бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

Гьалабван набзи бурибси къяна сабни аргъира.

 

АнцIбукьуни гIямрулизир сегъунти-дигара дирар. ЦацахIели къяна буресра чебиркути манзилти дирули дирар. Диннизибра бикIули бирар гIяхIдешлис къяна буралли, бунагь лебси ахIен или. Нуни аргъира къунба бугьути адамти имцIали биъни. Чули барибси се-биалра бархьли хIебурили, секIал пикридирули дирар. Расул ХIямзатовла «Дила Дагъистан» бикIуси жузлизиб нуни авторла ишгъуна макьала белчIунсири. ХIямзат ЦIадасани сунела дурхIя Расуллис сагаси пальто асахъес арц дархьили сари. ДурхIяли илди харждарили тамандарили сай ва хъули буркьа чегьурсиличил чарулхъули сай. Илини дахъал секIал дурес вехIихьили сай сен пальто хIесибсил. «Арц харждаририв пальто хIесили?» — хьарбиули сай ХIямзат ЦIадасани. «ГIе», — жаваб чарбалтули сай Расул ХIямзатовли. «Илкьяйдали бура, се дирутив имцIати гъай…» — викIули сай илала дудеш. Чебиулраяв? Ца бурибси къянали дурайсуси саби сагаси къяна.

Къяна саби — вегIли балули вегIлис гIяхIдеш, яра хайри биахъес буруси балкIа хабар, илхIелира сунес танбихI хIебиахъес яра цархIилла баркьуди сунес хайрили кабизахъес. Илала хьулчи саби — бетаурсила ва бурусила ургаб барсдеш лебси. Ахтарди дураберкIес къиянбулхъуси мерлар секIал пикридарес гьамадси саби. Къяна бурнилара дахъал жураби лерти сари: бархьли буруси къяна, мягIничерти секIал хIедурни, лебсиличи чеимцIати секIал чедатни, сунечи бируси бирхауди пайдалабарни.

Юлдашуни, сегъуналра анцIбукьлизиб къяна мабуридая, бархьдеш бузахъеная. Сецадла декIси биалра, бархьдеш гIяхIси секIал саби. Къянали адамтала ургарти гъамдеш, тянишдеш, юлдашдеш деткайхъахъути сари. Гьачам барибси хатIалис гIямрула гIеркъадешли жаваб бедлугес чебиркути манзилтира дирар.

Бурсидиреная «гIе», «бирис», «балас» ибти жавабти дедлугесра, «хIебалас», «хIейрус», «хIебирис» ибтира дурес. Бирар анцIбукь адам гьимхIевкIахъес багьандан кьабулвиркуси, амма сунени чесибси барес хIейрни балуси. Иличирли дахъал къянала гъай алкIути сари. Ил бархьси анцIбукь ахIен. Лебси секIал бархьли буреная.

 

Руслан Ражабов

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Суалти-жавабти

- Хьунул адамла держли ужуси мурул виалли ва илис ва иличи башути юлдашунас къуллукъбирули риалли илис бунагь биусив? Ил хьунул адамли хIяж баралли хIяж кьабулбирусив? - Муруйс къуллукъбиралли хьунуйс халаси кири биуси саби. ДекIарси анцIбукь саби мурул держли ужули виалли, илхIели сабур барили,...


Рамазан базла дурхъадеш

Нушала дурхъаси МухIяммад Идбагли ﷺ буриб: «Чи разивиаллира Рамазан баз бакIниличи, Аллагьли ﷻ илала кьаркьала цIализибад мяхIкамбиру». ГIуррара, Идбагли ﷺ буриб: «Рамазан базла цаибил дуги ЧевяхIси Аллагьли ﷻ иру: «Чи лева нуша дигахъуси, нушабра дигахъес? Чи лева нуша...


Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Бусурмантала умматлис Лайлатуль Кьадрила дуги хасси тяхIярла шабагъат саби, чусра УркIецIила ВегI Аллагьли ﷻ пешкешбарибси. Кьуръайзиб бурули саби: «Лайлатуль Кьадрила дуги азир базличиб дурхъаси саби» или. Илала мягIна – 1000 баз, чузибра Лайлатуль кьадрила дуги агарти. Ил дуги...


Ан-Низамия мадрасалис – 950 дус

ДР -ла тах шагьарлизиб халаси халкьани-ургабси мажлис бетерхур, ан-Низамия мадраса акIахъубхIейчибад 950 дус дикнилис хасбарибси. Ил исламла дунъяла ургарти даршдусмала бегIлара мягIничебтазибад цали бируси багьудила центр саби.   2025 ибил дусла декабрь базличиб МяхIячкъалализиб лебил...


Урги-дергализивад иртан

Умурия гIяскуртани алавбуцибхIели, душмантала ургъан лацла хъарличи ацIили Аллагьал Расулла ﷺ шайчи децIагести гъайли угьули, вявкайкIулри. Иличиб децIагеси се лебси бусурмантас? Гьарил бусурман ургъаннис дигулри кавшес илгъуна увяхIси адам. Амма ил кавшес къияннири, сенкIун ил ахъси ва гьамадли...