бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

МухIяммад Идбагла асхIябти – хьунул адамти. Аш – Шайма бинт аль – Харис

 

Ил Идбаг ниъли валхуси ХIялима ас-СагIдияла рурси сари. Илкьяйдали ил Аллагьла Расулла ниъла рузи сари. Илини илис бяркъ бедлугусири. МухIяммад Идбаг ятим сайри, илала узи я рузи агартири, амма илала ниъла узби ва рузби лебтири.

 

Бурни хIясибли, Шаймасра илала нешлисра Идбаг ﷺ дебали дигахъусири. Ил сабаблира бахъли чула рурсбас Шайма у бедлугусири, ил виштIахIели Идбагличила ﷺ илала къайгъни чедиули. Ил аш – Шайма сарри Идбагличил ﷺ хIязталириркьуси ва ЧевяхIси Аллагьлизи ﷻ тиладирикIуси: «Я Аллагь ﷻ! МухIяммад нушачив вати гIулухъа ветаайчи, гIур биалли гьавкьяли ва вегIбекIли вара. Кьястачил барх илала душмантира агарбара, ва илис даимлис чевяхIдеш беда!»

МухIяммад ибн аль – МугIалля аль – Азди викIар: «Абу Урва аль – Аздини ил багьурхIели бурибсири: «Сен гIяхIсил ЧевяхIси Аллагьли ﷻ илала балгалис жаваб гибни!»

Аш – Шайма ва илала хъалибарг Идбагла ﷺ дигили ва хIурматли гIеббуцибтири лерилра илдала гIямрулизиб. Иличила ибн ХIаджарли «аль – Исаб» – лизиб бурибсири.

Хавазинти ва бусурманти-ургабси дяви кабикили бусурманти чедибикибхIели, илдани аш-Шайма цархIилти ясиртачил кибсири. Ил Идбагличи ﷺ раибхIели, илини буриб: «Ва Аллагьла Расул ﷺ, ну хIела ниъла рузи сарра!»

«Ил якьинбируси сегъуна-биалра лишан лебу?» – хьарбаиб илини.

«Нуни къакъличи катурли вихухIели, хIу кьацIики илаб къел калунсири». Идбагли ﷺ ил къел багьур. Илини сунела плащ тIинтIбарили ила каратур ва викIар: «Дигадли набчир хIерриэс кален, дигиличил ва хIурматличил алавруцили рируд. Дигадли, савгъатунира гили хIела халкьличи рурхьури».

«ГIяхIсири хIуни ну дила халкьличи чаррараслири», – жаваб чарбариб илини. Идбагли ﷺ ил рикIуси бариб.

Идбагли ﷺ ил сунела ниъла рузи сарни багьурхIели, илис мардешла лишанти чедаэсли дакIудиуб. Илди илизир дахъал дусмазир калири, ва баркаллаличил гьанруршулри.

ХIяжатси ахIену гьатIи адамли гIяхIбаркь балес ва гьанбуршес? ГIяхIбаркь балусилис ахIи баркалла багьахъес хIебала.

Нушазибад чумлис гьанриркули илала ниъла неш? Илала зизи? Нешанала кьяшмала удиб саби Алжана, или хIебурибу гьатIи, нушази Идбагли ﷺ?

Идбагла ﷺ аш – Шаймачи хIурмат ва гIяхIбаркьла баркьуди лебил «бану СагIд» кьамличи тIинтIбиуб.

 

Наида Гъуруева

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Жагьти бургъанти

Аллагьла Расулли ﷺ бегI гьалаб Маккала халкь ислам динничи жибарибхIели ва къанчанас суждабирахъес къадагъабарибхIели, илис илала гъамтира бархли душманти бетаур. Илдани илис ва илала асхIябтас къияндешуни алкIахъес бехIбихьиб.   Идбагдешла 13 – эсил дуслизиб сунела асхIябтачил варх ил...


ТаравихIла дехIибала

ТаравихIла дехIибала дехIдирхьути сари дуббуцарла Рамазан базла цаибил бархIилис гьалабси дуги, тамандиру Хала БархIилис гьалабси дуги (Хала Дугилизир хIедиру ).   ТаравихIуни мижитлизир жамигIятличил дарни къулайси ва дебали дурхъаси саби, амма имкан агара биалли, хъулир даресра асубирар....


Ахиратлис дугIя

Кьиямала бархIи хIисаб-суал дирухIели кункдеш акIахъес бучIуси саби, гьар бархIи 25 – йна бучIни гIяхIси саби: «Аллагьумма барик ли филь-мавти ва фи ма багIд-аль-мавти». МягIна: «Я Аллагь ﷻ, ну убкIухIели баракат ва кункдеш га, илкьяйдали вебкIили гIергъира». Кьиямала бархIи лебилар идбагунала...


ШягIбан базличила баянти

Ил базла хасдешуни: цаибил – ил баз нушала Идбагла ﷺ базлизи халбируси саби; кIиибил - ил базлизив дубурцни гIяхIил чебиули саби;  хIябъибил – ил базлизиб Бараатла дуги леб.   «Аллагьлиﷻ лерил Сунени акIахъубтала кьисматуни ШягIбан базла байхъайзибси дуги...


Урги-дергализивад иртан

Умурия гIяскуртани алавбуцибхIели, душмантала ургъан лацла хъарличи ацIили Аллагьал Расулла ﷺ шайчи децIагести гъайли угьули, вявкайкIулри. Иличиб децIагеси се лебси бусурмантас? Гьарил бусурман ургъаннис дигулри кавшес илгъуна увяхIси адам. Амма ил кавшес къияннири, сенкIун ил ахъси ва гьамадли...