Ихтилатрал адав

Ихтилатрал адав

Ихтилатрал адав

Жулва лагма личIи-личIисса инсантал бур, гьарцамал дунияллух ва оьрмулух ургавугу цаманаха къалархьхьусса дур. Жува куннан ку бувчIиншиврул буссар так ца ххуллу – ихтилат баву.

 

Ца-ца чIумал инсантал гъалгъа буллан бикIай, ца мазрай бунугу, куннан ку къабувчIлай. ЛичIи-личIисса мазурдий гъалгъа тIутIими бигьанма куннан ку бувчIлачIисса кIанттурдугу шай. Мукунсса личIишиврул багьанагу – ихтилатраву дуруччин аьркинсса адав цавайннал дугьаву, вайминнал къадугьавур.

 

  1. Цаманал ихтилат бяличIан, кьукьин къабаву

Ганал бусласимур жунма кIулсса бухьурчагу, цал бусан итан, вичIи дишин аьркинссар. Ва кьяйда бугьан аьркинссар ихтилат щищал бухьурчагу: мюрщисса оьрчIащал, чIаххуращал, гъан-маччаминнащал, даврийсса хъунаманащал ва м.ц.

Масалларан, МухIаммад Идав-сичIан ﷺ инсан увкIсса чIумал, ганах ххуйну вичIи дишайва тIар, цала чIярусса чIун дакъахьурчагу. Жувагу Идавсия ﷺ мисал ласун аьркинссар. Му хъинну агьамссар аьркин дакъасса къалмакъаллу къахьуншиврул. Ихтилат кьукьин барча, инсаннан къаччан бикIан бюхъайссар. Цал-кIил хъама битарчагу, мудан ихтилат бяличIан буллалима щинчIав къаччиссар.

 

  1. Къулагъас даву

Инсаннащал гъалгъа тIисса чIумал ссавур дикIан аьркинссар. Жува чIявуну бусласимуних вичIи дихьлай бунува цайми иширттаха зун бикIару. Хаснува цIанасса чIумал жагьилтурал цащала инсан гъалгъа тIий унува, телефондалувун бурувгун, бусласимуних къулагъас къадайсса аьдат хьуну дур. Оьрмулул хъунимигу жагьилтураяр махъун багьлай бакъар. Му хъинну ххуй дакъасса тIулли, хаснува, нитти-буттал хьхьичI. Бюхъавай бусласиманайн лажинну щябивкIун, иттав бурувгун вичIи дихьлан аьркинссар.

 

  1. Бусласимур вив ласаву

Цанна агьамшиву дусса ихтилат буллалиманан цалва дакIнивумур вичIи дирхьуманан бувчIаву ччиссар. Ххуйну бувчIиншиврул жунма аьркинссар жува ганал кIанай бивхьуну, бусласимур жула дакIнивух гьан буван.

Бусласимур мяйжан буллалисса, суаллу булавугу ххуйсса ишри. Мукун инсаннан бувчIинтIиссар жунма ганал пикри ва дард агьамшиву.

 

  1. Ссавур даву

Зува халкьуннахь ци-бунугу бусан ччай бухьурча, къабучIиссар гайннан зухва вичIи дишин хъинну гъира бусса ххай бикIан, зунма му иш цуксса агьамсса бухьурчагу. Ва оьрмулуву личIи-личIисса инсантал хьуна бакьайссар. Буссар миннавух жуйнна ттиликI дутаймигу. Мугу жула хIал ххал бавур, оьрмулул ца экзаменни. КIай ялув чирчусса адавру дуруччирча жущава хьунтIиссар жулвагу чIаравминналгу оьрму чанссавагу бигьа бан. Инсан ххари шайссар цала бусласимуних къулагъас дуллай бушиву, гъира буну вичIи дихьлахьишиву чIалачIиний.

 

НурмухIаммад Изудинов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...


Шанна бигьасса эбадат

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву увкуну бур:   «Циняв бусурманнал бунагьру багъишла битаннав тIий дуаь дурманан буссар гьарца бусурманчунахсса чири»   «Кьуръандалувасса ца хIарп дурккуманан хъинбала чичинтIиссар. Гьарца хъинбалалул чиригу ацIлийнуссар. «Алиф,...


НеъматирттацIа къахьун дуккайсса дуаь

Оьмардул арснал Аьбдуллагьлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ укунсса дуаь дайва куну:   اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ «Алла́гьумма инни́ ао́ьзу бика мин зава́ли ниъматика ва тахIаввали...