Илк ушаг доғуланда гадынын сәһвләри

Илк ушаг доғуланда гадынын сәһвләри

Ушағын доғулмасы – ҝәнҹ аиләнин һәјатында дөнүш мәгамыдыр. Балаҹа инснын дүнјаја ҝәлиши илә ади һәјат тәрзиндә сырф һәр шеј дәјишикликләрә мәруз галыр. Гајда, низам, бүдҹә дәјишир, әр-арвадын хасијјәти, гаршылыглы мүнасибәтләрин кејфијјәти дәјишир.

Көрпә тәзә олмуш ананын чохлу ҝүҹүнү вә вахтыны алыр, бунун үстүнә ҝәл бүтүн ев ишләри вә гајғылары да онун көврәк, инҹә чијинләриндәдир. Тәәссүф ки, үстүнә дүшән мәсулијјәт јүкүнә дөзмәк һамыја мүјәссәр олмур. Гадынларын чоху бу јүкүн ағырлығы алтында сыныр вә өзләрини гејри-адекват, ујғунсуз апармаға башлајырлар.

Мәһз белә: - әри гајғысызлыгда, диггәтсизликдә, көмәк етмәмәкдә вә саирәдә тәгсирләндирир вә ҝүнаһландырырлар; - һәр дәфә јухарыда садалананларын олмамасыны ҝөрәндә әсәбијјәт ҝөстәрир, истерија чыхардыр, галмагала, дидишмәјә башлајыр јахуд да садәҹә олараг әриндән инҹијирләр; - чәтинликләр вә өз һиссләри, һәјәҹанлары илә баҹармајараг ҝүндән-ҝүнә евдә мүстәсна наразы сифәтлә һәрәкәт едән әсәб јумағына чеврилир; - көрпәнин шылтаглығы үзүндән ҝүндүз јорулараг вә ҝеҹә дојунҹа јатмајараг, әввәл одуғу кими әринә лазыми диггәт јетирмир. Һәм дә, јүксәк әсәбилик үзүндән о (диггәт) ушаг доғуландан габаг олдуғундан кејфијјәтҹә пис тәрәфә фәргләнир.

Нәтиҹәдә киши аиләни әслиндә нәјин хатиринә гурубса, ону алмыр (ҝөрмүр) – сакитлији, раһатлығы, тәскинлији вә шәхси ҝәрәклији, лазымлығы вә әһәмијјәти һиссини. Бу да өз нөвбәсиндә онун үрәјиндә ҝәнҹ кишијә әзијјәт, сыхынты верән јалгызлыг, кимсәсизлик һисси төрәдир. Сиз неҹә фикирләширсиниз, белә вәзијјәтдә ганунаујғун нәтиҹә неҹә ола биләр? О чох садә, ади ола биләр – әр евдән кәнарда евдә алмадығыны ахтармаға башлајаҹаг (һамы јох, әлбәттә, анҹаг белә һаллар лап чохдур). Бу, пис, хошаҝетмәз, мәнфур, ҝүнаһлыдыр, лакин, буна бахмајараг, вар, үз верир. Мән әсла кишиләрә бәраәт газандырмырам вә вә гадаған олмуш мүнасибәтләри тәгдир етмирәм, амма, әҝәр һәгигәтә дүз бахсаг, етираф етмәлидир ки, әрләри белә һәрәкәтләрә гадынлар өзләри тәһрик едирләр. Әслиндә она ҝөрә ки, ана олараг биз унудуруг ки, ушағын доғулмасындан габаг олдуғу кими, зөвҹә (арвад) олмагда давам едирик, вә көрпәнин дүнјаја ҝәлмәси илә арвад вәзифәләрини һеч ким ләғв етмәмишдир. Буна ҝөрә онлары нәзәрә алмамаг, онлара әһәмијјәт вермәмәк ја да там һәҹмдә јеринә јетирмәмәк дүзҝүн дејилдир. Әлбәттә, гадына ағыр олур, бәзән исә чох чәтин олур. Анҹаг бу, өзүнә јазығы ҝәлмәк, пешман олмаг вә өзүнү зәифләтмәк үчүн бәһанә (сәбәб) дејилдир. Бурада һәр шеј гадынын өзүндән вә онун аиләјә мүнасибәтиндән асылыдыр. Әҝәр јахшыҹа истәсәк, биз “дағы дағ үстүнә гоја “ билирик, әҝәр биздә белә истәк јохдурса, онда јолда кичик даш да дәф едилмәз манеәјә чеврилир. Кишиләр һарам ахтарышларына ҝетмәсин дејә арвадлары онлары еһтијаҹы олан һәр шејлә тәмин етмәлидирләр. Сиз сорушарсыныз: “Буну неҹә етмәли?”.

