бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Кьуръа дурхъадешличила

Кьуръа дурхъадешличила

Кьуръа дурхъадешличила

Нушала Идбагла ﷺ дурхъаси хIядислизиб бурили саби: «ХIушазибад бегIлара гIяхIти Кьуръан бучIути ва иличи цархIилти руркъути саби» (аль-Бухари).

Кьуръай нушала гIямрулизиб дебали мягIничебси мер бурцули саби. Кьуръан - бусурмантала гIямрулизиб бекIлибиубси шали саби, ил Дурхъаси БелкIлизибкIун адамла гьар бархIила гIямрулизир хIяжатти низам-кьяйда лерти сари. Дурхъаси Кьуръан бегIлара гIергъиси дигIяндеш гьаргбируси, ва гIячихъдеш алкIахъуси белкI саби, сабира МухIяммад Идбагличи ﷺ 23 дусла бухIнаб бурхьули калунси. Илини лерилра гьалар дурхьули калунти дурхъати табтурти мардирули сари.

Марлира, гьарил бусурмай балули бургар Кьуръа ахъси даражаличила. Ил ахирагарси пасихIдешла ва гIяхIдешунала урунж биъни балули хьалли, адамли ил руркъни гIурличи архули сай. Амма ил «гIур» биалли, цацахIели сабиулира ахIен. Адам яра зягIипиркули сай, яра гьатIира хIейгеси, убкIули сай.

Ил багьанданра нушани кьасбарира Дурхъаси Кьуръан бучIниличи адамтала уркIби жидарес. Сели кумекбиру нушази Кьуръан бучIниличи диги акIахъес?

Цаибилгъуна, якьинни иргъни, Кьуръан бучIусилис Кьиямала бархIи ил гьалабизли ва шафагIятли бирни, ва ил бучIуси дигахъни ва мяхIкамирни.

Идбагли ﷺ бурибсири: «БучIеная Кьуръан, гьарли-марли адамти мицIирбирнила БархIи ил бучIанти бусурмантас шафагIятли бируси саби» (Муслим).

КIиибилгъуна, ил Дурхъаси Жуз бучIнилис биркуси шабагъатличила пикриухъни. Гьарил бучIуси хIярплис, гIяхIси баркьуди лукIуси саби, гьарил гIяхIси баркьудилис биалли, вецIнали кири имцIабирар. Кьуръан бучIухIели, къайгъибиреная пикрилизи касес хIушала гIяхIти баркьудлуми имцIадиубли, дахъдикIни.

ХIябъибилгъуна, Кьуръа мягIналичила пикриикIни. Пикрибарая, хIушани бучIуси гьарил аят хIушачицун бяхIчиаибси кьяйда. ЧевяхIсилис дигули сай нуша Илала Дурхъаси БелкIла гьарил девличила пикридухъи. ЦагьатIи хIядис гьанбуршис: «Марлира, хъали гьарзабирар, малаикуни башар ва шайтIунти гьарахъдиркур Кьуръан бучIуси хъулирад» (ад-Дарими). Нушаб Кьиямала бархIи шафагIят ва ЧевяхIсила разидеш сархес дигахIелли, нушани Дурхъаси Кьуръан бучIес къайгъибарес чебиркур. Илабси адабла шайчибси Кьудратла ВегIла аманат гIямрулизиб бетерхахъес багьандан. Кьудратла ВегIли нушаб кумекбараб! Амин!

МяхIяммад Аминтазаев

2026-07-01 (МухIяррам 1448 д) №7.


Дурхъати дугьби

Савлила суннатла кIел ракагIятла дехIибайс гIергъи балуй шайчи кайхьи кьиблаличи дяхIчили белчIес гIяхIси саби: «Алагьумма рабба ЖабрагIиля ва МикагIиля ва Исрафиля ва ГIизраиля, ва МухIяммадин ﷺ аджирни мина ннари» - 3-йна.   МягIна: «Я Аллагь ﷻ, Аллагьли ﷻ вируси...


Пачас савгъатуни

Гьалабла замана левли уили сай ца пача. Илала биштIати аги, ил багьандан илини кьасбариб ятим урши варгили кIялгIялизив халаваахъес ва сунела мас-мулкла ва лебдешла букьур ветаахъес. Илини аргъиб ца биштIаси шагьарлизиб шел ятим урши хIербирули биъниличила ва илдазивад чи-биалра сунела букьур варес...


Хьуна гьаларти мура чеблуми

Гьарил адамли сунела хьунуйчилти бархбасуни сунес дигуси тяхIярли кадилзахъа. ШаригIят хIясибли хIерхIейрусини биалли - сунела нафс хIясибли. ЦацабехIтани пахрубирули бирар хьунул урухрарили илизи се-дигара буйрухъбарес бирниличи, ва ил чула цIакьлизи халбирули саби. ЦархIилтани биалли, хьунул...


Дагъистайзиб сагаси хъали баргибти

Палестинализир кадикибти анцIбукьунала манзил 2023 ибил дуслизиб Гъазализибад гечбарибти 200-личибра имцIали адам Дагъистайзи бакIибтири. Илдазибад байхъала биштIати саби.   Илди МяхIячкълала мякьлабси санаторийлизиб мерлабариб, палтар-кьяшличил, хурегличил, техникаличил ва телефонтачил...


Таяммум

Таяммум – шин агархIели яра илди чедетаахъили, гIягIниси тяхIярли дарес биркIантас зарал бетарухIели, шинна мерлар гIянжи дузахъни саби. Таяммум дарес хIяжатбиркур (чеббирар):   1.Дазала дарес шин агархIели (алав-гьалав сунени вявъибхIели тIама бакьеси мерлаб, 200 метрла радиусличир...