бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Редакциялизи кагъар

Редакциялизи кагъар

ШаригIятла кьяйдурти хIясибли вебкIибсини батурси васиятла кагъарла (кагъарлизи белкIунси васиятла) цIакь лебсив, эгер илини бухIнабуц багьахъес белчIи, баянбарили хIебиалли?

 

Васият – ил адамли сай гIяхIъулали бедлугуси, пешкешбарибси секIал саби, сунела бебкIаличил бархбасахъи ва ил вебкIили гIергъи, цIакьлизи кабурхуси.

Балугълаваибсини ва вархьли пикриикIусини кабилзахъуси гьарил вягIдала кьяйда, васиятлара бекIлидиубти бутIни ва шуртIри лерти сари.

Васиятла бекIлидиубти бутIни сари:

1)васиятчи;

2)сунес васият бируси адам;

3)васият бируси секIал;

4)дугьбачил бурибси васият.

Дугьбачил бурибси васиятла бархьаначиси, гьаргси ва гьарси ахIенси (косвенная) жура биэс бируси саби. Бархьаначиси васият – ил дугьбачил бурибси саби, се-биалра чебиахъуси, мисаллис: «Нуни илис (у) васият бирулра иш (лебдешлизибад)». Илгъуна васият гьарли-марсилизи халбируси саби ва нигет барнилизиб чараагардеш агара.

Гьарси ахIенси, цархIилван васиятла жура – илди дугьби сари васиятличи далдикибти ва цархIил бедлугуси лебдешличи далдикибти. Ил журала декIарбулхъуси хасдеш саби васиятла вегIли васиятличи барибси нигет.

БелкIличилси васиятла жура кIиибил жураличи архуси саби, цархIилван буралли, гьарси ахIенсиличи ва илис нигет чараагарси саби.

Илгъуна васиятла жура гьарли-марси биахъес багьандан, васиятла белкIла вегIли ил лукIухIели лебси сунела нигетличила багьахъес гIягIниси саби. Ва илала букьурли ил вебкIили гIергъи, илала илгъуна нигет лебли биъни марбарес гIягIниси саби.

Эгер гъайикIес вируси адамли ишгъуна гIергъити дугьби делкIалли, мисаллис: «Нуни Рабадайс хъали васиятбарира», - ва сунела белкIлис бикьрили биахъубли чумал адам касалли, амма илаб белкIунси васиятла бухIнабуцла мягIналичила илдази хIебуралли, илгъуна васият гьарли-марсилизи халбируси ахIен.

Васият белкIунсини, илабси бухIнабуцличил тянишхIеварибси адам сунес бикьрили виэс вируси ахIен.

 

(«ТухIфат аль-МухIтаж», имам аш-Ширванила субкомментарийтачил)

 

 

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Буралаби

Аргъличи къакъмабирхъид, бяхIлизи хъу маделгIад. Хъубзарлис дигуси тяхIярли ахIен дягI булхъуси. ДяхIцIила битIакI хIебирар. Мурталра берхIи хIебирар. 5.ТIярхъилабад бухъунси дягI бугIярси бирар. ГербикIуси къаркъаличир шин хIедашар. ДяхIцIи я хIеркIли архIеху, я цIали игхIейгу. Миъ...


Кьурбан-байрам

ГIид аль-АдхIа—бусурмантала бекIлибиубси байрам саби. Ил Зуль-ХIижжа базла 10-ибил бархIи, ГIярафала бархIилис гIергъиси бархIи бехIбирхьуси саби. ГIид аль-АдхIалис гIергъити хIябал бархIи (11, 12, 13) «ташрикьла» бурхIни сари.   ГIид аль-АдхIала бархIилис гьалабси бархIи...


ХIяжла дурхъадеш

Динна 5 рукнулизибад хIяж дурхъабарибси саби. Мисаллис, шагьадат, дехIибала, дуббацари - кьаркьа бируси рукну саби, закат - мас-хазнали бируси рукну саби. ХIяжлизиб биалли, Аллагьли ﷻ кIел журала гIибадат цаладяхъили сай, кьаркьа биркIантани ва масличил, ил багьанданра дурхъасилизи бейгIунси саби....


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


Хьунул адамла дехIибала

Хьунул адамла дехIибайзир мурул адамлайзирад декIардулхъути цацадехI хасдешуни дирар, илди кIидехIлалра хьулчи ца биалра.   БегI гьалаб ил хасдеш декIарбулхъан, хьунул адамли дехIибала дехIдирхьухIели «Аллагьу акбар» или някъби ахъдурцухIели, илхIели ва кIинайс гьар...