Зам-зам щинал ххирашиву

Зам-зам щинал ххирашиву

Зам-зам щин ХIарам-Шарифрал (Маккаливсса Хъунмизит) вив дуссар Бани-Шайбат тIисса хьулучIан гъанну. Му къувилул куртIшивугу мукьцIалла накI диркIссар (ца накI = дачIи метра). Ца чIумал гивусса щин чан хьуну, урчIра накIлил ялагу куртI дурну гьарза хьуссар. Мунивун щин нанисса щаращив ца бакъассар – шанма буссар. Ца ХIажарул-Асвадрал (ЛухIи чарил) лув буссар, ца Марвазунттул лув буссар, ца Ссафа-зунттул ва Абикьубайс-зунттул лув буссар. Му зам-замрал лагма хьхьичIва-хьхьичI мармар чарил бакьин бувмагу Мансур тIисса халифнал бавкьуссар.

Зам-замирал щаращи хьуссагу укунни: Ибрагьим идавс u Аллагьнал ﷻ амрулийну, МисриШамлия Маккалив увкIун ивкIссар цала арс Исмяилгу кулпат Гьажаргу архIалну. Му чIумал миккугу цичIав щар, инсан къаивкIссар. Яла Ибрагьим мигу цивппалу кьабивтун махъунай Шамлив кIура авссар. Цаппара хIал хьуну миннал дуканмургу, хIачIанмургу духларгун, Исмяил мякь хьуну, Гьажар мунал хIачIансса щин ххал дуллай Марвалийн, Ссафалийн лахълай бивкIссар. Яла Аллагь Тааьланал Жабраил тIайла увну, мунал бувцуну мий кIиягу му Зам-зам дусса кIанайн, миккун ччан щуну дуккан дурссар. Яла Гьажардун мий дурккун най ххал хьувкун кьибтIий мазрай «замзам» тIий, миннул лагма аьрщарал ккаркгу буллай бивкIссар. Мунил мяънагу: «дацIи, дацIи» тIисса мяънар. Муниятур миннуйн Замзам куну цIа учайсса. Яла Гьажардул щинал дуцIайсса зад ларсун, щинал дуцIлай бивкIссар. Яла Жабраилул увкуссар: «Ми мякь лиххан бувайсса щинни. Ми яла махъсса чIумал Аллагь Тааьланал хъамаллурал хIачIлантIиссар», – куну. Гьажардул мукун дашлай къабивкIссания аьямну найннасса щаращи бикIантIийссия.

Ми щин Исмяиллул заманнай диркIун, яла дуркьун кIучI хьуну диркIссар. МухIаммад Идавс e уккан гъан хьусса заманнаву мунал буттал буттан АьбдулмутIаллиблун макI ккарккун, щаращи бусса кIану кIул хьуну, мунал дуккан дурссар. Му чIумал АьбдулмутIаллиб Кьурайштурал хъинманугу, хъунманугу ивкIссар. Ми дуккан дурукун хъиннува хъун хьуссар. Мунал тухумдалул миннуйну пахругу бувссар. аьрабтураву, Кьурайштураву миннал цIагу хъун хьуссар. Щин дурккун махъ миккун заназисса хIажитуран цайми щин оьлу дизлай, миннухун багьссар. Мий цирдагу хъинминнал, хъуниминнал хIачIияр. Дунияллий мунияр ххуйсса щин дакъассар. Дару бусса щинни, цIуцIаву хъин хьуннав куну нийятрай хIачIарча, му цIуцIаву хъин шайссар, уччиннин чIярусса хIачIавугу хъинссар, дукра дуркусса куна уччайссар. Ми чIярусса хIарчIун лякьа дуцIин дурссаксса мунапикьшивруя марцI шайссар, Кьиямасса кьини мякьгу къашайссар. ХIатта мунил къуйлувун уругавугума эбадатри, чири буссар. Ми хIачIайнигу Байтуллагьрах (Кяъбалух) урувгун шамилва «Аллагьу акбар» увкуну, цалва дунияллулгу ахиратлулгу мурадгу дакIний бувгьуну хIачIаву хъинссар. «Аллагьумма-жъаьлгьу шифаан мин кулли даин ва сакьалин, ва-рзукьнил ихласа вал якьина вал муаьфата фи-ддуния вал ахирати», – тIисса дуаьгу дурккуну. Миннуй чурх, янна шюшавугу хъинссар. Чурх къашюширча лажингу хъазамгу шювшюну бакIрайхгу дуккайссар. Миннуяту барачатран цала шяравун, ичIуннай ларсун цалва агьулданун дулавугу хъинссар.

«НасихIатуль-аьвам» («ГьунчIукьатIан»)

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


Бунагьру багъишла битайсса кьини

Зуль-ХIижжалул 9-мур кьини – Аьрафа (Аьрафат) кьинири. Му кьини хIажитал «Аьрафа» тIисса даралуву бикIайссар. Аьрафа кьини азарва «Кьулгьу» («Аль-Ихляс») бувккуну хъинссар. Мукун буккайманал циняв бунагьру багъишла битантIиссар куну бур...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Алфу ссалам хьуннав...

ТIабибнаха - назму, Заннаха - хIамди, Бунагьрал аьпвуну тIайла дацIаннав. Гъарибсса дакIнива бувккун лавгцири МустIафа Идавсил салават хьуннав.   ХIамдирал Залуннах ХIабибнал иман, ХIимаятраяту цIимилул бутIа – На бигьай ccиxIpyгy циняв санаъри, Аьрщарал Залуннайн ссаламну...


Иман ссайн учайссар?

Иман – му Аллагьу Тааьланал Цалва хъиншиврийну, рахIму-цIимилийну Цалва лагъартуннаятусса Цана ччисса инсаннал дакIниву бувчIин бавур, асар хьун бавур, мунивун дуртIсса нурди, му инсаннан цува ляхъан увсса Зал кIул уван. Му нургу, асаргу дакIниву бусса инсаннал Аллагьу Тааьланал...