Һәр шеј чох садәдир. Бүтүн баш верәнләрә өз мүнасибәтиниздән башлајын. О – мүвәффәгијјәтимизин јахуд да уғурсузлугларымызын әсасы, тәмәлидир. Уғурсузлуглар исә о вахт башланыр ки, гадын бүтүн гүввәсини ушаға вә евә верән, лакин бунунла белә әринин диггәт вә көмәјини алмајан (ҝөрмәјән) касыб, бәхтсиз, заваллы арвад олмасы һаггында фикрә јол верир. Башда буна бәнзәр фикирләр әмәлә ҝәләндә арвадлар јада салмалыдырлар ки, бизи тәмин етмәк үчүн әр бүтүн ҝүнү ишләјир. О да һәмчинин јорулур вә, евә гајыдараг, јалныз раһатлыгда вә гаршылыглы анлашмада еһтијаҹы олур. Әлбәттә, әрин ҝөрдүјү ишдән фәргли олараг, бизим фәалијјәтимизин тәнәффүсү, фасиләси вә истираһәт ҝүнләри јохдур, буна ҝөрә дә садәҹә “арвад адиҹә олараг шам етсин (ахшам јемәји јесин) дејә көрпәјлә отурмаг” киши үчүн јеринә јетирилә билмәјән мәсәлә олмазды.

Анҹаг онун сизә көмәк етмәк истәмәси үчүн она бу барәдә дөвләт иттиһамчысы мөвгејиндән демәк лазым дејил, бунунла белә онун нә вахтса етдији чох ағыр ҝүнаһларын һамысыны јада салараг (тәәссүф ки, гадынларын чоху адәтән буну еләдији кими), көмәји елә истәмәк лазымдыр ки, әр өз ҝәрәклијини вә сизә өз гајғысынын лүзумуну һисс етсин. Ев ишләрини ҝөрәндә мүтәәссиб (фанатик) олмајын. Долама ҝетмәји (маневр етмәји) вә приоритетләри дүзҝүн гојмағы (ишләри биринҹилијинә ҝөрә јерләшдирмәји) баҹарын. Низамсызлыға, сәлигәсизлијә вә пинтилијә јол вермәк, әлбәттә, олмаз, лакин бүтүн ҝүҹ-гүввәтини ев ишләри илә дөјүш мејданында гојмаға да дәјмәз. Баланс (мүвазинәт) ахтарын. Бир дәгигә тапын вә истираһәт етмәји өзүнүзә рәва ҝөрүн. Һәтта әҝәр сиз лап гыса мүддәтә узансаныз да, сизин организминиз зәифләнмәк имканы алар. Һалбуки чох ағыр иш истираһәтсиз сизи һәмишә ҝәрҝинликдә сахлајаҹаг вә тамамилә әлдән салаҹагдыр.

davamı var

РАЈА АКАВОВА

2026-05-01 (Зул къагIида 1447 г.) №5.


SUALLARINIZ

Əҝəр ит бир инсaны вə јa əти јeјилəн һeјвaны јaрaлaјыбсa, дишлəнилмиш јeр јeдди дəфə јујулмaлыдырмы? Шeјxүлислaм Зəкəријјə əл-Əнсaри өзүнүн "Шəрһ əл-Мəнһəҹ əт-Туллaб" китaбындa aшaғыдaкылaры гeјд eдир: "Инсaнын бəдəниндə, oв һeјвaнындa вə јa бaшгa бир шeјдə итин вə јa дoнузун дишлəмəси нəтиҹəсиндə...


Təbii fəlakət: Davamlılıq və insanlıq sınağı

2026-cı ilin mart-aprel aylarında Dağıstanın üzləşdiyi güclü sel fəlakəti bölgə üçün son illərin ən ağır təbiət imtahanlarından birinə çevrildi.   Bir çox şəhər və rayonlarda suyun səviyyəsinin qəfil yüksəlməsi yaşayış məhəllələrinin su altında qalmasına, nəqliyyatın iflic olmasına,...


Qurban kəsməyi necə düzgün yerinə yetirmək olar (qurban)

Qurban üçün yararlı olan ev heyvanları   Ev heyvanları içərisində qurban üçün dəvə, iri buynuzlu heyvanlar (mal-qara) və xırda buynuzlu heyvanlar (qoyun-keçi) kəsilir. Yəni, dörd məzhəbin rəyinə görə, ev heyvanları arasında yalnız bu...


Quranda qiraət fərqlərinin (qiraətlərin) yaranmasının ilkin tarixi

Qurani-Kərim Uca Allahın bənzəri olmayan möcüzəsidir və o, 23 il ərzində Muhəmməd Peyğəmbərə ﷺ nazil olmuşdur. Dünyada ona bənzər heç nə yoxdur və Uca Allah onu ilkin halında qoruyacağını Öz üzərinə götürmüşdür.   Bundan əlavə, Allah onun...


Исламда гурбан кәсмә ајини

Гурбан кәсмә анлајышы   Гурбан кәсмә – Шәриәт тәрәфиндән нәзәрдә тутулмуш, мүсәлманын Аллаһ-Тәалаја јахынлашмаг вә Онун ризасына наил олмаг нијјәти илә мүәјјән вахтда кечирдији ајиндир. Бу мәрасимдә дәвә, ири вә хырда бујнузлу һејван кәсирләр.   Гурбан кәсмәнин ганунилији...