Нәнә өјрәтди

Нәнә өјрәтди

Нәнә өјрәтди

Ислам чәтинликлә ев тапшырығыны јеринә јетирәрәк дәфтәрләр архасында отуруб хатирәләрә далырды. Кәнддә нәнәсинин јанында кечирдији јајы јада салырды. Даһа доғрусу, бир ај һаггында.

 

Һал-һекајәт белә иди. Ислам јола чыхмаға һазырлашырды. Анасы она дәјишик палтар, онун кепкааларыны, кичик панамалары вә лазым олан һәр шеји гојду. Автостансијаја ҝетмәк үчүн такси чағыранда исә Ислам өзү илә һава илә долдурулан һовузу ҝөтүрмәк гәрарына ҝәлди. О, һовузу отларын үстүнә гојмағы, ораја су төкмәји, ојунҹаглары суја бурахыб ҝүнәш шүаларында чарпараг әјләнмәји дүшүнүрдү.

- Бәс бу нә үчүндүр? - нәнә нәвәсини тәсирли өлчүдә гуту илә ҝөрәндә тәәҹҹүбләнди.

- Мән һовузу һава илә долдуруб ичиндә үзәҹәјәм!

Нәнә һијләҝәрҹәсинә ҝүлүмсәди, нәвәсинин әлиндән бир нечә чанта вә пакет ҝөтүрдү вә онлар евә ҝетдиләр.

Нәнәнин еви ҝөзәл јердә иди. Пәнҹәрәдән дағлар овуҹ ичиндә кими ҝөрүнүрдү, һәјәтдә ҝөзәл бағ вар иди, евин архасында исә кичик бостан вар иди.

Ислам елә илк ҝүн нәнә сәһәр отлагдан мал-гараны сүрүб ҝәтиринҹә ағаҹа дырмашды. Ағаҹда онун севимли ҝиласы битирди, түнд гырмызы, ширәли вә о гәдәр ширин иди ки, санки она шәкәр сәпмишдиләр.

Ертәси ҝүн сәһәр нәнә чарпајыда узаныб уфулдајыр, зарылдајырды. Радикулит тутмушду. Анҹаг инәји бу нараһат етмир, онун сәһәр сағылмасы вар.

- Нәвә, бәлкә инәји сән өзүн сағасан? - уфулдајараг нәнә хаһиш етди.

Әлбәттә, Исламын нәнәсинә јазығы ҝәлирди, амма инәји неҹә сағмаг олар, буну о, һеч ҹүр баша дүшмүрдү. О, буну неҹә едәр? Вә үмумијјәтлә, инәкләрдән белә иј ҝәлир - өмрүндә о, төвләјә ҝирә билмәз, һәлә сүдү сағаркән орада олмағы демирәм.

Анҹаг нә етмәли. Ислам нәнәнин адәтән сүд сағдығы ведрәни ҝөтүрдү. Бирдән һасарын архасындан киминсә сары-гырмызы башы ҝөрүндү. Ислам севинди -Һәсәндир!

Һәсән гоншулугда јашајырды, онлар Исламла јашыд идиләр. Һәсән јерли мәктәбдә охујурду, инди исә Ислам кими јај тәтилиндән һәзз алырды.

- Һәсән, мәнә инәји неҹә сағмағы ҝөстәр, нәнәм чарпајыдадыр, радикулити вар, инәји исә инди сағмаг лазымдыр.

Һәсән нүфузуну галдырмаг үчүн “һм” деди: “Нәди, билмирсән?” - санки инәји сағмаг чохмәнзилли биналарда бөјүјән ушаглар үчүн ади бир ишдир.

Һәсән тәнбәлликлә ведрәни ҝөтүрдү: “Ҝедәк, ҝөстәрәҹәм, сәнсә јадда сахла”.

Онлар төвләјә ҝетдиләр, Ислам бурнуну сыхды, о пејин ијинә чәтинликлә дөзүрдү. Һәсән исә ҹәлд инәјин јанына кәтил (табурет) гојуб сағмаға башлады. Ислам бир мүддәт бахырды, она елә ҝәлирди ки, бу чох асандыр. Сонра өзү башлады. Вә бу, о гәдәр дә асан дејилмиш.

- Будур, ҝөрүнүр ки, буну етмәк нә гәдәр чәтинмиш, нәнә исә һәр ҝүн инәји сағыр.

