бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ХIясайни ГIяппаевлис – 60 дус

ХIясайни ГIяппаевлис – 60 дус

ХIясайни ГIяппаевлис – 60 дус

ХIясайни ГIяппаев акIубси сай 1963 ибил дуслизив Дахадаевла районна Гьунахъарила шилизив. Кьялкнила урга даражала школа таманбарили гIергъи илини Дагъистанна Пачалихъла университетла филологияла факультет белчIун. ГIур Къаякентла районна Сагаси Вихърила школализив узес вехIихьиб. ХIясайни дурхIнас хасдарибти назмуртала автор сай. Илала чумал жуз дурадухъун. ХI.ГIяппаевла творчество дигантас назмурти гьаладирхьулра.

 

Адамдеш дихIен, урши

Ахъри халал леб или,

Ахмахдеш дати, урши.

Чебаэс агар миршли

Иршули дири арши.

 

Леб или чархла кьуват,

Вари, ветмаруд бекIбяхъ

Хъумартурсила къакъбяхъ

КьутIкьуси бирар кьисмат.

 

Дагьри дугали или,

ДукармакIуд урхIличив,

ДукаркIадли илдачив

Кавлад мучлаагарли.

 

Адамдеш лайдакIили,

ГIямру мадуркIид хIуни

Адамдеш лайдакIибси,

АхIен адам мицIирси.

 

 

ГIямрула жуз абала

Неш, дихIутири нуша,

СархIеливан дяхънуша,

ХIуни сагъдарес кьасли,

Дуги-хIери дуркIули.

 

Неш, дяркъуртири нуша,

Риради хIу карамат,

Мякьлав виалра хъяша,

Илала бирес хIурмат.

 

Неш, хIуниригу нуша

Дагьри дихIес дяркъурти,

Баркьудлуми асилти

Кьиматладирес даршна.

 

ГIямрула бяркъ абала

ГIилму сабри ахъдешла.

Ил жуз бучIес даимли,

ГIямру дуркIулра нуни.

 

Дунъяла нешанала

Дунъяла нешанала

ХIулбазир хIер иргъалри,

Халкьани дяхI шалали

Разили хIеркабири.

 

Дунъяла нешанала

Эгер дагьри иргъалри,

Цалис ца икьаласи

ГIямрула гьуни бурци.

 

Дунъяла нешанала

Хьулани иргъаллири,

Дирули сяхIбат-мукъри,

ХIулкIули хIеркабири.

 

Дунъяла нешанала

УркIила децI иргъалри,

Дургъби, ибгути дурхIни,

Даимлис дулъи пяхIли.

 

МяхIкамбарая дурхIни!

ДурхIни мяхIкамбарая –

Саб нушала челябкьла!

Дунъяла гьарил инса

Ил саб дурхъаси чебла.

 

МяхIкамбарая илди

Изайзибад ишхIелла,

БирцIуну илди гарчли

Излумани манзилла.

 

БирцIур халахардешли,

ЛутIиагар хамдешли.

Бурцуну усалдешли,

Гьалмагъбиру ламартли

 

ДурхIни мяхIкамбарая,

ЛебалхIели биштIали,

ВиштIахIелла изала

СагъхIебирар гьамадли.

 

Кьасбарая дурхIнази

МинахIебарес вайси.

Ил минабиубсила

Хъумкарту гьав азадси.

 

АхIербарая дурхIни –

Саб нушала жагIялла.

Илди биубцад сагъти,

Дебали бира улка.

 

Дигахъеная дурхIни,

Наслу саби гIелабси.

Наслула дебадешли

Улка бирахъу цIакьси.

 

Хъуммартидая кьимат,

Наслула чеалкIуси.

Сагал наслула кьисмат

Илдачи саби хъарси.

 

Бурсибарая илди

Дурсрачи гъабзадешла.

Гъабзадешли вицIибси

Вирар улкалис марси.

 

Бяркъяя, вари, хIекьли

Диэсли адаб-хIяя –

УркIилизир лерсили

ХъумхIерту сунна чебла.

 

МяхIкамбарая дурхIни –

Шаладешла челябкьла!

Шаладешли бицIибта

Биху улка шалали.

 

 

 

 

2026-07-01 (МухIяррам 1448 д) №7.


ВегIла улка багьандан цIахли саби

ИшбархIи дила белкIлизиб нуни ахъбурцисра, дила бекIлизибцун ахIи, бахъал цархIилтала бургазибра алкIуси суал. Абдал ахIенси, гIядатла адам иличила пикрихIейкIес хIейрар. Ил суал жура-журала зягIипдешуназибад биштIати арабарес или арц учидяхъес кьасли телевидениелизирад чедиахъути передачабачила...


Суалти-жавабти

- Сегъуна сура бучIес гIяхIси убкIуси адамла мякьлаб? - УбкIуси адамла мякьлаб гIяхIсилизи халбируси саби «Ясин» сура бучIни ва «Ар-РагIд». Мисаллис, Дагъистайзиб имцIаливан «Ясин» сура бучIули бирар, хIятта «Ар-РагIд» сура бучIни мягIничебсилизи...


Таяммум

Таяммум – шин агархIели яра илди чедетаахъили, гIягIниси тяхIярли дарес биркIантас зарал бетарухIели, шинна мерлар гIянжи дузахъни саби. Таяммум дарес хIяжатбиркур (чеббирар):   1.Дазала дарес шин агархIели (алав-гьалав сунени вявъибхIели тIама бакьеси мерлаб, 200 метрла радиусличир...


Алжанализив жагьилтас бекIдеш диран

Абу Суфьян ибн аль-ХIарис нушала Идбагла ﷺ узикьар ва зилан сайри, илди ца манзил акIубтири ва ца хъалибарглизиб халабаибтири. Илала дурабадра Абу Суфьян Идбагла ﷺ ниъла узи сайри, сенахIенну илди Саад кьамлизирадси ХIяшима хьунул адамли ниъли бахунтири. Абу Суфьян илкьяйдали Аллагьла Расулла ﷺ...


Дурхъати дугьби

Савлила суннатла кIел ракагIятла дехIибайс гIергъи балуй шайчи кайхьи кьиблаличи дяхIчили белчIес гIяхIси саби: «Алагьумма рабба ЖабрагIиля ва МикагIиля ва Исрафиля ва ГIизраиля, ва МухIяммадин ﷺ аджирни мина ннари» - 3-йна.   МягIна: «Я Аллагь ﷻ, Аллагьли ﷻ вируси...