бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Амир Гъази акIубхIейчирад – 85 дус

Амир Гъази акIубхIейчирад – 85 дус

Неш

 

РахъхIи мутIигIхIериуб

Ил цундешлис, къиянтас

ГIяхIгъабзаван, гIямрула

Гьунирии гIузруртас.

 

ХIерячун ил селилра —

Тамашала дебшлари,

Иличи чедуркъубти

Гьар нартлира хIедири.

 

Дураз, къялкъя, уркура...—

Дугурбазир дурхIначил.

Амма неш — нешли калун

МалхIямдеш-дигиличил.

 

Мурул ва узи — хIила

ХIебакIиб дургъбазибад,

ГIур дурхIнира дугI арцур

АкIубси пукьалабад.

 

Илдира (гьарил сунна

Къайгьнази атIи виэс),

ХIебашар камли ахIи

Шилизи, неш чераэс

 

Илисгу, авариван,

Къямризурли рашуси,

Уршбачила децIлигу

Арадеш кабушибси.

 

 

 

ГIе, кьяркьти дусма декIси

Бариб ахирра хIянчи,

Алъвван, чула хIерзи

ДелкIун илда нешличи.

 

ДацIиб цIакь ва жагадеш,

ХIулби нургъбанидиркьур.

Беръубси галгаличи

ХIябилра мешуриркур.

 

Мискинси ва язихъси

ХIебикIахъес адамти,

ДахъхIи дихIи илини

Маза-мас далли камти.

 

ГIямалхIебиуб — дициб:

Уршбас арц гIягIнилири.

ЧIянкIли жумягIунадли

Сунела шанг бяргIилри.

 

Уршби гIяхIладли бакIни

Шанта бусягIят бали:

Нешла, сариван бухъна,

Хъа хъалч кIапIбири гавли.

 

ХIера, гIергъиси дагъа, —

Сунна сягIят ва далай, —

Унра уршила мекълис

Белгьи, цунрухъун тамай.

 

Илгъунсири ил — даим

Хъумурти сунечила,

Чили серив балуси

Нешла агиличила?...

 

Амма хIергъиб гIярзъала

Илизирад чилилра,

Сунни гьарилла уркIи

Иргъи хIулбачиблира.

 

Сигли мегьван, багьлали

Рергун неш децI-анцIкьили,

ХIера, гьачам савли бекI

АхъхIебуциб пякьирли.

 

Геркарухъи гьаргала

ХIеррикIулри гьунчиряхI,

Хапли хьанцI-цIубдирули,

Дарсдиуб шяхIрумар дяхI.

 

Амма аги неш хIерти,

ХIерризес бегIла гIергъи,

ЧIянкIли гIебшнила заккад

Дебшилри гIурра къургъи.

 

«Агь, аллагь, марли, дурхIна

Хъумартуру набчила?..» —

ЦIумрухъун неш, аргъили

БебкIа бакIниличила.

 

ХIярхIдиуб тимхъра гьигьра,

Лебилра чарх миъванри...

УркIи тIашбизурхIира,

ХIулби гьаргли лералри.

 

Унрубала бухъна хя

БецIван авбикIар гIяйниб,

Гьар музаухъунсини

ГьакIбиру бекI:

«Гьай гIяйиб...»

Унра хьунра — рухънала

Буркьа кьани гьаргбариб,

Илаб канайс чумал декI

ЦIуба чIянкIила баргиб.

 

Лерри арцра, сунес хIяб

АбитIунтас дутIахъес,

Беръуб диъла бутIара,

Илдас хурег барахъес.

 

Уршбазибадли нешлис

Селра хIяжатси аги...

Чинар вара нушала —

Неш мицIирхIели бурги?!

 

 

 

 

ХIЕЛА У

 

Милгили варг игуси

Гьункьяс урунжла шинван,

ЗайбикIар ил наб - дила

Челябкьлала макьамван.

 

Марли, нуни хIуруцIли

ХIуван ил чебиулра.

ХIуван уммайбирули,

Вававан сунтIбирулра.

 

Азир аги къимдиру

Наб илини гьар бархIи,

ГIямру-тIабигIятлизиб

Ца ил саб дила берхIи.

 

Ну илини кягIилра,

Ну илини вирхулра,

ЯхI-хIяяла байрахъван,

Ил умули бихIулра.

 

ДугIла яра кьас-кьасли

ХIебелчIахъес урхIлизи,

Дигукъи хIелукIулра

Ил нуни назмуртази.

 

Рирхаи, ил сихIрула

ЧIянкIли у багьанданра,

ХIечи ишкьяйда багьли

ГIяшикьхIейэс хIейрира.

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


ХIяжла дурхъадеш

Динна 5 рукнулизибад хIяж дурхъабарибси саби. Мисаллис, шагьадат, дехIибала, дуббацари - кьаркьа бируси рукну саби, закат - мас-хазнали бируси рукну саби. ХIяжлизиб биалли, Аллагьли ﷻ кIел журала гIибадат цаладяхъили сай, кьаркьа биркIантани ва масличил, ил багьанданра дурхъасилизи бейгIунси саби....


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


Балга-дугIя

Хала нешла балга Я Кьудратла ВегI Аллагь ﷻ! ХIела уркIецIилизирад МухIяммад Идбагла ﷺ шафагIятлизирад, Кьуръа баракатлизирад декIармадираба. Гьанагар изайзирад, дяхIагар балагьлизирад дерцахъаба, Аллагь ﷻ! Нушачибад хIярамси гьарахъбарили, хIялалси гьарзабара, зягIипти изайзибад мурахасбатурли,...


ХIяжла рукнурти

ХIяж динна рукнуртала ца саби, гIялам халкьла вегI Аллагьлис ﷻ бируси гIибадатуназибад халасигъуна. ХIяж адамличи гIямрулизиб гьачам баресцун саби чебси, сунени назру баралли ахIенси.   ХIяж чеббиънилис шел шартI лер: бусурман виъни, балугълавиъни, дагьричевси виъни, азадси виъни, хIяжбарес...