Аслияб гьумералде

ЦIамул тIагIам бихьарасда гьацIул къиматги лъала

ЦIамул тIагIам бихьарасда гьацIул къиматги лъала

АнцIгониги сон букIана Мухтар вихьичIого.      ГIолохъанлъи цадахъ тIамурал чагIи рукIиналъ, дида гьев гIемер ракIалде щолаан, амма МахIачхъалаялде вачIаниги кинго заман кколеб букIинчIо гьесухъе щвезе. Нижер гIаммав гьудул Салимица бицунаан дида гьесул хIал-хIукму. Салимги Мухтарги цо компаниялда хIалтIулел, амма батIи-батIияб  хIалтIи  тIубазабу-лел чагIи рукIана. ЦIакъго лъикIал хIалтIухъаби гьел рукIинчIониги, тIадкъараб иш намус бацIцIадго тIубазабулаан ва лъиениги зарал бугел чагIи гьел рукIинчIо.

 

Гьаб нухалда МахIачхъалаялде щведал дица Мухтарихъе сапар бухьана. Гьесул рокъове щведал Мухтарил лъадуца бицана хIалтIудаса нахъе рехаралдаса гьесул иш лъугIанин ва щибаб къойил гьекъолдулин, ай унго-унгояв гьекъолдухъан вахъун вугин.

ХIакъикъаталдаги Мухтар дида ватана мехтиялъул кутакалъ къотIнов гIодов ккун. Хадуб Салимицаги бицана щибаб къойил гьедин вукIунин гьев ва битIахъе киназего инжитлъун, гьвел бакIалде ккун вугин.

Гьединабго къисматалде гIумру сверизе биччачIониги, Салимги ватана хIалтIудаса нахъеги рехун, гьабизе хIалтIиги гьечIого. Амма гьес бицухъе, кватIичIого цогидаб бакIалда лъикIаб хIалтIи щвезехъин рагIула.

«Мухтарго гIадин гьекъолдухъан вахъине дагьалъ хутIана. ХIалтIудаса нахъе рехидал, гьеб квеш букIарал чагIаз тIубарал къояз гьекъолаан. Нахъисеб къоялъ бетIер къачIазелъун цIидасан гьекъолаан ва гьединаб куцалда, инжитлъиялда унел рукIана къоял.

Цо нухалда дида вихьана чIухIараб машинаялъуве вахун унев, дун хIалтIудаса вачахъарав компаниялъул нухмалъулев. Гьеб мехалда дица пикру гьабуна гьадасда бугеб, дида гьечIеб жо щибго гьечIин, щайин дун гьадин гIадада хвезе кколевилан. Ва гьеб къоялдаса нахъе кантIана, дирго лъай жеги борхизабуна ва кватIичIого лъикIаб хъулухъги щвезе буго», - ян бицана Салимица.

Салимги Мухтарги – дир кIиго гьудул, кIиго батIияб къисматалъул хважаинзаби, кIиго батIияб яхI-намусалъул устарзаби. Гьезул ва гьаб гIумру хисулеб-сверулеб куцалъул пикрабазда вукIаго ракIалде щвана кидаялиго рагIун букIараб биценги. Гьеб биценалъе гIолого хъванин гьав кIиявго гьалмагъасул тIадехун рехсарабилан абизеги бегьула.

Цо нухалда гъуялъубе бортун буго хIама. Гьелъул гьагIдеялъухъе къватIиве вачIарав хважаинасда бихьун буго хIамие ккараб ва киндай гьеб къватIибе бахъилебилан ургъулев вукIун вуго. Кинго цо пикруялде вачIине кIвечIеб мехалда, гьес хIисаб гьабун буго гьадингоги хераб хIама букIанин, цIияб босичIого ворчIизе дунги вукIинчIин. Гьединго, жаниса лъим къураб, пайда гьечIеб гъуй гьебги букIанин ва цIияб бухъичIого ресги букIинчIин. Гьединлъидал, хIамил бетIергьанас хIукму гьабула кумекалъе мадугьалги ахIун хIамиде тIаде ракь хъвазе, цо речIчIаралъ кIиго чIваялъул мурадалда, ай гъуйги тIагIинабизе.

