Гьикъизе нечараб бицине намусаб
Гьикъизе нечараб бицине намусаб
Цадахъ ячунаро...
Дунгун цадахъ тира-сверизе къанагIат гурони вилъунаро рос. Рокъов вачIиндал кванала, кьижула, телефоналде къулула ва гьудулзабазухъе уна. Гьале лъабго сон буго гьев дида цадахъ кивениги вахъинчIого. КIалалълъбакIалда кIусун вугев росасда щиб гьабилеб?
Шамай, МахIачхъала
ГIалимчиясул жаваб
Жакъа гIемерисел рос-лъадуда лъалеб гьечIо цоцазда гьоркьор цIунизе кколел жал. «Дуца дие, дица дуе», - абураб куцалда гIуцIула хъизан ва гьелъ лъикIаб хIасилги кьоларо. Гьединлъидал, тIоцебесеб иргаялда, нилъедасаго байбихьизе ккола.
ТIоцебесеб иргаялда, балагьизе ккола росасул квешал рахъал гуребги лъикIал рахъалги. Бихьиназе бокьула чIужуялъ адаб гьабизе.
КIиабизе, Аллагьасул ﷻ разилъи щвезелъун, ригьин цIуниялъулъ дудаго хIалкIварабщинаб гьабе. Кьун ругелщинал нигIматазухъ ва нужедасаго захIмалъиялда гIумру гьабун ругезухъ балагьун, Аллагьасе ﷻ щукру гьабе. Кинал захIмалъаби тIаде рачIаниги, кверал гIодоре риччаге. ЛъикIаб рахъалде гIумру хисизабизе хIаракат бахъе.
Росасулгунги берцинго хабар бицине хIаракат бахъе. Гьесие бокьулеб цIехе, цинги кIиязулго ракI рекъараб гьабизе гIамал гьабе. Рокъовго вукIине гьесие бокьулеб батани, рокъобго байрам гIуцIиялде кIвар кье. Щиб гьесие бокьулебали лъазабе. Гьесдехун бугеб дур рокьи ва гьев рази вукIинелъун дуца бахъулеб жигар бихьидал, дудаса гьев разилъизе вуго. Росасул разилъи – Аллагь ﷻ разилъидалха. Гьеб кинабго дуца гьабулеб бихьидал, хьул буго мунги анищалде щвелин абураб.
Амма бихьинчиясдаги лъазе ккола аварагасул ﷺ хIадис: «Нужер бищун лъикIав, нужер руччабазе бищун лъикIав вуго», - ян абураб. (Тирмизи)
Гьеб хIадисалъ тIоритIел гьабула бихьиназул бищун лъикIав лъадуде кIвар кьолев, гьелда гурхIулев, гьелъие кумек гьабулев кколевлъиялде.
Анасидасан бицараб хIадисалда буго: «АвараггIан ﷺ хъизан-агьлуялдехун хIеренав, гьезул кIвар гьабулев чи дида вихьичIо», - ян. (Бухари, Муслим)
Аварагасул ﷺ лъади ГIаишатица бицунаан авараггун ﷺ цадахъ жал рекеризецин рекерулаанин абун. Ва, гIолохъанай йикIиналъ, цо-цо мехалда жий бергьунаанин. Бихьинчияс эркенаб заман хъизан-агьлугун тIобитIидал, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьесие гьелъухъ ажру-кириги хъвала.
Психологасул жаваб
Гьеб суалалъе чIванкъотIараб жаваб кьезе бажаруларо. ГIемерал гIиллаби рукIине рес буго гьеб ахIвал-хIалалъулъ. Цо рахъалдасан балагьани, дуца абулеб буго рос кIалалълъбакIалда кIусун вукIунин ва гьебго заманалда гьев унев вуго гьудулзабахъеги.
Мунгун цадахъ кидаго рокъов вукIиналъ, къватIивеги мунгун цадахъ ине гьесие бокьулеб батуларо. Дуе гьес хъулухъ гьабизе ва гьевгун цадахъ къватIие ине бокьи гьес рикIкIунеб батизе рес буго мун тIаса йичIунгутIилъун. Гьедин батани, дуца росасдехун гьабулеб бербалагьи хисизе ккола.
Мунго дудаго тIад хIалтIе. Гьесдаса дагьалъ рикIкIалъе. Бихьиназе бокьуларо руччаби гьезда хадуб хъаравуллъи ккун ругеб мех. Амма цIакъго рикIкIалъизеги бегьуларо. Сундулъго гьоркьохъеб хIал цIунизе ккола. Гьесдаса рокьиги тIалаб гьабуге, гIемер цIехолдуге. Дурго къимат гьабизе дуца байбихьидал, гьевги лъугьине вуго мун тIалаб гьайизе.
