бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ВиштIасилис баибти хьунул адамтас бегIлара пайдалати

ВиштIасилис баибти хьунул адамтас бегIлара пайдалати

Буралли, виштIаси варкьес кьасбарибси хьунул адам гьала хили хIядурриэс гIягIниси саби: арадеш ункъбарили, витаминти пайдаладарили. Багьес чебиркур, нушала кьаркьайзир витаминти гIявадешван учидикили кавлути ахIен, илди даим дукес гIягIнити сари.

9 баз уркIила удив левалли, виштIаси нешла арилизив сай, нешла гьав, уркIила хIялани, гьарил илини букуси ва бирусини виштIасиличи асарбируси саби. Ил багьандан саби неш ретаэс дигусилис букусиличира, арадешличира, гьавличира дебали чекаризес гIягIниси. ВиштIаси ветаахъес кумекбиру магний, йод, фолиевая кислота, марганец, А, В, С, Е витаминти лерти продуктунани. ВиштIаси уркIила удивхIели, чIянкIли илис пайдаласицун букес чебиркур. ДекIар-декIарси ва балбикибси беркала букнилизибад дигахъу нешла ва виштIасила арадеш.

Цаибти хIяббузразиб (триместр) дулекIла диъ, гIяргIяла ва бялихъла диъ, кьехIе, гIинцби, къярх (черника), дерубти цIедеш имцIали дукалли гIяхIси саби. СенкIун цаибти 12 жумягIла бухIнаб виштIасила бекIлидиубти биркIантала хьулчи кабирхьуси саби. Ишар нушани гьаладирхьехIе хьунул адамла ва виштIасила арадешлис бегIлара пайдалати продуктуни.

Диълизиб белок, железо, калий, магний, цинк, хлор, фосфор, В кьукьяла витаминти, протеинти, аминокислотаби ва микроэлементуни лерти сари. Белокла кумекличил виштIаси халавиуси сай. Е витаминни гормонти далдиркахъу, холин – дагьрилашалси арадешлис къарауйчиб бирар, фолиевая кислота нешла ва виштIасила хIилизир дарсдешуни хIедиахъес ва ара-сагътили биахъес бузуси саби.

Бялихълизир нешлис ва дурхIялис пайдалати фосфор ва витамин Д лер.

Ниълизир – А, Д ва В кьукьяла витаминти, Омега -3, кальций лерти сари. Илдани виштIасила иммунитет ва илала лига-кьякьяла, гIемснала ва нервабала цахIнабик алкIахъу.

Гидгури – илдазир 12 витаминра дахъал микроэлементунира лер. Илдани дагьрилишал гIяхIси асарбиру, хромли уркIи далкьни убису, лейцинни холестирин гIяшбирахъу.

Хивазир – грецкий, кешью, сирмуг, миндаль журала Е витамин, селен, магний, Омега – 3, фитиновая кислота, фосфор, йод, кобальт лер.

Илдала кумекличил хIила тумала даража ара-сагъли бихIуси саби, иммунитет ва гемоглобин ахъбирар, лебил кьаркьа бузери ункъбирар. ВиштIасила гIемсни ва нервабала цахIнабик цIакьтили детарахъу.

Арахис журала хиви дебали камли ва мяхIкамдешичил пайдаладирес чебиркур, бахъалгъунтала кьаркьа чехIейсудеш (аллергия) бирни багьандан.

Брокколилизир – фолиевая кислота, железо, кальций, витаминти А, С, Е лер. Ил гьаман букес вирар, илизибси В 9 витаминничибли виштIасила ва нешла арадеш къулайбирар, кьаркьайзирти лерилра агъулати секIал дурайу ва холестерин камбирахъу.

Картошкализибра лебси саби фолиевая кислота, витаминти А, С, В, углеводуни, клетчатка. Калийли ва натрийли уркIила тумала, кьаркьа шинна ва зела даража низамличи буршу, фторли ва кальцийли нешла лига-кьякья, цулби, никуби чIумадирахъу, виштIасила скелет алкIахъу, йодли щитовидная железала бузери ункъбирахъу.

БегIлара пайдалати цIедешлизи халдирули сари: гIинц, хъяр, апельсин, курега, тIутIи, лимон, нар, банан, манго (мяхIкамдешличил цитрусуни ва улелъа: кьаркьа чехIейсудеш бирни сабабли).

Овощуназирад биалли, набадари, картошка, кьехIе, къабакъ, капуста, перец, помидор, хияр, баклажан, жерши, кьар. Илди лерси тяхIярли дукалли, дебали пайдалати сари, яра камси умухIебарибси (нерафинированный) гIявадеш бархаили.

Харбузуни ва пастIанти бабза рудлизир сари ашдирути, ил сабабли, илди хуреглизирад декIарли дукалли, имцIали пайдалачерти сари.

Наида Гъуруева

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Низигъарила чяй

Дерубти яра зярхIти низигъарила 1 халаси кьулса; Шин – 500-700 мл; Варъа – 3 чяйла кьулса; Лимон – 3 кесек. Ружери бакIахъибти шин низигъариличи кертIили, чяй 10 минутцадхIи кIапIдарили датирая. КертIили гIергъи ванати чяйлизи, бизидеш хIясибли, варъа ва лимон бархаая....


Рамазан базла дурхъадеш

Нушала дурхъаси МухIяммад Идбагли ﷺ буриб: «Чи разивиаллира Рамазан баз бакIниличи, Аллагьли ﷻ илала кьаркьала цIализибад мяхIкамбиру». ГIуррара, Идбагли ﷺ буриб: «Рамазан базла цаибил дуги ЧевяхIси Аллагьли ﷻ иру: «Чи лева нуша дигахъуси, нушабра дигахъес? Чи лева нуша...


МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

Жувайрият МухIяммад Идбагла ﷺ хьунул Жувайрият Бану Мусталакь кьамла бекI Харисла рурси сарри. Ил бану Мусталакь кьамличилси дергълис гIергъи ясирбуцибти-ургар лерсири. Илис Барра бикIусири. Ил сунела кьамлизивадси узикьар Мусафия бин Сафванна хьунул сарри, сайра ил дергълизив алхунси. Ил...


Суалти-жавабти

- Хьунул адамла держли ужуси мурул виалли ва илис ва иличи башути юлдашунас къуллукъбирули риалли илис бунагь биусив? Ил хьунул адамли хIяж баралли хIяж кьабулбирусив? - Муруйс къуллукъбиралли хьунуйс халаси кири биуси саби. ДекIарси анцIбукь саби мурул держли ужули виалли, илхIели сабур барили,...


Капусталичилси салат

ГIягIнидиркур: Капуста – 400 гр; Хияр – 2; помидор черри – 5; гIяргIяла диъ – 200 гр; шиниша хъарала тIакьа – 1; зе, исиут, кьар, майонез – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: Капуста бурсая ва зе какьурли кIантIибиахъес някъбани гъяжбарая. Гьалахили белхьи,...