ХIамил гьагIдеялъухъ гIинги бачIого мадугьаласги хважаинасги байбихьула тIаде ракь хъвазе. Цо заманалдасан хIамил гьаракь-бакъан къотIула. Гьаб гъарималъул рухIдай босарабиланги абун, бетIергьанчи халгьабизелъун гъуялъуве валагьула. Гьеб мехалда гьесда бихьула гьадинаб сурат: жиндирго гьодитIе реха-рехараб ракьги хIатIакь мерхьунаго, ракьалдаго цадахъ эхе-эхеде бахун бачIунеб батула хIама. Ва цо заманалдасан гьеб щвартIан къватIибе кIанцIун бачIуна…

…Щивав чиясда бихьичIого хутIуларо гIумруялда жаниб лъикIабги квешабги, къварилъиги гIатIилъиги. Гьаб дунялалда заман барабгIан дандчIвалел къварилъабазул рикIкIен гIемерлъун гурони, гьезул къадар дагьлъулареблъиги хIакъаб буго. Гьединлъидал, щивав чи хIадурго вукIине ккола тIаде бачIараб къварилъиги къулчIулаго, лъидаго хIал лъазеги течIого цевехун ине, жеги тIаде, борхалъуде вахине.  Гьебгиха, тIаде бачIа-бачIараб къварилъиялъул кумекалдалъун, ай гьеб къезабизе хIаракатги бахъулаго. Гьединаб къагIидаялъ гIумру тIамулеб бугони, хIакъаб жо, нилъер щивасул рес букIине буго бищунго гъваридабцин гъуялъуса къватIиве ворчIизе.

МухIамадхIабиб МахIатIов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


БацIадаб ниятгун

Муса аварагасул заманалда гIумру гьабун вукIана цо динияв чи. Гьес Аллагьасе гIибадат гьабулаан, рукъалъул тIохда гIемерал какал ралаан. Цо къоялъ гьесухъеги рачIун цояз бицана гъотIое гIадамаз сужда гьабулеб ахил хIакъалъулъ. Гьебги рагIун, гIащтIиги босун, гъветI къотIизе къасдгун къватIиве...


БакI теларо

Нилъер гIумруялъулъ рукIуна гIадатияллъун рихьулел, амма Аллагьасда цебе кIудияб кIвар бугел жал. Гьединал, кIочон тарал суннатазул цояб ккола как балеб мехалда мухъал ритIизари. ГIемерисез гьеб кIвар кьечIого тола, гьеб битIахъего нилъер какил даражаялда ва гIадамазда гьоркьоб бугеб цолъиялда...


Сабру тIагIин буго балагь

Кинаб бугониги балагь бачIиндал, нилъеда ракIалде ккола гьабунщинаб гIадада хванин, дица щиб гьабилебин абун, сабру тIагIуна.   Гьеб буго мекъаб пикру, гьединаб лъугьа-бахъиналда сабру гьабун чIезе ккола. Сабру гьабиялъулъ буго инсанасул къуват, бусурбанчиясул иман. Балагь бачIиндал, гьелъ...


Баркалаялъулаб кагъат

№23626 рагъулаб часталъул командованиялъ ДРялъул муфтияталъул пресс-хъулухъалъул цIаралда битIун бачIана Баркалаялъулаб кагъат. Рагъулал хъулухъчагIаз муфтияталъул пресс-хъулухъалъе баркала загьир гьабулеб буго рагъухъабазе гьабулеб квербакъиялъухъ, информациялъулаб кверчIваялъухъ ва рагъухъабазул...


Дин ккола насихIат

НасихIат босизе лъани, гIемерал пайдаби щола. ГIалимзабаз нилъее гIемераб хазинаги нахъе тана. ХIадисалда буго: «ГIалимзаби руго аварагзабазул ирсилал», - абун. Аварагзабаз жидедаса хадуб гIелму гурони щибго жо течIо, гьединго гIалимзабазги течIо гIелму гурони, хIатта гIумру кьуна...