9 хатогӣ дар хӯроки наҳорӣ

9 хатогӣ дар хӯроки наҳорӣ

Наҳорӣ воқеан хӯрокхӯрии асосӣ буда, тӯли рӯз қуввату дармон ва нерумандии шумо аз он вобаста аст. Вале агар шумо ба хатогиҳо роҳ диҳед, ҳатто наҳории аз ҳама серғизо метавонад зараровар бошад.

 

Солҳои охир назар ба пештара дар соҳаи ғизо ва маҳсулоти озуқа омӯзиши фоидаву зарар ва доир ба таъсири он ба оргаризми инсон дар давлатҳои мухталиф пажуҳишҳо гузаронда мешаванд. Мутахассисони соҳаи ғизо аз давлатҳои ИМА ва Аврупо маслиҳат медиҳанд, ки наҳорӣ бояд куллан муфид ва муътадил бошад. Зеро ҳар намуди маҳсулоти ғизоӣ ва таомҳои омодамекардаи мо метавонанд воситаи ангезандаи ҳар гуна беморӣ, газак, ва илтиҳоб бошанд.

Инак, чанд хатогиҳоро дар истеъмоли наҳорӣ ба шумо пешкаш мегардонем:

 

Хатогии №1: наҳории хеле дер

Тибқи гуфтаҳои мутахассиси таомҳои парҳезии америкоӣ Эми Шапиро (асосгузори маркази Рил Нутришн Ню Йорк Сити (Real Nutrition NYC)), агар ҳарчанд шумо субҳи барвақт хӯрдан нахоҳед, ё шаб хӯроки серғизо хӯрда бошед, наҳорӣ ва ё ноштои муътадил пас аз як соати бедор шудан, қандро дар хун муътадил карда, барои нигоҳдории нерӯ тӯли рӯз кӯмак мерасонад. Агар иштиҳо надошта бошед, ақаллан як банан – муз, як мушт чормағз, ё донакиҳо ва ё ҷурғот истеъмол кунед.

 

Хатогии №2: ноштои саридастӣ, ё саросема

Наҳории саросема яке аз сабабҳои зуд вазн гирифтан мебошад, ба андешаи мутахассиси ғизо – диетолог Андреа Мосс (Andrea Moss). Ҳангоме шумо фикратон пурра ба истеъмоли ношто нест, майна имконияти қабули сигнал - ишораи сершавиро надорад. Ин боиси пурхӯрӣ тӯли рӯз гашта метавонад. Ин мутахассис пешниҳод мекунад, ки ақаллан бояд 15 дақиқа саҳарӣ вақт ҷудо кард, то бо ҳузури том ношто кунед.

 

Хатогии №3: интихоби ҷавдори русии ширин

Оталаи ҷавдори русӣ – овсянка воқеан интихоби солим аст, он метавонад холестеринро паст карда, иштиҳоро кушояд, аммо барои нафарони витамин истеъмолмекарда манъ мешавад, зеро бо ҳар намуд оталаҳо, аз ҷумла кашаи ҷавдор витаминҳо дуруст ҳал ва ҷаббида намешаванд. Инчунин, оталаҳои тайёре, ки аз мағоза мехаред, иловагиҳои сунъӣ ва қанди зиёд доранд, оварда шудааст дар нашриёти Ҳелзлайн (Healthline). Мутахассисон тавсия медиҳанд, ки ҷавдори табииро истеъмол карда, ба он буттамеваҳои тару тоза, асал, ё корица – дорчин илова кунед.

 Хатогии №4: маҳсулоти ширии фоизи равғанаш паст

Бештари одамон солҳои охир аз рӯйи тавсияи блогерони фитнес ва тарафдорони харобшавӣ маҳсулоти ширии равғаннокиаш пастро ғизои солим фикр карда, интихоб мекардагӣ шуданд. Аммо диетологи фаронсавӣ Люк Гийо (Luc Guillot), таъкид мекунад, ки витаминҳои А, D, Е ва К хубтару беҳтар бо равғанҳои табиӣ дар организм ҳал мешаванд.

Ғайр аз ин, дар тӯли таърих, табибону олимони шарқ, аз ҷумла, табибу олими ҷаҳоншумул, мутафакири шарқу ғарб – Абуалӣ ибни Сино ҷарбу ва равғанҳои ҳайвонотро манбаи табобат аз баъзе бемориҳо ва бардамии инсон ҳисоб мекарданд. Аз ин рӯ, шири равғаннокиаш 1,5 -2%-ро интихоб карда, фоидаи бештар ба даст оред.

 

Хатогии №5: ширҳои растанигии ширинкарда

Шири навбаромади бодомӣ, кокосӣ, ё ҷавдор шояд ҷойгузини шири гов шавад, танҳо дар ҳолате, ки ширин набошад. Тавре мутахассиси британиягӣ оид ба ғизо Эмили Роласон (Emily Rollason) қайд мекунад, ҷойгузинҳои шири гов он қадаре қанд доранд, ҳамон қадаре, ки шоколад, ё маҳсулоти баққолӣ доранд.

 

Хатогии №6: Пораҳои (хлопя) аз ҳад зиёд ширин дар наҳорӣ

Дар назари аввал пораҳо барои наҳорӣ зудтайёр ва оддианд, аммо тибқи маълумоти Ассотсиатсияи америкоии дил (American Heart Association), бештари брендҳои машҳур ба ин пораҳои наҳорӣ аз ҳад зиёд қанд илова мекунанд. Ба ҷойи ин пораҳо маҳсулоти шумораи бештари нахи ғизоидошта ва протеиндорро интихоб кунед, то эҳсоси сериро то дер вақт нигоҳ доред.

