Чәкиҹлә зиндан арасында

Чәкиҹлә зиндан арасында

 

Һәр дәфә чәтин бир ҝүндән сонра евин гапыларыны ачанда раһатлыг вә әмин-аманлыг тапаҹағыныза үмид едирсиниз.

 

Анҹаг бунун әвәзинә, ики севимли гадынын - ана вә арвадын гышгырыгларынын вә гаршылыглы иттиһамларынын ешидилдији бир аилә фыртынасынын мәркәзинә дүшүрсүнүз. Белә анларда һәтта ән ҝүҹлү адам да евинин диварларында аловланан дујғуларын фыртынасы гаршысында өзүнү ҝүҹсүз һисс едә биләр.

Бу вәзијјәтдә кишинин јанашмасы барышыг ачары ола биләр вә ја, әксинә, аиләдәки һармонијаны мәһв едә биләр.

Бу јазыда кишијә онун үчүн ваҹиб олан әлагәләри позмадан мүнагишәләрин өһдәсиндән ҝәлмәјә көмәк едәҹәк стратеҝијалары нәзәрдән кечирәҹәјик.

 

Мүнагишәнин сәбәбләрини анламаг

Чөзүм (мәсәләнин һәллини) ахтармадан әввәл проблемин көкүнү анламаг ваҹибдир. Мүнагишәләр бош јердә надир һалларда јараныр. Онлар јығылмыш анлашылмазлыгларын, тәмин олунмамыш еһтијаҹларын вә мүхтәлиф ҝөзләнтиләрин нәтиҹәсидир.

 

Ананын ҝәлини гәбул етмәмәси

Бир чох ҝәлин үчүн јени аиләдә вәзијјәт гејри-адидир вә онлар өзләрини мүтәрәддид бир сурәтдә һисс едирләр. Ҝәлинин анҹаг гајнананын верә биләҹәји дәстәк вә анлајыша чох еһтијаҹы вар. Лакин гајнана һәмишә ҝәлини дәрһал гәбул етмәјә һазыр дејил. Сәбәбләр мүхтәлиф ола биләр:

- Ҝөзләнтиләрә ујғунсузлуг: ана оғлу үчүн башга һәјат јолдашы ҝөрә биләрди - мәсәлән, өз даирәсиндән вә ја јахын гоһумунун гызыны.

Оғлунун реал, һәгиги сечими онун ҝөзләнтиләри илә үст-үстә дүшмәдикдә, бу, онун ҝәлиндән аҹығыны чыхардығы гәзәб вә нифрәтә сәбәб олур. Бундан савајы, мүнагишәләр адәтләрлә бағлы ола биләр - мәсәлән, јалныз өз миллијјәтиндән олан гызла евләнмәк. Оғлунун башга бир мүһитдән гызла евләнмәси анада гоһумлары вә танышлары гаршысында горху вә утанҹлыг һисси јарадыр, бу да һәр икиси арасында ҝәрҝинлијин артмасына сәбәб олур.

- Мәдәни әнәнәләрин фәрги: тәрбијә, адәт вә әнәнәләрдәки фәргләр мүнагишә үчүн ҹидди зәмин ола биләр.

Мәсәлән, гадынын јалныз ев ишләри илә мәшғул олдуғу аиләдә ролларын әнәнәви пајланмасына алышмыш гајынана ҝәлининин карјера гурмаг истәјини баша дүшмәјә вә гәбул етәмәјә биләр. Вә ја ушагларын тәрбијәси илә бағлы фәргли фикирләр давамлы тоггушмалара сәбәб ола биләр. Мәсәлән, гајнана ушағын ҹидди шәкилдә тәрбијә едилмәли олдуғуну һесаб едир, арвад исә даһа либерал үсулларын тәрәфдарыдыр.

- Ев саһибәси ролу уғрунда рәгабәт: Ана евин идарә едилмәсини бөлүшмәк истәмәјә биләр вә үстүнлүјүнү горумаға чалышыр. Аиләдә мөвгејини вурғулајараг ҝәлинә әмрләр вермәјә башлајыр. Арвад ев тәсәррүфатыны јахшы идарә етсә дә, әрин анасы хырда шејләрдә дә гүсур ахтармаға башлајыр вә бунунла да өзүнүн (саһибә) мөвгејини ҝүҹләндирир.

- Оғлунун диггәти үчүн рәгабәт: ҝәлинә гысганҹлыг вә евдә “икинҹи ананын” пејда олмасы һисси ҝәлинә мүнасибәтдә гәзәбә чеврилир. Әр-арвад сәфәр планлашдырырлар, ана исә бирдән өз ишләри үчүн һәр шеји ләғв етмәји хаһиш едир - мәсәлән, ону хәстәханаја мүшајиәт етмәк, - ја да оғлу арвады илә бирликдә оланда ону тез-тез зәнҝләрлә нараһат едир. Бунунла о, оғлунун диггәтини ҹәлб етмәјә вә өз марагларыны онун аиләсиндән үстүн гојмаға чалышыр.

- Шәхси ишләрә мүдахилә: ананын евли ҹүтлүјүн шәхси сәрһәдләрини тез-тез позмасы аиләдә мүнагишәләрә сәбәб олур. О, әр-арвадын малијјә мәсәләләринә мүдахилә едә биләр, һәфтә сону һара ҝедәҹәкләринә гәрар верә биләр вә ја истәнилмәјән мәсләһәтләр верә биләр. Үстәлик, бу, шәхси мәкана аид ола биләр - мәсәлән, ана јатаг отағына ҝирмәји вә ја онлар јатаркән гапыны дөјмәји вәрдиш едә биләр. Белә давраныш арвадда нараһатлыг вә шәхси мәканын олмамасы һисси јарадыр. Бундан әлавә, белә вәзијјәтләрдә әрин һәрәкәтсизлији ону әринин каллығы фикринә вә һәтта бу фикрә дә сөвг едир: әҝәр ону анасы идарә едә билирсә, онда нијә мән дә сынагдан кечирмәјим?

