бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ХIябал дугIя

ХIябал дугIя

Аллагьла Расулли ﷺ буриб: «ХIябал дугIя лерти сари, сарира, гьайгьайрагу, жаваб агарли кахIевлути, илдазибад ца саби асубируси сапарличивсила балга-дугIя.

 

АрхIяличи аркьухIели

Идбагли ﷺ буриб: «Адамли сапарличи дураухъес гьалаб хъалибарглис кIел ракагIятла дехIибайчиб гIяхIси селра хIебатур». Илизибад багьесли саби, архIяличи аркьухIели, кIел ракагIятла дехIибала дарни гIяхIси биъни. Цаибил ракагIятлизир сураби «аль-ФатихIя», «аль-Кафирун», кIиибил ракагIятлизир сура «аль-Ихляс» яра сура «ан-Нас», «аль-Фалакь» делчIнира.

ДехIибайс гIергъи аят «аль-Курси» ва сура «аль-Кьурайш» делчIнили адам мяхIкамируси сай лерилра вайдешуназивад. Илкьяйдали, дигесилизи халбируси саби хъа гьалав тIашизурли, 3 –йна сура «аль-ФатихIя» белчIни ва илис гIергъи иш дугIя:

«Аллагьумма – хIфазни ва – хIфаз ма магIи, ва саллимни, ва саллимм ма магIи, ва баллигъ ма магIи».

МягIна: «Я Аллагь ﷻ, мяхIкамварили, зарал хIебиахъубли бархьа наб ва набчил бархсилис гIяхIдеш, ва мурадличи даахъаба».

 

АрхIяличи аркьусини хъулив калунсилис бучIуси

«АставдигIу – Ллагьа динакум ва аманатакум ва хаватима агIмаликум».

МягIна: «Аллагьличи ﷻ аманат бирулира хIушала дин ва хIушази бихIяхъес батурси, ва хIушала биру-балтусила ахир».

 

АрхIяличи гьуниввалтухIели

Дигеси саби хъулиб калунтани сапарличи дурабулхъутас иш дугIя бучIни:

«Заввадака – Ллагьу ттакьва ва гъафара занбака ва яссара лякаль хайра хIайсума кунта».

МягIна: «Аллагьлизивад ﷻ урухкIудеш габ хIед Аллагьли ﷻ ва хIела бунагьуначивад чевверхаб, хIу чинав виадлира хIед гIяхIдеш кунксили биаб».

 

Гьунчив тIашизурхIели

Бамсри ахъес яра дуги беркIес гьунчив тIашизурхIели, иш дугIя бучIалли, ил мерличив левалли, адамлис селра вайси бетхIерар.

«АгIузу бикалимати – Ллягьи ттамати мин шарри ма халякь».

МягIна: «Аллагьла ﷻ бегIла ахъси даражала дугьбачил дугьаилзулра, сунени акIахъубтала вайдешлизивад ватахъес».

 

Адамти хIербируси мерличи ваибхIели

ГIяхIси саби шилизи яра шагьарлизи ваибхIели, Аллагьлизи ﷻ гIяхIдеш ва илабси вайдешлизибад мяхIкамдеш тиладибарни.

«Аллагьумма инни асъалюка хайри гьазигьил кьарьяти ва хайра агьлигьа ва хайра ма фигьа, ва нагIузу бика мин шарригьа ва шарри агьлигьа ва шарри ма фигьа».

МягIна: «Я Аллагь ﷻ, марлира, нуни тиладибирулра иш мерла гIяхIдеш ва ХIуни илизиб цалабяхъибсила гIяхIдеш, ХIези илабси вайдешлизивад ватахъни тиладибирулра».

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


Хьунул адамла дехIибала

Хьунул адамла дехIибайзир мурул адамлайзирад декIардулхъути цацадехI хасдешуни дирар, илди кIидехIлалра хьулчи ца биалра.   БегI гьалаб ил хасдеш декIарбулхъан, хьунул адамли дехIибала дехIдирхьухIели «Аллагьу акбар» или някъби ахъдурцухIели, илхIели ва кIинайс гьар...


Буралаби

Аргъличи къакъмабирхъид, бяхIлизи хъу маделгIад. Хъубзарлис дигуси тяхIярли ахIен дягI булхъуси. ДяхIцIила битIакI хIебирар. Мурталра берхIи хIебирар. 5.ТIярхъилабад бухъунси дягI бугIярси бирар. ГербикIуси къаркъаличир шин хIедашар. ДяхIцIи я хIеркIли архIеху, я цIали игхIейгу. Миъ...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


Суалти-жавабти

- Хала БархIилара Кьурбан-Байрамлара ургабси манзиллизиб бусурман адамтас мукъри дирес асубирусив? Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарсилизи халбирули саби. - Гьайгьайрагу, асубируси саби. Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарси ибси дугIла пикри саби. ШаригIятли илдигъунти секIайчи...