бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Кьуръа дурхъадешличила

Кьуръа дурхъадешличила

Кьуръа дурхъадешличила

Нушала Идбагла ﷺ дурхъаси хIядислизиб бурили саби: «ХIушазибад бегIлара гIяхIти Кьуръан бучIути ва иличи цархIилти руркъути саби» (аль-Бухари).

Кьуръай нушала гIямрулизиб дебали мягIничебси мер бурцули саби. Кьуръан - бусурмантала гIямрулизиб бекIлибиубси шали саби, ил Дурхъаси БелкIлизибкIун адамла гьар бархIила гIямрулизир хIяжатти низам-кьяйда лерти сари. Дурхъаси Кьуръан бегIлара гIергъиси дигIяндеш гьаргбируси, ва гIячихъдеш алкIахъуси белкI саби, сабира МухIяммад Идбагличи ﷺ 23 дусла бухIнаб бурхьули калунси. Илини лерилра гьалар дурхьули калунти дурхъати табтурти мардирули сари.

Марлира, гьарил бусурмай балули бургар Кьуръа ахъси даражаличила. Ил ахирагарси пасихIдешла ва гIяхIдешунала урунж биъни балули хьалли, адамли ил руркъни гIурличи архули сай. Амма ил «гIур» биалли, цацахIели сабиулира ахIен. Адам яра зягIипиркули сай, яра гьатIира хIейгеси, убкIули сай.

Ил багьанданра нушани кьасбарира Дурхъаси Кьуръан бучIниличи адамтала уркIби жидарес. Сели кумекбиру нушази Кьуръан бучIниличи диги акIахъес?

Цаибилгъуна, якьинни иргъни, Кьуръан бучIусилис Кьиямала бархIи ил гьалабизли ва шафагIятли бирни, ва ил бучIуси дигахъни ва мяхIкамирни.

Идбагли ﷺ бурибсири: «БучIеная Кьуръан, гьарли-марли адамти мицIирбирнила БархIи ил бучIанти бусурмантас шафагIятли бируси саби» (Муслим).

КIиибилгъуна, ил Дурхъаси Жуз бучIнилис биркуси шабагъатличила пикриухъни. Гьарил бучIуси хIярплис, гIяхIси баркьуди лукIуси саби, гьарил гIяхIси баркьудилис биалли, вецIнали кири имцIабирар. Кьуръан бучIухIели, къайгъибиреная пикрилизи касес хIушала гIяхIти баркьудлуми имцIадиубли, дахъдикIни.

ХIябъибилгъуна, Кьуръа мягIналичила пикриикIни. Пикрибарая, хIушани бучIуси гьарил аят хIушачицун бяхIчиаибси кьяйда. ЧевяхIсилис дигули сай нуша Илала Дурхъаси БелкIла гьарил девличила пикридухъи. ЦагьатIи хIядис гьанбуршис: «Марлира, хъали гьарзабирар, малаикуни башар ва шайтIунти гьарахъдиркур Кьуръан бучIуси хъулирад» (ад-Дарими). Нушаб Кьиямала бархIи шафагIят ва ЧевяхIсила разидеш сархес дигахIелли, нушани Дурхъаси Кьуръан бучIес къайгъибарес чебиркур. Илабси адабла шайчибси Кьудратла ВегIла аманат гIямрулизиб бетерхахъес багьандан. Кьудратла ВегIли нушаб кумекбараб! Амин!

МяхIяммад Аминтазаев

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

Гьалабван набзи бурибси къяна сабни аргъира.   АнцIбукьуни гIямрулизир сегъунти-дигара дирар. ЦацахIели къяна буресра чебиркути манзилти дирули дирар. Диннизибра бикIули бирар гIяхIдешлис къяна буралли, бунагь лебси ахIен или. Нуни аргъира къунба бугьути адамти имцIали биъни. Чули барибси...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...


ХIяжла рукнурти

ХIяж динна рукнуртала ца саби, гIялам халкьла вегI Аллагьлис ﷻ бируси гIибадатуназибад халасигъуна. ХIяж адамличи гIямрулизиб гьачам баресцун саби чебси, сунени назру баралли ахIенси.   ХIяж чеббиънилис шел шартI лер: бусурман виъни, балугълавиъни, дагьричевси виъни, азадси виъни, хIяжбарес...


Заб-маркала асурти

Хабарагарси балагь чисалра кьадармабиаб, хъярхъли кабухъун хIеркIлис я инсан къаршимайкаб.   Мартла 28-личир Дагъиста ванзаличир дебали тамашала анцIбукьуни кадикиб. Гьалабси дуги МЧС-ла багьахъни бакIибсири жагIял дахъал заб ва дягI дирар или. Иличи илцад-декIар пикри чилилра бяхIчихIеиб,...


Хьунул адамла дехIибала

Хьунул адамла дехIибайзир мурул адамлайзирад декIардулхъути цацадехI хасдешуни дирар, илди кIидехIлалра хьулчи ца биалра.   БегI гьалаб ил хасдеш декIарбулхъан, хьунул адамли дехIибала дехIдирхьухIели «Аллагьу акбар» или някъби ахъдурцухIели, илхIели ва кIинайс гьар...