 

Хатогии №7: истеъмоли нодурусти кофе

Кофе худ маҳсулоти камғизо аст, аммо иловагиҳои он – қанду шириниву қаймоқи ба он иловамешуда, зуд онро серғизо мегардонад. Мутахассиси соҳаи ғизо аз Олмон Анн-Катрин Роен (Anne-Katrin Roenne) тавсия медиҳад, ки коферо танҳо пас аз истеъмоли наҳорӣ нӯшед, то ки аз зуд пастобаланд шудани сатҳи қанд дар хун эмин монед ва диққати худро ҷамъ карда тавониста бошед.

 

Хатогии №8: пурра рад кардани зардии тухм

Баъзеҳо танҳо сафедии тухмро истеъмол мекунанд, зардии онро зарар ба вазну холестерин номида. Аммо диетолог аз Олмон Кристина Фогел (Christina Vogel) қайд мекунад, ки маҳз дар зардии тухм витаминҳои зиёд ва микроэлементҳо, аз қабили витамини D, витамини B12 ва равғанҳои фоиданок мавҷуд буда, истеъмоли бомеъёри он баръакс фоиданок мебошад.

 

Хатогии №9: истеъмол накардани сабзавот дар наҳорӣ

Бо илова кардани сабзавот дар реҷаи таомхӯрии саҳариатон, шумо фоиданокии ғизоии онро дучанд мегардонед ва он имкон медиҳад, то организм ба ташаннуҷу афсурдагиҳо тӯли рӯз хубтар муқобилият нишон диҳад. Диетологи америкоӣ Ҷулия Зумпано (Julia Zumpano) тавсия медиҳад, ки дар наҳорӣ испаноқ, помидор ва авокадо, ё дигар сабзавоти мутобиқи табиати диёри худатонро истеъмол кунед. Ин ба кори системаи ҳозима ва рӯдаҳо кӯмак карда, рӯзи дароз неруи шуморо бештар мегардонад.

Наҳории серғизову дуруст на танҳо саломатии шуморо нигоҳ медонад, инчунин он манбаи таъби болида, нерӯи зиёд ва кафолати он бошад.

ччччччччХатогиҳоро дар ғизо бартараф карда, инсон метавонад ҷавониву нерумандии худро солиёни зиёд нигоҳ дорад. Фаромӯш накунед, маҳз дар байни мардуми мо масале ҳаст, ки “Ҳусн аз даҳон” мегӯянд, ки на танҳо зебогии чеҳраи шуморо дар назар дорад. Инсонро зебу ҳусн аз саломатӣ, ҷавонӣ ва нерӯмандӣ аст, ки ҷабҳаи моддии он аз хӯрока манша мегирад.

 

Таҳияи Л.А.

Пресса.тҷ

2026-05-01 (Зулқаъдаи соли 1447) №5.


Шарму ҳаё

Ҳамду сано Парвардигореро, ки соҳиби мағфирату шоистаи тақвост ва дуруду саломи бепоён ба Паёмбари ростгўю ростқавл Ҳазрати Муҳаммад ﷺ ва хонадону ёронаш бод.   Шарму ҳаё. Ин ду калима хеле маънои васеъро дар бар мегиранд. Агарчанде калимаи шарм дар луғатномаҳо бо ҳар забон тарҷума шудааст,...


Ҷарроҳии нодири лапароскопӣ бори аввал дар Тоҷикистон

Бори аввал дар Тоҷикистон бо истифода аз дастгоҳи муосири “Eye Max” ҷарроҳии гузоштани анастомоз байни рӯда ва маҷрои умумии талхагузари ҷигарӣ бо усули лапароскопӣ, инчунин ревизияи роҳҳои талхагузар анҷом дода шуд.   Ин амалиёти нодири ҷарроҳӣ бо истифода аз технологияҳои...


1,8 миллиард доллар гардиши тиҷорати Тоҷикистон дар 2 моҳ

Тиҷорати хориҷии Тоҷикистон дар ду моҳи аввали соли 2026 тамоюли мусбати рушд нишон додааст. Тибқи гузориши Бонки АвруОсиёии Рушд, гардиши тиҷорати хориҷии кишвар дар моҳҳои январ – феврал ба 1,8 миллиард доллар расид, ки нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 27,3 фоиз зиёд мебошад. Ба иттилои...


Мулоқоти Далер Ҷумъа бо Раиси Ҷумҳурии Тотористон

Дар шаҳри Қазон мулоқоти Вазири энергетика ва захираҳои оби Тоҷикистон Далер Ҷумъа бо Раиси Ҷумҳурии Тотористон Рустам Минниханов доир шуд. Тибқи иттилои Вазорати энергетика ва захираҳои оби Тоҷикистон, мулоқот дар ҳошияи Форуми байналмилалии электроэнергетикии Қазон –...


Фазилати Иди Курбон

Иди Қурбон таҷассумгари садоқату фидокории муъминон дар назди Худованд буда, ҳамзамон саршор аз меҳру саховат ва ҳимматбаландии мардуми мусулмон (чи марду чи зан) мебошад. Пинҳон нест, ки маънӣ ва фалсафаи бузурги иди Қурбон ба қадри якдигар расидан ва боҳамдигар наздик шудан маҳсуб гардида, ин рўз...