МУРТАД УВАЙМУР

МУРТАД УВАЙМУР

Буссар МухIаммад Идавсил ﷺ хIадис «Элму лахьхьаву гьарца бусурманчунал буржри» тIисса. Ца мукунсса бурж – жунма кIулну бикIан аьркинссар инсан Исламрава ссал уккан увайссарив, бусурманчуная чапурчу (муртад) цукун хьун бюхъайссарив.

Муртад тIисса мукъул мяънагу – диндалува увкма тIиссар. Муртадшиву дикIайссар дакI дацIаврийну (убеждение), аьмалданийну, ва мукъуйну. Мунин бувну бусурманчу диндалува уккан увайсса тIул даврия, махъ учаврия, пикри баврия цала цува урувччуну икIан аьркинссар, цала дакIнивусса иман дакъа ливчIун, Кьиямасса кьини Аллагьнан ﷻ къаххираминнавух къаличIаншиврул. Цалчинмур жура ласурча, инсан дакI дарцIуну ухьурча циняв бусурманнай ялувмур – чак буллан, зума дугьлан, хIаж буллан, закат буккан къааьркиншиву, ягу хIан хIачIан, процент ялувну арцу дулун ва ласун, зуна буван, бучIиссар тIий ухьурча, ягу Кьуръандалуву чивчумур къатIайлассар, Кьуръан Аллагьнаятусса ﷻ бакъар тIий ухьурча, му инсан муртад (чапурчу) шайссар.

КIилчинмур жура – Кьуръан марцI бакъасса кIанайн бутарча, къанчурдин сужда буварча, бусурманнал дакъасса диндалул аьдатру дуварча ва м. ц. тIуллайнугу бусурманчу чапур хьун бюхъайссар. Шамулчинмур жура тIурча, му хъанахъиссар Аллагьная ﷻ , идавстурая, Исламрал диндалия, Кьуръандалия ххуй бакъасса махъ учаву. Масала, Ислам цIанасса заманнаву махъун дагьсса динни учирча, ягу карщи дутаву, хIижаб лаххаву хьхьичIа-заманнул аьдатри учирча. Цурда дин, цания ца идавс, Аллагь ﷻ кьякьлухун ихьлахьисса махъру увкумагу чапур шайссар. Вай ялув кIицI лавгсса иширттавун агьсса бусурманчунал цалчин анаварну тавба дурну шагьадат дутан аьркинссар «Ашгьаду алла илагьа иллаЛлагь ва ашгьаду анна МухIаммадар-расулуллагь» – увкуну. Яла цалва увкусса мукъурттия, дурсса тIулдания пашман хьун аьркинссар. БучIиссар аьмну «на пашман хьура нава диндалува уккан увайсса махъру учаврия ва тIуллу даврия», – учингу.

Мукун тавба дурсса инсан бусурманчу акъар учингу щихьчIав ихтияр дакъассар. Му бакъассагу, щихь-бунугу ина чапурчу ура учин анавар уккангу къабучIиссар, му хъинну нигьачIийсса тIулли. ХIадисраву увкуну буссар: «Бусурманчунайн чапурчу увкума цува чапур шайссар», – куну. Цамур хIадисраву увкуну бур: «Цаннал гаманайн чапурчу учирча, гайннавасса ца мяйжаннугу чапурчури», – куну. Аллагьнал ﷻ жунма кумаг буваннав Исламрава буккан бувайсса махъ учаврия, тIул даврия бурувччуну бикIан! Амин.

АЬБДУЛМАЛИК ХIАМЗАТОВ

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....


Бунагьру багъишла битайсса кьини

Зуль-ХIижжалул 9-мур кьини – Аьрафа (Аьрафат) кьинири. Му кьини хIажитал «Аьрафа» тIисса даралуву бикIайссар. Аьрафа кьини азарва «Кьулгьу» («Аль-Ихляс») бувккуну хъинссар. Мукун буккайманал циняв бунагьру багъишла битантIиссар куну бур...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Мяърипат ва тарбия

Ххуйсса хасият, тIул-тIабиаьт, адав дуну оьрчI, душ тарбия баву – му хъанахъиссар буттал цалва авладран дуллалисса хъинну кьимат лавайсса зат. Мукунсса тарбия дулаврил гьануну хьун аьркинссар жулва оьрчIру чIивину бунава мий хъуни хъанахъиссаксса минная инсаншиву дусса, хасият ххуйсса халкь...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...