АхIмакьнал лишанну

АхIмакьнал лишанну

ХьхьхичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай жавабру дуллай ивкIун ур.

 

Акьлукар чIявучин ссихI къадуклай, так цал-цал ца-ца махъ тIий ивкIун ур. Му куццуй чансса хIаллава так маз чIявуманал чIу бакъа баллай къабивкIун бур:

– ПаччахIтуран къабучIиссар лачиндалущал авлий буклан, къарчигъай хъинссар, къарчигъайлул ав ххуйну байссар, ганища сайки чIи гьаз буван шайссар. ЧIи шахьан аьркинссар ляличIисса уртту дирчуну. Ттул маччачу уссар Бухарнал шагьнал дукра дувуну, ганал ттухь бувсуна га урттул аькьлу бучIан бувайшиву. На гай уртту чIярусса дуркуссар, мунияту ттуща хьунссия шагьнал вазир хьун. ЦIана тIурча шагьнал лагма циняв ахIмакьтал бур. Вин кIуллив ахIмакьма цукун кIул уван шайссарив?

– КIулли! АхIмакьнал кIира лишан дуссар, - цакуну хIала увххун ур аькьлукар, - цанма хайр бакъамуния гъалгъа тIун ва цахьва къацIувххумур буслан икIайссар…

 

 

МухIаммад Аьлиев

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Мяърипат ва тарбия

Ххуйсса хасият, тIул-тIабиаьт, адав дуну оьрчI, душ тарбия баву – му хъанахъиссар буттал цалва авладран дуллалисса хъинну кьимат лавайсса зат. Мукунсса тарбия дулаврил гьануну хьун аьркинссар жулва оьрчIру чIивину бунава мий хъуни хъанахъиссаксса минная инсаншиву дусса, хасият ххуйсса халкь...


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...