Кьуръандалуву кIицI лавгсса жугьутI

Кьуръандалуву кIицI лавгсса жугьутI

Бану Кайнука тIисса кьабилалучIан ца бурттигьу увкIун, баян бувну бур: «Мадиналив увкIунни аьрабнал Идавс!» – куну. Му чIумал ХIусайн ибн Салам – сий дусса жугьутIиял аьлимчу, раввин – ца мурхьирал мицIлий щяивкIун ивкIун ур. Му хавар баяйхту ХIусайннул бюхттулсса чIуний: «Аллагьу акбар! Аллагьу акбар», – куну бур. Мурхьирал лув щябивкIсса хъамитайпа махIаттал хьуну бур: «Заннал ﷻ ина тIайла ацIан уваннав! Валлагь ина ва хаварданул ххари увунна, Муса идавс увкIсса хаварданулнияр!»

ХIусайн ибн Салам ивкIун ур жугьутIиял диндалул луттирду бувккусса, элму дусса инсан. Мунан кIулну бивкIун бур чIал къавхьуну махъа-махъма Идавс ﷺ уккантIишиву. ХIусайн мугьлат бакъа хIадуршингу дурну МухIаммад ИдавсичIан ﷺ лавгун ур. Ганахьхьун цаппара суаллу буллуну, цала хьхьичI мяйжаннугу Аллагьнал ﷻ идавс ушиву мукIру хьуну ур. ЖугьутIиял диндалий ивкIсса ХIусайн бусурманшивугу кьамул дурну, Идавсил ﷺ асхIаб хьуну ур. Идавсил ﷺ ганан Аьбдуллагь тIисса цIагу дирзун дур. Ганал Ислам кьамул дувайхту, мунал щала кулпатгу бусурман хьуну бур.

Аьбдуллагь ибн Салам гьуртту хьуссар УхIуд зунттучIасса талатавриву, жугьутIиял Бану Надир ва Бану Кьурайза тIисса кьабилардащалсса дяъвирдаву. Миннал хъами ва оьрчIру бусурманнал канихьхьун ясирну бувкIсса чIумал Аьбдуллагь ивкIссар гай буруччаврилсса ва гайннай аякьа даврилсса буллай. Оьмар-асхIаб халифсса заманнай Аьбдуллагь ибн Салам гьуртту хьуссар Байтул-Мукьаддас (Иерусалим) канихьхьун ласавриву ва 642-ку шинал Нагьаванд шагьрулучIа хьусса дяъвилуву. Оьсман-асхIаб ивчIан ччими ганал къатрал лагма лавгсса чIумал Аьбдуллагь ивкIссар Аьлищал ва ганал арсваращал архIал халифнал чулух талай. Аьбдуллагь кIицI лавгун уссар Кьуръандалуву. «Шуаьра» суралул 197-мур аятраву МухIаммад Идавсил ﷺ оьвчаву кьамул къадурминнахь увкуну бур (мяъна): «Тайннан къагьассарив та инсан Бану Исраилтурал (жугьутIиял) аьлимтуран кIулсса ушиву?» Ва аятрал мяъна дурчIин дуллай Ибну Аьббаслул увкуну бур: «Шикку кIицI лавсса инсан – жугьутIиял аьлимчу Аьбдуллагь ибн Саламри. Ва аят ливкссар ганал Ислам кьамул дувайхту».

Кьуръан бувчIин бувайсса элмулул аьлимтурал – имам ТIабарил ва Мужагьидлул тIимунин бувну, «Ар-Раъд» суралул 43-мур аятравугу Аьбдуллагь ибн Салам кIицI лавгун ур (мяъна): «Вих бакъаминнал учай: “Ина идавс акъара”. Миннахь уча: “Ттул ва зул дянив барашин дуллай Луттирал элму дусса инсантал бушиву гьассар”». Шикку кIицI лавгсса Луттирал элму кIулсса инсан Аьбдуллагь ибн Саламри ﷺ увкуну бур. Бюхттулсса асхIаб Аьбдуллагь ибн Саламлул t ва дуниял кьадиртссар Мадиналив, Муаьвия халифну усса чIумал.

ДАВУД РАМАЗАНОВ

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


ХIалал-хIараммунил баян

Аллагь Тааьланал дунияллий халкьуннан, дуллусса хъусру ризкьи-маэшат хIалалссагу дуссар, хIарамссагу дуссар. КIинниллагу дянивсса щак буссагу дуссар, мунийн «шубгьа» учайссар.   Шубгьа хъанахъиссар я хIалалшиву, я хIарамшиву чIявуминнаща личIий дуван къашайсса, цукунссарив кIул...


Ккурандалул юбилей

Уттигъанну МахIачкъала-ливсса «Центр» тIисса ресторандалуву «Лакрансса диндалул кумаг» группалул 5 шинал юбилей кIицI лаглагисса мероприятие хьунни. Ва группа хасну лакрал миллатрансса хъиншиврул, хъинбалдарал ххуллийсса давуртту дуллан хIасул бувну бур ЧиркIайннал...


Байран барча хьуннав!

Ассаламу аьлайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу! Ххирасса уссурвал ва ссурвал! ДакIнийхтуну барча тIий ура жула ялун нанисса мубараксса Зумаритавал кьини – зумалул, дуаьрдал, эбадатрал, марцIсса тавбалул ва рувхIанийсса дахханашивурттал вибувцIусса Рамазан зурул ахир дуллалисса...


СсахI бичаву

Хъус марцI дуван хъуслий закат ялув бувсса кунма, чурх марцI буван, зумалувусса диялдакъашивуртту кIучI дуван, зума АллагьначIа ﷻ кьамулну лякъин, зумаритавал ссахIгу ялув бувссар. Инсаннал дургьусса зума лухччи-ссавнил дянив дарцIуну дикIайссар, ссахI букканнин ссавруннайн...


Танмалшиву – щяйтIаннуя

Ххирасса дустал, къааьйкьинссара хIакьинусса кьини жува цинявппагу курчIил ясир бувну буру учирчагу.   Байбихьулий цIуххин ччива, цири му цурда карчI куну? ХъунмурчIин карчI тIун бикIай ци дунугу даву дуван къаччисса, ягу гъира бакъасса чIумал. Мукунсса чIумал инсан уссар лагма-ялттуминнахь...