Исмәгыйль хәзрәт Сәлимшин нәсыйхәтләре

Исмәгыйль хәзрәт Сәлимшин нәсыйхәтләре

Исмәгыйль хәзрәт Сәлимшин нәсыйхәтләре

Күркәм дога

Әллаһуммәхфазил-исламә вәл-иманә галәйнә гындәл-мәмәти вәл-хәяти бирахмәтикә йә әрхамәр-рахимиин. «Ий, Аллаһым! Сакла исламны һәм иманны үлгәндә һәм исән вакытта, Синең рәхмәтең белән, ий, Рәхимлеләрнең Рәхимлесе».

 

Хикәя

Мөэминнәрдән зур җәмәгать Гомәр хәлифә булган заманда Гали радыаллаһу ганһу (Аллаһ аннан разый булсын) янына килде. Ул мөселманнар хәзрәти Муса белән хәзрәти Хозыр баргач, кунак итмәгән яһүдләрнең нәселеннән иделәр һәм әйттеләр: «Ий, мөэминнәрнең хуҗасы! Без Аллаһы Тәгаләнең берлеге һәм Мөхәммәд саллалаһу галәйһис вәсәлламнең пәйгамбәрлеге белән икърар итүчеләрбез. Сиңа бер хаҗәт белән килдек. Әгәр шул хаҗәтебезне үтәсәң, сиңа ун дөя алтын бирербез», – диделәр.

Гали радыаллаһу ганһу: «Хаҗәтегез нәрсә булыр?» – дип сорады.

«Ий, мөэминнәрнең түрәсе! Һәрбер Коръән укучы безнең бабаларыбызны шелтәли», – диделәр.

Гали хәзрәт: «Бәс, ул авыл халкы Хозыр белән Муса галәйһиссәламне кунак итүдән баш тартты. Бабаларыгыз заманнарының иң сараннары булганнар. Мин Аллаһы Тәгаләнең сүзен үзгәртеп, Аллаһы Тәгаләнең рәхмәтеннән сөрелергә кәфер яисә монафикълардан түгелмен», – диде.

 

Тәнбиһ (кисәтү)

Карендәшләр, белегез, Аллаһы Тәгаләнең юлы мәшәкатьледер. Кабул ителмешләр җөмләсенә керү бик авырдыр. Вакытында кабуллык аз гына нәрсә белән булыр. Әмма вакытыннан соң бик кыйммәтле нәрсә белән дә табылмас. Вакытында ярты күмәч бирсәләр, максудлары (теләкләре) була иде. Әмма вакытыннан соң ун дөядәге алтын белән дә булмады. Бәс, әй, мөэмин, изгелекне вакытында кылырга тырыш. Терек (исән) вакытыңда ярты күмәч берлә тапкан нәрсәне, үлгәч, үзеңне һәм җаныңны биреп тә таба алмассың. Дөньядагы бер изгелеккә ун савап булганда хәзерләнмәсәң, ахирәттә кырык еллык хәзинә белән дә бер савап таба алмассың.

 

Вәгазьләнүне теләүче хакында

Бер ир (ул заманының галиме булган) олуг бер галим янына килде һәм: «Әй, мөселманнарның имамы, миңа вәгазь кыл, Аллаһы Тәгаләгә якын була торган нәрсәне өйрәт», – дип сорады. Галим әйтте: «Вәгазь кылганчы синең үзеңнән ике мәсьәлә сорамакчы буламын. Әгәр җавап бирсәң, теләгәнчә өйрәтермен», – диде. Бу ир: «Сора», – диде. Галим әйтте: «Аллаһы Тәгалә дөньяны ахирәттән артык иттеме?» – диде. Бу ир: «Аллаһы Тәгалә ахирәтне дөньядан артык кылды», – диде. Шуннан галим: «Әй ир, син дөньяны сайлыйсыңмы яисә ахирәтнеме?» – дип сорады. Бу ир: «Дөньяны ахирәттән күбрәк сөямен», – диде. Шуннан соң галим: «Мөхәммәд саллаллаһу галәйһи вәсәллам байлыкны сөя идеме яисә фәкыйрьлекне сөя идеме?» – дип сорады кабаттан. Бу ир: «Рәсүлемез фәкыйрьлекне байлыктан артык күрде һәм фәкыйрьлекне сөйде», – диде. Галим әйтте: «Әй ир, син фәкыйрьлекне сөясеңме яисә байлыкнымы?» Бу ир: «Мин байлыкны сөямен, фәкыйрьлектән артык күрәмен», – диде. Галим әйтте: «Аллаһы Тәгалә рәхмәт кылсын, хәзер мин сораган нәрсәләргә Аллаһы Тәгалә һәм рәсүлемез теләмәгәнчә җавап бирдең. Бәс, үгет-вәгазь сиңа бик муафыйк булсын, бар кайт, эшеңне төзәт, гадәтеңне алмаштыр. Ахирәтне сөй, дөньяны ким тот, фәкыйрьлекне сөй, байлыкны ким тот. Шайтанны дошман тот. Бу рәвештә эшләсәң, Аллаһы Тәгаләнең сөеклеләреннән булып, җәннәт әһеленнән булырсың», – диде.

 

 

2026-03-01 (Шәүвәл 1447 ел.) №3.


Изге эшкә - шәфкать, яман эшкә – җәза

Коръән-Кәримдә әйтелгән: (мәгънәсе) “Һәм иман китереп инанучылар белән игелекле эшләр эшләгәннәрне Без, әлбәттә, җәннәттә, асларыннан елгалар агып торган бүлмәләргә урнаштырырбыз, алар анда мәңгегә калырлар. Никадәр матурдыр гамәл ияләренең әҗере, сабыр иткәннәрнең һәм Раббыларына...


Чабыр үләне (чабрец, тимьян)

Чабыр үләненең русчасы — чабрец, тимьян обыкновенный. Ул иренчәчәклеләр (губоцветные) семьялыгына керә. Агачка әйләнә торган сабаклы, ярымкуак кебек хуш исле үсемлек. Аның бөтен өлешләрендә дә эфир майлары бар.   Чабыр үләне яфракларыннан ясалган сыек экстракт бронхит, бума ютәл кебек...


Кадер кич

(Сүрәи кадердән)  Бу кадер кич елда бер кич — барча кичләр изгесе; Сафланыр таптан бу кич мөэмин күңелләр көзгесе. Сафланыр ул, пакьләнер, — бик зур Ходайның дәүләте; Һәм төшәр ул көзгеләргә күк капугы шәүләсе. Шул капугъдан күндерермез Тәңремезгә без теләк, — Бер кадер кич Тәңре каршында мең...


Гыйлемеңне тормышта куллана бел

Син күпме генә укымышлы булсаң да, ышанычлы, намуслы булмасаң нәтиҗә булмый.   Пәйгамбәребез (галәйһиссәлам): «Галим бул, яки гыйлемне өйрәнүче, яки галимнәрне тыңлаучы (гыйлем мәҗлесләрендә гыйлем тыңла), яки гыйлемне сөюче бул (укытучыларга, мөгаллимнәргә гыйлем таратуда, шәкертләргә...


Саранга җәза

Бер кечкенә авылда Хәлил исемле бик саран кеше яшәгән. Аның кибете булган. Авыл халкы шул кибеттән төрле кирәк-ярак, азык-төлек сатып алып көн иткән.   Кибеттәге һәр әйберне Хәлил кыйммәт хакка сатарга тырышкан. Бурычка сораганнарга ул: “Юк!” – дип кенә җавап биргән. Бер...