бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ДурхIнас Идбагличила ﷺ хабурти

ДурхIнас Идбагличила ﷺ хабурти

«УркIила цIедеш»

Нушала Идбагла ﷺ биштIатас хасдарибти, бегIлара дигути дугьби дирутири: «уркIила цIедеш», «хIулбала шала». Илди дурхIначи дугьаилзухIели гьаман пайдаладирутири. ВиштIаси - ил талихI саби… ВиштIаси нушала Идбаглис ﷺ талихIла хьулчи саби.

ВиштIаси – хIулбасра уркIилисра разидеш сай. ВиштIасини уркIира хIулбира талихIли дирцIахъу. Нушала Идбагла ﷺ гIямру Кьуръангъунти сарри. Илала пикрумира баркьудлумира дархли… Идбагли ﷺ «хIулбала шала» или ируси виштIасиличила Кьуръайзиб бурили саби «куррату айунин» - «хIулбас разидеш» ибси мягIна. Рахли беткахъалли хIулбала шала, хIулбала разидеш адам чехIебианвирар. Илкьяйдали виштIасини гIямру даимдирули сари.

Аллагьла ﷻ уми адамтази чедиахъули ва далахъули сари. Кьуръайзиб виштIаси акIни гIяхIла хабарван чебаахъили саби. Тяп илкьяйдали бири МухIяммад Идбаглисра r. Нушала Идбагли ﷺ къаравашли вируси РафигI сунела урши Ибрагьим акIнила гIяхIла хабар багьахъурхIели, лагъдешлизивад акьуватурсири. ВиштIаси акIни гIяхIла хабарлизи халбирни – ил адамлис чили гибсил балнила лишан саби. Кьуръайзиб нушази чебаахъили саби Адамра ХIявара секьяйда Аллагьлизи ﷻ булгутирил чус адабчевси виштIаси вархьахъес: «ХIуна нушаб адабчевси виштIаси гадли, хIедцун саби нушала деза». Кьуръайзиб бурили саби цархIилти Идбагунала балгадугIяличилара ЧевяхIси Аллагьлизи ﷻ чус адабхIяяличилти дурхIни бедахъес тиладибикIути. Нуша акIахъубсини Ибрагьим Идбагла u балгаличила багьахъур: «ЧевяхIси! Ну ва дила насаб хIед дехIибала (гIибадат) дирутала лугIилизи кадерхахъаба. Дила балга кьабулбара!»

МягIничебси:

Чедиб бурибсилизиб нушаб гIибратли биахъубли нушала ЧевяхIси Аллагьли ﷻ чебаахъили саби Суненицун биъни нушаб биштIати лугути ва бяркъ бедахъес ахъри лугуси. Нушаб биалли, ЧевяхIси Кьудратла ВегIличи балга-дугIяличил дугьадилзес саби кавлуси.

ВиштIасилис садакьа

Цагьачам Умм Саламани сунела мурул вебкIили гIергъи калунти дурхIначила МухIяммад Идбаглизи ﷺ хьарбаиб. «Ва Аллагьла Расул ﷺ , наб кири биусив илди дурхIни бархьхIебатурли, нуни абикьнилис, илдикIун дилара дурхIи бетарути саби». Идбаг ﷺ викIар: «ГIе, хIечи шабагъат хIерли бирар, хIуни илди абикьурли, илдас дарибти харжани хIясибли». ЦархIил асхIябли илизи хьарбаибсири: - Ва Аллагьла Расул ﷺ , дила ца динар леб. Бура, нуни ил чис бедиша? - ХIед бати. - ЦагьатIи лебли биалли? - ХIела хьунуйс харжбара. - ГIуррара динар чис харжбариша? - ХIела дурхIялис харжбара…

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


ХIяжла дурхъадеш

Динна 5 рукнулизибад хIяж дурхъабарибси саби. Мисаллис, шагьадат, дехIибала, дуббацари - кьаркьа бируси рукну саби, закат - мас-хазнали бируси рукну саби. ХIяжлизиб биалли, Аллагьли ﷻ кIел журала гIибадат цаладяхъили сай, кьаркьа биркIантани ва масличил, ил багьанданра дурхъасилизи бейгIунси саби....


Балга-дугIя

Хала нешла балга Я Кьудратла ВегI Аллагь ﷻ! ХIела уркIецIилизирад МухIяммад Идбагла ﷺ шафагIятлизирад, Кьуръа баракатлизирад декIармадираба. Гьанагар изайзирад, дяхIагар балагьлизирад дерцахъаба, Аллагь ﷻ! Нушачибад хIярамси гьарахъбарили, хIялалси гьарзабара, зягIипти изайзибад мурахасбатурли,...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

ГIергъиси манзил декIарбиркниличил дархдасунти дахъал суалти хьардиули сари. Илди баяндарес багьандан иш белкI гьалабирхьулра. ДекIарвикни – хьунуйчилти бархбасуни къябаъни саби дугьбачил, белкIличил ва мез хIедалусилис лишантачил. Ислам динни хъайчикабиъни цахIнаб хIербирнила вягIда кьяйдали...


Буралаби

Аргъличи къакъмабирхъид, бяхIлизи хъу маделгIад. Хъубзарлис дигуси тяхIярли ахIен дягI булхъуси. ДяхIцIила битIакI хIебирар. Мурталра берхIи хIебирар. 5.ТIярхъилабад бухъунси дягI бугIярси бирар. ГербикIуси къаркъаличир шин хIедашар. ДяхIцIи я хIеркIли архIеху, я цIали игхIейгу. Миъ...