бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

МухIяммад Идбагла асхIябти – хьунул адамти. Аш – Шайма бинт аль – Харис

 

Ил Идбаг ниъли валхуси ХIялима ас-СагIдияла рурси сари. Илкьяйдали ил Аллагьла Расулла ниъла рузи сари. Илини илис бяркъ бедлугусири. МухIяммад Идбаг ятим сайри, илала узи я рузи агартири, амма илала ниъла узби ва рузби лебтири.

 

Бурни хIясибли, Шаймасра илала нешлисра Идбаг ﷺ дебали дигахъусири. Ил сабаблира бахъли чула рурсбас Шайма у бедлугусири, ил виштIахIели Идбагличила ﷺ илала къайгъни чедиули. Ил аш – Шайма сарри Идбагличил ﷺ хIязталириркьуси ва ЧевяхIси Аллагьлизи ﷻ тиладирикIуси: «Я Аллагь ﷻ! МухIяммад нушачив вати гIулухъа ветаайчи, гIур биалли гьавкьяли ва вегIбекIли вара. Кьястачил барх илала душмантира агарбара, ва илис даимлис чевяхIдеш беда!»

МухIяммад ибн аль – МугIалля аль – Азди викIар: «Абу Урва аль – Аздини ил багьурхIели бурибсири: «Сен гIяхIсил ЧевяхIси Аллагьли ﷻ илала балгалис жаваб гибни!»

Аш – Шайма ва илала хъалибарг Идбагла ﷺ дигили ва хIурматли гIеббуцибтири лерилра илдала гIямрулизиб. Иличила ибн ХIаджарли «аль – Исаб» – лизиб бурибсири.

Хавазинти ва бусурманти-ургабси дяви кабикили бусурманти чедибикибхIели, илдани аш-Шайма цархIилти ясиртачил кибсири. Ил Идбагличи ﷺ раибхIели, илини буриб: «Ва Аллагьла Расул ﷺ, ну хIела ниъла рузи сарра!»

«Ил якьинбируси сегъуна-биалра лишан лебу?» – хьарбаиб илини.

«Нуни къакъличи катурли вихухIели, хIу кьацIики илаб къел калунсири». Идбагли ﷺ ил къел багьур. Илини сунела плащ тIинтIбарили ила каратур ва викIар: «Дигадли набчир хIерриэс кален, дигиличил ва хIурматличил алавруцили рируд. Дигадли, савгъатунира гили хIела халкьличи рурхьури».

«ГIяхIсири хIуни ну дила халкьличи чаррараслири», – жаваб чарбариб илини. Идбагли ﷺ ил рикIуси бариб.

Идбагли ﷺ ил сунела ниъла рузи сарни багьурхIели, илис мардешла лишанти чедаэсли дакIудиуб. Илди илизир дахъал дусмазир калири, ва баркаллаличил гьанруршулри.

ХIяжатси ахIену гьатIи адамли гIяхIбаркь балес ва гьанбуршес? ГIяхIбаркь балусилис ахIи баркалла багьахъес хIебала.

Нушазибад чумлис гьанриркули илала ниъла неш? Илала зизи? Нешанала кьяшмала удиб саби Алжана, или хIебурибу гьатIи, нушази Идбагли ﷺ?

Идбагла ﷺ аш – Шаймачи хIурмат ва гIяхIбаркьла баркьуди лебил «бану СагIд» кьамличи тIинтIбиуб.

 

Наида Гъуруева

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


Бархьдеш

ГIярабиялизиб кIел гечликьяна сафарличи дурабухъири. Илди башули бамсурхIели, тIашбизурли бамсриахъес кьасбариб. Илдазивад цала шел бехIцIари лерри, кIиибилла биалли хIябал. Илди букес или кабиибхIели, ца шалгIевулхъуси гьункья къаршиикиб. Илдани илра живариб чучил варх кьацIли укахъес. Илдани...


Редакциялизи суал

Асубирусив шаригIят хIясибли банклизив узес? Банклизив узес къадагъабарибси ахIен гIергъити шуртIри дузахъули диалли: Эгер банклизив узес чараагардеш лебли биалли, сенкIун чараагардеш лебли хIебиалли къадагъаласи мерличив узес къадагъабарибси саби. Ил чараагардеш дебали халаси хIяжатдеш...


«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

Гьалабван набзи бурибси къяна сабни аргъира.   АнцIбукьуни гIямрулизир сегъунти-дигара дирар. ЦацахIели къяна буресра чебиркути манзилти дирули дирар. Диннизибра бикIули бирар гIяхIдешлис къяна буралли, бунагь лебси ахIен или. Нуни аргъира къунба бугьути адамти имцIали биъни. Чули барибси...