Суал-жаваб

Суал-жаваб

Суал-жаваб

Чакливу «АльхIам» буккайхту цаппараннал «Амин» учай, вайминнал учай «Амин, Раббаль-аьламин». Цукунни тIайласса?

Имамну ягу имамнал хъирив авцIуну (маъмум) чак буллалисса чIумал ягу цамур кIанай «АльхIам» буккайхту «Амин» учаву суннатссар (хъинссар). Сура «аль-ФатихIа» лахъсса чIуний буккайсса чакливу «Амин» лахъсса чIуний учайссар, «АльхIам» лагьну буккайминнуву «Амин» лагьсса чIуний учайссар. Укунсса хIукмулул далилну хъанахъиссар имам Бухарил ва Муслимлул луттирдавусса хIадис: «Имамнал «Амин» учайхту зугу учияра. Мукун учаву малаиктурал «Амин» учаврищал тIайла бацIарча, зул бунагьру Аллагьнал ﷻ багъишла битантIиссар».

Имам Шафиънал «Аль-Умм» тIисса луттираву чивчумунийн бувну, чак буллалиманал «Амин» учайхту «Раббаль-аьламин» тIисса махъру, ягу цамур зикр (тасбихI) ялун ххи барча хъинссар, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI лагаврил чак зия къабайссар», – куну. Ва луттираву «Раббаль-аьламин» тIисса махъру лахъну ягу лагьну учин аьркинссар куну бувчIин бувну бакъар.

(«Ат-ТIибян фи адаби хIамалятиль-Куръан», «Аль-Умм», «Аль-маджмуъ шархI аль-Мугьаззаб», «Аль-Икьнаъ фи хIалли альфази Аби Шуджа»)

 

 

Зума дургьусса инсан ссапарданий унува щарссанищал утту ивхьуну зума зия дуварча, мунай каффарат (аьчIа) ялувссарив?

Ссапарданийсса инсаннахь дуссар ихтияр фаризасса зума итадакьин. Му иш кIулну, мукунсса ниятращал щарссанищал утту ивхьуну зума зия дурманай каффарат ялув къабишайссар.

(«ТухIфатуль-мухIтаж»)

 

 

Хъамитайпа цуппалу (архIал адимина акъа́) ХIажлив гьан бучIиссарив?

Шафии мазгьабравусса агьаммур мукъуйн бувну, нигьачIин дакъасса ххуллу бухьурча, хъамитайпалухь ихтияр дуссар цуппалу ягу вихшаласса хъаннил кьюкьлущал фаризасса ХIаж ва Оьмра (чIивимур ХIаж) бан цуппа ялапар хъанахъисса шагьрулул ягу шяраваллил дазурдал кьатIув буккан, архIал махIрам акъахьурчагу. Мукунсса сапарданий чакру кутIа буллан ва кунницIун ку ласлан ихтияргу дуссар.

Цал ХIаж бувсса, кIилчин-шамулчин нанисса хъамитайпалущал чара бакъа архIал махIрам ачин аьркинссар, цуппалу гьан къабучIиссар, сайки ласнал ихтияр дулурчагу.

(«Нигьаятуль-МухIтаж», «ТухIфатуль-МухIтаж»)

 

– Ккарччи дуккарча зума зия шайссарив?

– Ккарччи дуккаврил зума зия къадувайссар, амма гива бувксса оьтту ягу дуккайни ишла бувсса дару кьюлтI барча, зия хьунтIиссар.

 

 

– Къашайманан ххалаххи (укол) буварча зума зия шайссарив?

– Ххалаххи баврил зума зия къадувайссар.

 

 

– Кьакьарттун дарув буварча зума зия шайссарив?

– Дару кьакьарттул дяния ялавай гьарча, зума зия шайссар. Кьакьарттул дянивалугу «хI» кусса хIарп дуккайсса кIанур.

 

 

– БучIиссарив зума дургьуманан чурххайх крем, мазь ягу нагь дуклан?

– Ми дуккаврил зума зия къадайссар, амма аьлимтурал луттирдаву чивчуну бур зума дургьусса чIумал гужсса кьанкь дусса крем ягу нагь дуккаву къахъинссар, куну.

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


8 агьамсса калима

Вай мукъурттия байбишайссар ва къуртал шайссар инсаннал оьрму. Вайннул агьамшивугу хъинну хъуннассар. Вай калимартту бусурманнал гьарца кьини зумух ласай, цавайннал чIяруну, вайминнал чанну.   Шагьадат أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ...


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


Лак Муфтийнащал хьунабавкьунни

Дагъусттаннал Муфтий щейх АхIмад -хIажи Аьбдуллаев хьунаавкьунни Лакрал райондал вакилтуращал ва имамтуращал. Лакрал райондалул администрациялул бакIчи Зураб Куччаевлун тIайлабацIу чIа тIий, Муфтийнал кIицI лавгунни чIярусса шиннардий райондалул бакIчину зий ивкIсса Юсуп МахIаммадовлул район...