- Өз һәјатынын пис тәҹрүбәси: бәзән гаршыдурманын сәбәби ананын өзүнүн уғурсуз талеји олур.

Хошбәхт инсанлары ҝөрәндә о, кинли олур, чүнки өзү әринин диггәт вә севҝи чатышмазлығындан әзијјәт чәкир. Бу ҹүр дахили тәнһалыг вә наразылыг һәсәд вә гыҹыгланмаја сәбәб ола биләр, хүсусән дә башгаларында севинҹ ҝөрәндә. Јадда сахламаг ваҹибдир: онун мәнфилији тез-тез әтрафдакыларла дејил, өзүнүн шәхси ағрысы вә тәмин олунмамыш еһтијаҹлары илә бағлыдыр.

Ҝәлинин һәр ишинин јахшы олдуғуну ҝөрүб истәмәдән мүгајисә едир вә һәсәд апармаға башлајыр: нијә онун хошбәхтлији вар, амма мәндә баш тутмады? Бу һисс гыҹыгланмаја сәбәб ола вә аиләдә ҝәрҝин мүнасибәтләр тәһрик едә биләр.

 

Киши неҹә һәрәкәт етмәлидир?

- Актив динләмә: киши анасыны диггәтлә динләмәли, онун һисс вә нараһатлыгларыны анламаға чалышмалыдыр. Раһат бир атмосфер јарадын вә сакитҹә ананыздан һәјат јолдашынызда нәјин онун хошуна ҝәлмәдијини сорушун. Наразылығын сәбәбини баша дүшсәниз, һәлл јолу тапмаг вә мүнасибәт гурмаг даһа асан олаҹаг.

- Хүсуси диггәт: вахташыры анаја хүсуси диггәт јетирмәк лазымдыр: ону ҝәзинтијә, истираһәтә дәвәт един, һәдијјәләр верин. Ҝәлиндән һәдијјәләр хүсусилә хошдур – онлар мүнасибәтләри мүкәммәл шәкилдә инкишаф етдирә вә һөрмәт вә гајғы ҝөстәрә биләрләр. Һәтта кичик диггәт әламәтләри белә аиләдә истилик вә инам, етибар јарадыр.

 

(Давамы вар).

2026-05-01 (Зул къагIида 1447 г.) №5.


Имaм, һaфиз, ҝөркəмли aлим Ҹəлaлəддин əс-Сүјути

(Давамы. Башланғыҹы әввәлки нөмрәмиздә).   Əн-Нəҹм əл-Ғaзи (Aллaһ oнa рəһмəт eтсин) “əл-Кəвaкиб əс-Сaирə” китaбындa гeјд eдир ки, бир нəфəр јуxудa Peјғəмбəри ﷺ вə oндaн бəзи һəдислəр һaггындa сoрушaн шeјx əс-Сүјутини ҝөрмүшдүр. Peјғəмбəр ﷺ исə oнa бeлə ҹaвaб вeрмишдир:...


Ислaмдa һиссə-һиссə өдəнишлə aлыш-вeриш eтмəјə иҹaзə вeрилирми?

Һиссə-һиссə сaтыш (тəгситлə тиҹaрəт) — eлə бир тиҹaрəт нөвүдүр ки, бу зaмaн мүгaвилə бaғлaндығы aндa мaл aлыҹынын мүлкијјəтинə вə истифaдəсинə кeчир, мaлын дəјəринин өдəнилмəси исə јa тaм шəкилдə, јa дa һиссə-һиссə oлмaглa, əввəлҹəдəн рaзылaшдырылмыш вaxт интeрвaллaры илə тəxирə...


Qurbanın (qurban kəsmənin) mənşəyi haqqında

Hər il hicri-qəməri təqvimin Zül-hiccə ayının 10-cu günü dünya müsəlmanları ilin ən mühüm dini hadisəsini – Qurban bayramını (İd əl-Ədha) qeyd edirlər. Bu bayram Rusiyada yaşayan bir çox müsəlman xalqlarının dillərində adətən Qurban bayramı...


Quranda qiraət fərqlərinin (qiraətlərin) yaranmasının ilkin tarixi

Qurani-Kərim Uca Allahın bənzəri olmayan möcüzəsidir və o, 23 il ərzində Muhəmməd Peyğəmbərə ﷺ nazil olmuşdur. Dünyada ona bənzər heç nə yoxdur və Uca Allah onu ilkin halında qoruyacağını Öz üzərinə götürmüşdür.   Bundan əlavə, Allah onun...


SUALLARINIZ

Əҝəр ит бир инсaны вə јa əти јeјилəн һeјвaны јaрaлaјыбсa, дишлəнилмиш јeр јeдди дəфə јујулмaлыдырмы? Шeјxүлислaм Зəкəријјə əл-Əнсaри өзүнүн "Шəрһ əл-Мəнһəҹ əт-Туллaб" китaбындa aшaғыдaкылaры гeјд eдир: "Инсaнын бəдəниндə, oв һeјвaнындa вə јa бaшгa бир шeјдə итин вə јa дoнузун дишлəмəси нəтиҹəсиндə...