Суал-жаваб

Суал-жаваб

Суал-жаваб

Чакливу «АльхIам» буккайхту цаппараннал «Амин» учай, вайминнал учай «Амин, Раббаль-аьламин». Цукунни тIайласса?

Имамну ягу имамнал хъирив авцIуну (маъмум) чак буллалисса чIумал ягу цамур кIанай «АльхIам» буккайхту «Амин» учаву суннатссар (хъинссар). Сура «аль-ФатихIа» лахъсса чIуний буккайсса чакливу «Амин» лахъсса чIуний учайссар, «АльхIам» лагьну буккайминнуву «Амин» лагьсса чIуний учайссар. Укунсса хIукмулул далилну хъанахъиссар имам Бухарил ва Муслимлул луттирдавусса хIадис: «Имамнал «Амин» учайхту зугу учияра. Мукун учаву малаиктурал «Амин» учаврищал тIайла бацIарча, зул бунагьру Аллагьнал ﷻ багъишла битантIиссар».

Имам Шафиънал «Аль-Умм» тIисса луттираву чивчумунийн бувну, чак буллалиманал «Амин» учайхту «Раббаль-аьламин» тIисса махъру, ягу цамур зикр (тасбихI) ялун ххи барча хъинссар, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI лагаврил чак зия къабайссар», – куну. Ва луттираву «Раббаль-аьламин» тIисса махъру лахъну ягу лагьну учин аьркинссар куну бувчIин бувну бакъар.

(«Ат-ТIибян фи адаби хIамалятиль-Куръан», «Аль-Умм», «Аль-маджмуъ шархI аль-Мугьаззаб», «Аль-Икьнаъ фи хIалли альфази Аби Шуджа»)

 

 

Зума дургьусса инсан ссапарданий унува щарссанищал утту ивхьуну зума зия дуварча, мунай каффарат (аьчIа) ялувссарив?

Ссапарданийсса инсаннахь дуссар ихтияр фаризасса зума итадакьин. Му иш кIулну, мукунсса ниятращал щарссанищал утту ивхьуну зума зия дурманай каффарат ялув къабишайссар.

(«ТухIфатуль-мухIтаж»)

 

 

Хъамитайпа цуппалу (архIал адимина акъа́) ХIажлив гьан бучIиссарив?

Шафии мазгьабравусса агьаммур мукъуйн бувну, нигьачIин дакъасса ххуллу бухьурча, хъамитайпалухь ихтияр дуссар цуппалу ягу вихшаласса хъаннил кьюкьлущал фаризасса ХIаж ва Оьмра (чIивимур ХIаж) бан цуппа ялапар хъанахъисса шагьрулул ягу шяраваллил дазурдал кьатIув буккан, архIал махIрам акъахьурчагу. Мукунсса сапарданий чакру кутIа буллан ва кунницIун ку ласлан ихтияргу дуссар.

Цал ХIаж бувсса, кIилчин-шамулчин нанисса хъамитайпалущал чара бакъа архIал махIрам ачин аьркинссар, цуппалу гьан къабучIиссар, сайки ласнал ихтияр дулурчагу.

(«Нигьаятуль-МухIтаж», «ТухIфатуль-МухIтаж»)

 

– Ккарччи дуккарча зума зия шайссарив?

– Ккарччи дуккаврил зума зия къадувайссар, амма гива бувксса оьтту ягу дуккайни ишла бувсса дару кьюлтI барча, зия хьунтIиссар.

 

 

– Къашайманан ххалаххи (укол) буварча зума зия шайссарив?

– Ххалаххи баврил зума зия къадувайссар.

 

 

– Кьакьарттун дарув буварча зума зия шайссарив?

– Дару кьакьарттул дяния ялавай гьарча, зума зия шайссар. Кьакьарттул дянивалугу «хI» кусса хIарп дуккайсса кIанур.

 

 

– БучIиссарив зума дургьуманан чурххайх крем, мазь ягу нагь дуклан?

– Ми дуккаврил зума зия къадайссар, амма аьлимтурал луттирдаву чивчуну бур зума дургьусса чIумал гужсса кьанкь дусса крем ягу нагь дуккаву къахъинссар, куну.

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Танмалшиву – щяйтIаннуя

Ххирасса дустал, къааьйкьинссара хIакьинусса кьини жува цинявппагу курчIил ясир бувну буру учирчагу.   Байбихьулий цIуххин ччива, цири му цурда карчI куну? ХъунмурчIин карчI тIун бикIай ци дунугу даву дуван къаччисса, ягу гъира бакъасса чIумал. Мукунсса чIумал инсан уссар лагма-ялттуминнахь...


ЩяйтIан бахIаймур

Бюхттулсса Аллагь тIий ур (мяъна): «Я Идавс, Кьуръан буклай айишиннин чIа уча Аллагьнахь, инава щяйтIаннуя уручча куну: «Аьузу би-Ллагьи мина-шшайтIани-р-раджим» увкуну, цилгу мяъна хъанахъисса – «на Аллагьнахь ﷻ чIа тIий ура щяйтIаннул оьсса тIуллая уручча тIий нава,...


Бала-апатIирттая буруччайсса дуаь

АпатIру, дардру инсаннал оьрмулуву ччя-ччяни хьуна дакьай. Пашманмургу, ххаримургу жуйнна дияйссар Аллагьнал ﷻ чичрулийну. Мунияту, захIматсса иширавун багьсса чIумалгу куклушиву, бигьашиву Заннахь чIа учин аьркинссар.   Цумур дуаьри дуккин аьркинсса апатIрая, мусиватрая буруччиншиврул?...


Ряхра зума

Шавваль – Рамазан зурул хъиривмур барзри. Му зурул цалчинмур кьини – Зума ритавал байрамрал кьини хъанахъиссар. Байрандалул кьини зума дугьангу къабучIиссар, хIарамссар. Мунил хъиривсса ряхва гьантлий дугьаву хъинссар, суннатссар.   Фаризасса зума дугьайсса Рамазан зурул хъирив...


СсахI бичаву

Хъус марцI дуван хъуслий закат ялув бувсса кунма, чурх марцI буван, зумалувусса диялдакъашивуртту кIучI дуван, зума АллагьначIа ﷻ кьамулну лякъин, зумаритавал ссахIгу ялув бувссар. Инсаннал дургьусса зума лухччи-ссавнил дянив дарцIуну дикIайссар, ссахI букканнин ссавруннайн...