Зүл-Гәдә – гадаған ајлардан биридир
Зүл-Гәдә, гадаған ајлардан бири (Зүл-Гәдә, Зүл-Һиҹҹә, Мүһәррәм вә Рәҹәб), һәмчинин һәҹҹ (Аллаһ Евинә – Кәбәјә зијарәт) ајларынын сајына дахилдир.
Аллаһ-тәала ﷻ Гуранда бујурмушдур (мәнасы): “Һәҹҹә мәлум ајларда ҝедирләр (Шәввал, Зүл-Гәдә вә Зүл-Һиҹҹә ајынын биринҹи он ҝүнү)” (“Әл-Бәгәрә” сурәси, ајә 197).
Һәҹҹ Улу Рәбби ﷻ тәрәфиндән ајдын вәһјлә бујурулмушдур (шәрһин мәнасы):
“... Вә һәҹҹә ҝедиб о Еви (Кәбәни) зијарәт етмәк инсанларын борҹудур, әҝәр онларын бу јола ҝүҹү чатарса” (“Али-Имран” сурәси, ајә 97). “... бу јола ҝүҹү чатарса” сөзләри мадди вәсаитин, сағламлығын олмасыны, һабелә јолун тәһлүкәсизлијини нәзәрдә тутур. Пејғәмбәр ﷺ Мүнәввәр Мәдинәдә оларкән, һиҹринин 10-ҹу илиндә (Ислам тарихи илә) “вида һәҹҹи” (“һәҹәт әл-вәда”) адланмыш тәк бир һәҹҹ етмишдир.
О ки галды үмрәјә (кичик һәҹҹә), шәһадәтләрин әксәријјәти дејир ки, Аллаһ Рәсулу ﷺ Мәдинәдә олан дөврдә дөрд белә зијарәт олмушдур. Һиҹринин 6-ҹы илиндә “Һүдејбијјә үмрәси”, һансы ки Мәккәнин бүтпәрәстләри бу зијарәти етмәјә гојмамышлар, вә онда Пејғәмбәр ﷺ өз тәрәфдарлары илә гурбан кәсмә (тәһәллүл) ајини кечирәрәк гајытмалы олмушдур. Сонра 7-ҹи илдә “тамамлама үмрәси” ҝәлир, јәни өтән илин зијарәтини әвәз етмәк. Сонра Пејғәмбәр ﷺ өз сәһабәләри илә бирликдә “Ҹиранәдән үмрә” етмишдир (Ҹиранә – Таиф вә Мәккә арасында јердир), бу, һиҹридән сонра 8-ҹи илдә олмушдур. Вә “һәҹлә бирләшдирилмиш үмрә” – 10-ҹу илдә, Аллаһ Елчиси ﷺ бу зијарәти өзүнүн вида һәҹҹи заманы етмишдир.
Зүл-Гәдә ајынын хүсусијјәти одур ки, илк үч үмрә мәһз бу ајда олмушдур. Сонунҹу үмрәјә ҝәлинҹә исә, ону да Пејғәмбәр ﷺ һәмчинин Зүл-Гәдә ајында башламыш, анҹаг Зүл-Һиҹҹә ајында һәҹлә бирликдә етмишдир.
Буна әсасланараг, салеһ сәләфләрин (әс-сәләф) бир дәстәси, онларын сајында – Ибну Өмәр , мөминләрин анасы Аишә, Пејғәмбәрин ﷺ јолу илә ҝедәрәк Зүл-Гәдә ајындакы үмрәни һәтта Рамазан ајындакы үмрәдән үстүн тутмушлар.
Һәмчинин рәвајәт вар ки, Зүл-Гәдәнин фәзиләтләриндән бири дә одур ки, бу ај Аллаһ-тәаланын Гуранда хәбәр вердији һәмән о отуз ҝүндүр (тәфсирин мәнасы): “Вә Биз Муса (Моисеј) үчүн отуз ҝеҹә (онун ибадәтдә кечирәҹәји отуз сутка) мүәјјән етдик, бундан сонра өзү илә данышмағы вә она Төвраты (Тораны) назил етмәји вәд етдик вә онлара даһа он ҝүн дә әлавә етдик” (“Әл-Әраф” сурәси, ајә 142). Он ҝүн исә - бу ајдан сонра ҝәлән Зүл-Һиҹҹә ајынын илк он ҝүнүдүр.
Гој Бөјүк Рәбби һамымыза һәҹҹин бу ајларынын бәрәкәтини вә Онун мүбарәк Евинә (Кәбәјә) зијарәт етмәк имканы версин. Амин!
