудияб хIинкъи. Гьаб дунялалда нилъер аслияб мурад кколелъулха Аллагьасул дин гьаби ва дунялалъул ахирги иманалда ккей. Гьелъие тIоритIел гьабулел гIемерал далилалги руго.

Гьезул цо-цоял рехселин: - кIалги ракIги зикруялде ругьун гьаби;

- какичуриялда даимлъи;

- тавбу гIемер гьаби;

- гIибадат гьабиялда тIадчIей.

Доб хIинчIалъул мисал бачиялъе гIиллаги ккола, гIицIго кIалги ругьун гьабун, ракIалда хIузур гьечIолъиялде нилъ ругьунлъани, додинабго къисмат ккезе рес букIин. Попугай буго гIакълуги таклифги гьечIеб хIинчI. ГIадан гьединав гьечIелъул. ГIакълуги буго, таклифги буго, ихтиярги буго, лъикIаб-квешабги лъала. ТIаса бищаралъухъ хIисабги букIине буго. Магнитофоналда лъураб флешка гIадин нилъер мацI бугони, зикруялде ругьун гьабичIеб, рухI бахъиялда аскIобги абизе кIоларого яги бащдаб гурого абичIого ккезе рес буго.

ТIахьазда хъвалеб буго, дунялалда нилъер ракIгъолеб, напсазе бокьулеб жо рухI бахъулелъулги нилъехъе тIадбуссунин. ГIибадат гьабизе бокьулеб букIун батани, ракIалде гIибадат щолин. ГъафлатмагIсият гьесул бергьараб букIун батани, ракIалдеги гьеб бачIунин рухI бахъулелъул абун. Пуланай гIадан гIемераб заманалъ йикIун йиго лъавудаса ун, ай комаялда. Йигьараб мехалда гьелда гьикъун буго бокьараб жо бугищин абун.

ГIемераб заманалъ комаялда йикIарай гьелъ абун буго гIарац бокьилаанин абун. Гьедин букIуна рухI бахъулеб мехалъги дунялалъул магIишат рекIелъан биччани. Жинда Аллагь разилъаяв Абугьурайрат хвалил бусада вугев заманалда гIодун вуго. Щиб ккарабилан гьикъидал, гьес абун буго: «Дун хIинкъун вуго Аллагьасда цевечIараб мехалда, гьитIинабин дица толеб букIараб гъалатI, кIудияб мунагьлъун батилин», - абун. Гьеле иман. Гьелъиеги нилъее, жакъасеб заманалда, бищун кумек гьабулеблъун буго устарзабаз малъулеб тIарикъат.

МУХIАММАД НУРМУХIАММАДОВ, ГIАХЬАЛЧIИ РОСДАЛ ИМАМ

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Аллагь ﷻ рехсей

Аллагь ﷻ гIемер рехсеялда хурхун рачIарал цо-цо хIадисазул магIнаби.   Аллагьас ﷻ абулеб буго, лагъас Дун рехсани, Дица гьевги рехсезе вугин. Цояс гьикъана Аварагасда ﷺ, кидаго гьабизе лъикIаб гIамал бицейилан. Аварагас ﷺ абуна Аллагь ﷻ рехсолаго мацI бакъвазе биччангутIи бугилан...


Бакъ: гьудулищ, тушманищ?

Хъизамалъул, рукъалъул ургъалабазул цӀураб заманалда руччабазда кӀочон тола жидерго тIалаб-агъаз гьабизе. Нилъер берцинлъиги сахлъиги ккола ТӀадегӀанав Аллагьасул сайгъат ва гьел цӀунизеги ккола.   Нилъер гӀумруялда жаниб кӀудияб бакӀ ккола бакъул нуралъ. Гьелъ кумек гьабула черхалъе, лугбал...


Рогьалил суннат

Рогьалил как жамагIаталда бай ккола цIакъ хирияб гIибадат. Нилъеда лъала гьениб «Магьдина» цIалулеблъи. Гьелде кIвар кьечIогоги тола цо-цояз. КIиабилеб ракагIаталъул рукугIалдаса ворхидал, гьелъул тасбихI-дугIа цIалун хадуб «Магьдина»...


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...