Бигь – мюнпатсса ахъулсса

Бигь – мюнпатсса ахъулсса

Бигь – мюнпатсса ахъулсса

Аллагьнал ﷻ жунма буллусса ахъулсаннул неъматирттаву ляличIисса тIин-тIааьн бур бигьлил. Бигьлил мурхьру чIявучин бугьайссар Туркнаву, УзбакIнаву, Аргентиналуву, Сербиянаву, Алжирдай, Испаниянаву, Дянивмур Азиянаву ва Ккавкказнаву, хаснува жучIава Дагъусттаннай. Бигь хъинну хьхьичIавасса заманнайра халкьуннан кIулну диркIссар тIар, кIулну бивкIссар ганиясса мюнпатругу.

Бигьливу буссар фруктоза, глюкоза ва чIявусса витаминну: С, В1, В2, В9, Р, РР, А. Хъинссар бигь склерозран ва давление лахъминнан. Бигьлил хъуварду щаращи бувсса щин хъинссар яруннил цIуцIавурттан, ангиналул чIумал кьакьари вилаглан, укунсса щинал лажиндарал бурчугу кIукIлу бувайссар. Бигьлил мурхьирал чIапIаягума даруртту бувайссар. Бигьлил маз ххартта бувайссар, щин дуккан дувайссар, оь бацIан бувайссар. Шархьмур бигь хъинссар шакъархьун дуркумунияр.

Халкьуннал медициналул тIимунин бувну, шяра дирсса чIумал, хъугьу тIутIийни бигьлил хъуварал чяй дурну дулайссар къашайшалан. Бигьлил хъуварал хьюмушиврул (слизь) воспалениялун кумаг бувайссар, кьакьари кIукIлу лаган бувайссар, хъугьу лагь бувайссар. Хъуварал хьюмушиву даншиврул гайннул ялун щин дутIайссар 5:100 лагрулий. Яла гай хьюмушиву ишла дувайссар бронхитрал, гастроэнтеритрал, колитрал, метеоризмалул цIуцIавурттан. БучIиссар лажиндарайх дуклан, бурчу кIукIлу байссар. Шархьсса бигь хъинссар ттиликIрал къашайшалан, дакI ларай нанисса, кIарчIа тIисса чIумалгу.

Бигьлил сок хъинссар чахоткалул (туберкулез), астмалул, гастритрал къашавайминнан, хьюму лавсминнан, къюкIлил, ттиликIрал къашайшалтран, ссихIирал ххуллурду къашайминнан.

Астмалун, къюкIлин, ттиликI-ран дарувну хьуншиврул, дукра дуканнин гьантлун ца ягу бачIи стакан бигьлил сокрал хIачIаван аьркинссар.

Аьвкъу-гъили хьуни, дукралух тамахI бакъани, ца чяйлул къуса бигьлил хъуварал ларсун, ялун бачIи стакан щаращисса щинал бутIайссар, чIумуя чIумуйн хъюлчугу дуллай, 2 ссятрайсса дитайссар. Диргьуну махъ, дукралул хьхьичI, гьантлун шамилла ца-ца хъунна къуса хIачIларча хъинссар.

Аминат Аьлиева

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


8 агьамсса калима

Вай мукъурттия байбишайссар ва къуртал шайссар инсаннал оьрму. Вайннул агьамшивугу хъинну хъуннассар. Вай калимартту бусурманнал гьарца кьини зумух ласай, цавайннал чIяруну, вайминнал чанну.   Шагьадат أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ...


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


НеъматирттацIа къахьун дуккайсса дуаь

Оьмардул арснал Аьбдуллагьлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ укунсса дуаь дайва куну:   اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ «Алла́гьумма инни́ ао́ьзу бика мин зава́ли ниъматика ва тахIаввали...