Исламын нәнәсинә јазығы ҝәлди, ахы о, артыг белә зәһмәт үчүн гоҹадыр. Онлар инәји сағдылар вә Һәсән чаја ҝетди. Ислам да онунла ҝетмәк истәјирди, анҹаг евдән нәнәнин чағырышы ешидилди.

- Ислам, орада тојугларын алтындан јумурталары топламаг лазымдыр, һәлә сәһәр лазым иди, амма инди наһардыр, тез ол тојуг һининә. Вә онлара тәзә су төк.

Ислам ахшама гәдә беләҹә гачырды – ҝаһ тојуглара јем верир, ҝаһ инәји һәјәтә сүрүр, ҝаһ да нәнәјә чај дәмләјирди. О гәдәр јорулмушду ки, нә ушагларла ојун ојнамаға, нә дә телефонда ојнамаға ҝүҹү јох иди.

- Нә јахшы көмәкчим вар, Аллаһ сәни мәнә көмәк ҝөндәриб, сән олмасајдын, бу ҝүн мән бу ишләрин өһдәсиндән неҹә ҝәлә биләрдим? Белә гајғыкеш нәвәм олдуғуна ҝөрә һалым артыг јүнҝүл олду, - деди нәнә ахшам дүшәндә.

Доғрудан да, онун ағрысы кәсилди, бәлкә дә һеч ағры јох иди, садәҹә нәнә истәјирди ки, Ислам бир аз бөјүсүн.

Беләҹә бир ҝүндә Ислам һәм инәк сағмағы, һәм дә тојуглара гуллуг етмәји өјрәнди, ән әсасы исә – о, гајғы ҝөстәрмәји өјрәнди. Јалныз кичијә јох, бөјүјә дә.

 

Ајшә Тухајева

2026-05-01 (Зул къагIида 1447 г.) №5.


Чөрәк гырынтылары

Зарина мағазадан чыхыб халасынын јанына јолланды. Халасы хәстәләнмишди, Зарина она гуллуг етмәк вә ев ишләриндә көмәклик ҝөстәрмәк үчүн ҝетмишди. Хала илә бирликдә онлар наһар һазырлајыб једиләр вә Зарина мәнзилдә сәлигә-сәһман јаратмаг истәди. О, мәтбәхдән башламаг гәрарына ҝәлди. Тез габ-гаҹағы...


SUALLARINIZ

Əҝəр ит бир инсaны вə јa əти јeјилəн һeјвaны јaрaлaјыбсa, дишлəнилмиш јeр јeдди дəфə јујулмaлыдырмы? Шeјxүлислaм Зəкəријјə əл-Əнсaри өзүнүн "Шəрһ əл-Мəнһəҹ əт-Туллaб" китaбындa aшaғыдaкылaры гeјд eдир: "Инсaнын бəдəниндə, oв һeјвaнындa вə јa бaшгa бир шeјдə итин вə јa дoнузун дишлəмəси нəтиҹəсиндə...


Təbii fəlakət: Davamlılıq və insanlıq sınağı

2026-cı ilin mart-aprel aylarında Dağıstanın üzləşdiyi güclü sel fəlakəti bölgə üçün son illərin ən ağır təbiət imtahanlarından birinə çevrildi.   Bir çox şəhər və rayonlarda suyun səviyyəsinin qəfil yüksəlməsi yaşayış məhəllələrinin su altında qalmasına, nəqliyyatın iflic olmasına,...


Qurban kəsməyi necə düzgün yerinə yetirmək olar (qurban)

Qurban üçün yararlı olan ev heyvanları   Ev heyvanları içərisində qurban üçün dəvə, iri buynuzlu heyvanlar (mal-qara) və xırda buynuzlu heyvanlar (qoyun-keçi) kəsilir. Yəni, dörd məzhəbin rəyinə görə, ev heyvanları arasında yalnız bu...


Əgər Allah ﷻ məni sevirsə, niyə imtahanlara çəkir?

Bu, əslində İslamda ədalət anlayışının nə dərəcədə olması ilə bağlı bir sualdır. Mənə bu sualla üç fərqli insan, fərqli şəraitlərdə müraciət etmişdi. Onların yeganə ortaq cəhəti o idi ki, sorğu qoyanların hər biri ciddi mənəvi çətinliklərlə üzləşən gənc müsəlmanlar...