бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

БегIлара баракатла…

БегIлара баракатла…

БегIлара баракатла…

ГIяйшачибад баахъили саби: «Идбагли ﷺ буриб: «БегIлара мягIничебси баракатлашал магьар – бегIлара камти харжаначил барибси саби» (аль – Байгьаки).

 

Мулла ГIяли аль – Карини ил хIядисла мягIна иргъахъули сай.

«Камти харжаначил барибси – магьарла маслизиб ва хIербиънилизиб камли харждирни ибси саби, сенахIенну иличибли камсиличи кьабулли биъни чебиахъули cаби, ил биалли дурхъаси секIал саби, сабира чиналра бетхIейхъуси».

Нушала бусурмантала жамигIятла масъултазибад ца – магьар бирнила тяхIяр къиянбулхъахъни саби, дахъал гIядатуни дузахъниличибли, сарира гьалмагъла хъалибаргличи декIси мах кьяйдали чекадиркути. Иличибли, магьар дирхьнила ва мекъ бирнила анцIбукь гIела арбихули саби. Магьар кьанни дирхьниличибли биалли, жагьилтала-ургар къадагъалати ва хIярамти (зинагъунти) бархбасуни алкIули сари.

ЖамигIят сецадла кьадар убяхIбикилил багьес вирар: эгер рурсила умудеш хъалибаргла ламус-хIяя ва адамдеш диалли, уршила умудеш – масхуртачи ва чебдукарбирхIниличи бетиркахъули саби. Нушани гIергъити дусмазиб чебиулра, бусурманти-ургаб мекъ барайчи жагьилтани бархбасуни кадилзахъни гIядатласи баркьудилизи халбирули биъни. Гьайгьайрагу, иличила гьаргли лебтанилра бурули ахIен, амма илкьяйда биэс гIягIнисилизи халбирули саби.

Жагьил уршилис дигай ва иштяхI сунезир дихIес къиянбулхъули саби, хаслира алавчарли илди хьулани ахъес вирнила тяхIурти чедиухIели. Илис зина бирнилизивад верцес дебали къиянни саби, сенахIенну мекъ – ил халаси давла саби, гьариллира гьамадли дураберкIес хIейруси.

Амма Аллагьла РасулликIун ﷺ хIебуриб бегIлара баракатла хъалибарг – бегIлара дурхъаси мекъ барибтала саби или. Яра дахъал арцлис буцибти нашидуни дучIанти жибарнилизиб, ва чила магьарла мас халасил илизиб саби или хIеибгу.

ГьатIира ургIебли, арцлашалти харжани камти дарнилизиб саби бегIлара халаси баракат!

Амма ил хIясибли, дудешли бегI гьалав чеибсилис рурси шери редес хъарси ахIен, суненира хъалибарг яшавличил гIеббуцес хIейруси. Иличибли гьамадли барес вируси секIал къиянбулхъахъес хIяжатдеш агниличила аргъахъес саби буруси. ГIягIнидеш агара гIядатла адамтази хIяжатагарти харжанира сагадешунира дирахъес. Ил багьандан, камсиличи кьабулси хьунул адам – иш дунъяла дурхъаси хазна сари, суненира мурул имцIати харжаначи гьуцIхIейруси.

Амма рурси баркьагарси азгъинна арилиу хIерикес багьес гIягIниси саби, суненира селра хIебирули сунела гIямру гьунчидушес дигуси. Илбагьандан исламла диннизиб рурси дудешли сари шери лугуси, сунела гIямрула опыт хIясибли багьес вирухIели, пулан уршили вирарал сунела хьунул ва хъалибарг яшавличил гIеббуцес, яра хIейрарал.

Бусурмандеш кьабулдарибти рурсбала кьайгим хIейалли, илдас балес чебиркур, нушала замана бахъал баркьагарти жагьилти лебниличила, чула бегIтазирад арц кайсули хIербирути. Неш-дудешли илди шагьуртази белчIуди касахъес бурхьули саби, илала мерлаб жагьилтани дугIли замана буркIули, лайикьагарти аварализи бирхули саби. Илдани чула хIялани ахъес багьандан, урхIла шагьарлизиб магьар дихьесра гIелумбилзули ахIен. Илдала кьасани ахтардидарес къиянси ахIен, сунела хъалибаргличил тянишбарахъес тиладибарили. Иличил дархдасунти къияндешуни акIалли, багьес вирар гьарли-мартил илала кьасани, ахIенал.

Гьайгьайрагу, бегIтас цархIил миллатла рурси кьабулрарес къиянси саби. Амма илдас чула уршила хьунуйс гьарли-марли ил дигахъни ва иличила къайгъибирни чебаалли, илдала уркIурби кIантIидирар.

Амма цацахIели уршбани чула гьарли-марти кьасани дигIяндирули бирар, бегIти кьабулли ахIен или. БегIтас биалли балулира хIебирар илала къалпти кьасаначила.

Ил багьанданра уршиличила (гьалмагъличила) имцIали баянти дагьес гIягIниси саби. Илгъуна баркьудилизиб гъибат агара, ва бархьдеш бурес чебси саби, ил вайси биалра. СенкIун ишар гъай сари лерил гIямрула вархкья декIарвирниличила. Илкьяйдали ил бусягIятла манзил сегъуна адам саял хIердизая, гIур чи ветарарал ва селичила пикриикIулил хIерхIейкIули. Илала сегъунти-диалра пикруми-кьасани лерли диалли, илди гIямрулизир детерхахъес узулил ахIенал хIердикIеная.

Аллагьлис ﷻ  гIяхIил бала.

 

«Хьунул адамтачила 40 хIядис» жузлизибад

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

Гьалабван набзи бурибси къяна сабни аргъира.   АнцIбукьуни гIямрулизир сегъунти-дигара дирар. ЦацахIели къяна буресра чебиркути манзилти дирули дирар. Диннизибра бикIули бирар гIяхIдешлис къяна буралли, бунагь лебси ахIен или. Нуни аргъира къунба бугьути адамти имцIали биъни. Чули барибси...


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


Бархьдеш

ГIярабиялизиб кIел гечликьяна сафарличи дурабухъири. Илди башули бамсурхIели, тIашбизурли бамсриахъес кьасбариб. Илдазивад цала шел бехIцIари лерри, кIиибилла биалли хIябал. Илди букес или кабиибхIели, ца шалгIевулхъуси гьункья къаршиикиб. Илдани илра живариб чучил варх кьацIли укахъес. Илдани...