Аслияб гьумералде

АхIулгохIде зиярат

АхIулгохIде зиярат

Хирияб рамазан моцI байбихьилалде Шамил районалъул къелдерил росабазул жамагIатаз сапар бухьана АхIулгохIде. Гьелда гIахьаллъана шагьаразда, хъутабазда, ай росу бахун къватIир ругелги.

 

Гьенире щведал АхIулгохIалъул тарихалъул бицана гIалимчи ГIусман-хIажияс.

- Биялъ хъвараб тарих буго АхIулгохIалъул. Гьединлъидал жакъа нилъеда тIадаб буго гьелъул тарих мухIканго лъазе ва бахIарзал кидаго ракIазулъ цIунизе, гьезие дугIа гьабизе, - ян бицана гьес.

Гьединго кIалъазе рахъараз гьабуна вагIза-насихIатал, бицана гIолеб гIелалде кIвар кьезе кколеблъиялъул, цоцазул гьаризе кколел адабазул хIакъалъулъ.

ЛъикIаб кIалъай гьабуна районалъул имам ГьитIинажоев ГIизудиницаги. Гьес абуна машгьурав гIалимчиясул эбелалъ бицун бугин жинца какичурун гурони лъимадуе керен кьолеб букIинчIин абун.

- Жакъа ругодайха гьединал руччаби нилъеда гьоркьор. Гьобол гIадин гурого лъималазде регIуларев рос вугеб мехалда, лъималазе тарбия кьеялъул иш тIаде ккола эбелалде. Исламияб диналъин абуни кутакалда кIодо гьаюн йиго чIужугIадан. Гьединлъидал гьелда кIвезе ккола рос хIарамалдаса цIунизе, хIалалаб гурони рокъобе бачIунгейилан абизе, - ян бицана ГI. ГьитIинажоевас.

Ругъелда росдал школалъул директор М. Къурбановас ракIалде щвезавуна 18-абилеб гIасруялда вукIарав Сомодаса гIалимчи Теруч, тарихалъул учитель М. ГъазимухIамадовас бицана Шамилил наиб Ругъелдаса МухIамадиласул гIумруялъул хIакъалъулъ. Къелдерил бегавул Гь. ГьитIинамухIамадовасул кIалъай буссараб букIана гъазаваталда рухIги кьун бахIарчиго къанщарал нилъер имамзабазулги, гьезда хадур рукIаразулги тарих нилъеца цIунизе ва хадусел наслабазухъе кьезе кколин абураб пикру загьир гьабиялде.

Данделъи нухда бачарав ругъелдисезул имам Аюбица, АхIулгохIда ккарал цо-цо лъугьа-бахъиназулги бицун, ракIалдещвезаруна бихьиназул ретIелги ретIун бахIарчиго рагъарал руччабиги.

Ахиралда АхIулгохIалъул бицунеб памятник-музеялъулгун лъай-хъвайги гьабуна ва гьенир накълулъаразе дугIа-алхIамги гьабуна.

 

 

Сайпула ГьитIинамухIаммадов

 

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...


Хиралъи тIадегIанав

МухIаммад авараг ﷺ ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тIаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьев ﷺ вуго Къиямасеб къоялъ инсанияталъулго сайид. Киналго аварагзабаз Къиямасеб къоялъ, хIатта кIудиял аварагзабазцин гьесухъе айилан абула. Гьев вуго Къиямасеб къоялъ киназего шафагIат гьабулев...


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...


Аллагьас ﷻ кьола ризкъи

Имам Загьидияс бицана: «Цо нухалда дун, дие бугеб ризкъи Аллагьас ﷻ азалалдаго хъвараб бугинги абун, гьелъул хIалбихьизелъун гIалахалде валагьун къватIиве вахъана.   Авлахъалде щведал кIудияб мегIер бихьун, гьелде аскIове индал, гьениб батана нохъо. Жаниве лъугьун, бищун чIегIераб...


Лъимал цIуниялъул къоялде

Халкъазда гьоркьосеб лъималазул къо кӀодо гьабун, Каспийск шагьаралда тӀобитӀана «ЦӀуниялда бугеб лъимерлъиялъул канлъи» абураб рахӀмуялъул хъизаналъулаб рекӀин. Гьеб кӀудияб ва унго-унголъунги ракӀ хинлъизабулеб тадбиралда гӀахьаллъана I500-ялдаса цӀикӀкӀун чи — лъимал ва гьезул эбел-эмен. Байрам...