Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ моцIалде хIадурлъи

Аварагасул ﷺ моцIалде хIадурлъи

Аварагасул ﷺ моцIалде хIадурлъи

КватIичIого тIаде щола МухIаммад авараг гьавураб моцI. Щивав бусурбанчиясе гьеб хIурматияб моцIлъунги ккола. Гьеб заманалда аварагасул ﷺ хIакъалъулъ гIемер бицуна. Гьелъул мурадги буго гьесдаса ﷺ нилъецаги мисал боси. Щайгурелъул, Къуръаналда Аллагьас ﷻ абун бугелъул гьесдаса мисал босеян. Гьединго нилъее рекъараб буго гьесда ﷺ хурхарабщинаб лъазабизеги. Аварагасул ﷺ гIумру лъазабулаго букIине ккола хасаб къасдги ниятги. Щайин абуни, аварагасул ﷺ гIумру ва тIабигIат лъазабиялъулъ руго гIемерал пайдаби.

Аварагасул ﷺ гIумруялъул ва тIабигIаталъул бицин хириябги камилабги буго, гьев ﷺ веццун шигIраби хъваялдаса. Аварагас ﷺ шигIраби цIалулел чагIи гьукъичIо. Масала, шигIраби хъвалаан ХIасаница, ГIабдуллагь бин РахIаватица, КагIб бин Зугьайрица ва цогидазги, аварагас ﷺ гьезие рецц-бакъги гьабуна.

Хирияв Бичасул Расулас нилъ къосараб, бецIаб нухдаса хвасар гьаруна ва битIараб нухде рачана. ТалихIкъараб (дунявияб) рахъалдаса ахираталъул абадияб гIумруялде рачана. Гьеб цIакъ кIудияб нигIмат буго, нилъеда баркала кьезе хIалкIолареб, гIицIго ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ гурони.

ХIисаб гьабе, чан чияс босулеб аварагасул хIакъалъулъ хъвараб тIехь ва гьеб цIалулеб?

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ МухIаммад аварагасул ﷺ цIар хурхинабуна Жиндаго аскIоб шагьадаталда, аварагасул ﷺ цIар рехсечIони, шагьадат рикIкIунаро. БетIергьанас гьев гьавуна махлукъаталъул бищун хириявлъун. Щивав аварагасул хиралъиялда рекъон, гьесул умматги хирияблъун букIуна. МухIаммадияб умматги бищун хирияблъун буго авараг ﷺ сабаблъун.

Нилъее щолеб кинабго нигIмат, букIа гьеб дунялалда яги ахираталда, буго МухIаммад аварагасе ﷺ гIоло. Масала, бечелъи, лъимал, гIелму-лъай, ай кинабго буго авараг ﷺ сабаблъун щвараб.

Аварагасул ﷺ гIумру ва тIабигIат лъазабулелъул гьесдехун рокьи бачIуна. Щайин абуни, инсанасе вокьулелъулха лъикIаб гIамалалъул чи. Къуръаналда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абун буго: «Мун тIадегIанаб тIабигIаталъул вуго», - ян.

БетIергьанас аварагасе ﷺ тарбия кьуна ва тIабигIатал камил гьаруна. Гьев камиллъидал, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ амру гьабуна, халкъги гьел тIабигIатазде ахIейин абун.

ТIахьазда хъвалеб буго авараг ﷺ васитIа вугин нилъедаги Аллагьасдаги гьоркьов. Халкъалъе кьолеб нигIматги, тIоцебе БетIергьанас ﷻ аварагасухъе ﷺ кьола, цинги аварагасдасан ﷺ халкъалъухъеги щола.

Авараг ﷺ вокьиялда рекъон букIуна иманги. ХIатта ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ разилъи, абадияб талихI, Алжаналъул нигIматал, гьелъул даража букIуна аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъул къадаралда. Абадияб къосенги жужахIалъул гIазабги букIуна аварагасде ﷺ бугеб ццималда рекъон.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тавпикъ кьола гIамалал гьаризе. Амма нилъее рекъола лъикIал гIамалал гьаризе тавпикъ кьегиян гьаризе. Гьелдаго цадахъ цIаларалдаги гIамал гьабизе ккола. Масала, аварагасул ﷺ хIелмуялда, сахаватлъиялда, гIибадаталда ва гьел гурел цогидал ахлакъазда нахъвилъинелъунинги абун. Гьедин гьабуни, ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ рокьи тIаде цIала.

Хирияб Къуръаналда буго: «Дуца абе, МухIаммад, нужее Аллагь вокьулев ватани, дида нахърилъаян, цинги Аллагьасеги нуж рокьилин», - абун (сура «Алу ГIимран», аят 31).

Аллагьас ﷻ нилъ гьареги авараг ﷺ вокьулеб агьлуялдасан. Амин!

Шамил МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Рогьалил суннат

Рогьалил как жамагIаталда бай ккола цIакъ хирияб гIибадат. Нилъеда лъала гьениб «Магьдина» цIалулеблъи. Гьелде кIвар кьечIогоги тола цо-цояз. КIиабилеб ракагIаталъул рукугIалдаса ворхидал, гьелъул тасбихI-дугIа цIалун хадуб «Магьдина»...


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...


ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

МухIаммад аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал бищунго захIматал хIалбихьиязул цояб букIана ТIаифалде гьабураб сапар. Гьесул лъади Хадижат ва имгIал АбутIалиб хун хадуб Маккаялда бусурбабазул ахIвал-хIал гIемерго хIалуцун букIана. Цинги Аллагьасул ﷻ Аварагас ﷺ ТIаифалде сапар бухьана, шагьаралъул...


Хвасарлъи

ЖужахIалъул цIаялдаса хвасарлъулеб гIамал гьабун хьвади буго нилъер щивасул аслияб мурад. Гьелдаса хвасарлъиги буго муъминчиясе Къиямасеб къоялъ битIккей, щайин абуни, гьеб щвей бугелъул инсанасе Алжаналда кверщел батиялъе гIаламатлъун.    Хирияб Къуръаналда буго гьадинаб магIнаялъул...