Аслияб гьумералде

ЦIамул тIагIам бихьарасда гьацIул къиматги лъала

ЦIамул тIагIам бихьарасда гьацIул къиматги лъала

АнцIгониги сон букIана Мухтар вихьичIого.      ГIолохъанлъи цадахъ тIамурал чагIи рукIиналъ, дида гьев гIемер ракIалде щолаан, амма МахIачхъалаялде вачIаниги кинго заман кколеб букIинчIо гьесухъе щвезе. Нижер гIаммав гьудул Салимица бицунаан дида гьесул хIал-хIукму. Салимги Мухтарги цо компаниялда хIалтIулел, амма батIи-батIияб  хIалтIи  тIубазабу-лел чагIи рукIана. ЦIакъго лъикIал хIалтIухъаби гьел рукIинчIониги, тIадкъараб иш намус бацIцIадго тIубазабулаан ва лъиениги зарал бугел чагIи гьел рукIинчIо.

 

Гьаб нухалда МахIачхъалаялде щведал дица Мухтарихъе сапар бухьана. Гьесул рокъове щведал Мухтарил лъадуца бицана хIалтIудаса нахъе рехаралдаса гьесул иш лъугIанин ва щибаб къойил гьекъолдулин, ай унго-унгояв гьекъолдухъан вахъун вугин.

ХIакъикъаталдаги Мухтар дида ватана мехтиялъул кутакалъ къотIнов гIодов ккун. Хадуб Салимицаги бицана щибаб къойил гьедин вукIунин гьев ва битIахъе киназего инжитлъун, гьвел бакIалде ккун вугин.

Гьединабго къисматалде гIумру сверизе биччачIониги, Салимги ватана хIалтIудаса нахъеги рехун, гьабизе хIалтIиги гьечIого. Амма гьес бицухъе, кватIичIого цогидаб бакIалда лъикIаб хIалтIи щвезехъин рагIула.

«Мухтарго гIадин гьекъолдухъан вахъине дагьалъ хутIана. ХIалтIудаса нахъе рехидал, гьеб квеш букIарал чагIаз тIубарал къояз гьекъолаан. Нахъисеб къоялъ бетIер къачIазелъун цIидасан гьекъолаан ва гьединаб куцалда, инжитлъиялда унел рукIана къоял.

Цо нухалда дида вихьана чIухIараб машинаялъуве вахун унев, дун хIалтIудаса вачахъарав компаниялъул нухмалъулев. Гьеб мехалда дица пикру гьабуна гьадасда бугеб, дида гьечIеб жо щибго гьечIин, щайин дун гьадин гIадада хвезе кколевилан. Ва гьеб къоялдаса нахъе кантIана, дирго лъай жеги борхизабуна ва кватIичIого лъикIаб хъулухъги щвезе буго», - ян бицана Салимица.

Салимги Мухтарги – дир кIиго гьудул, кIиго батIияб къисматалъул хважаинзаби, кIиго батIияб яхI-намусалъул устарзаби. Гьезул ва гьаб гIумру хисулеб-сверулеб куцалъул пикрабазда вукIаго ракIалде щвана кидаялиго рагIун букIараб биценги. Гьеб биценалъе гIолого хъванин гьав кIиявго гьалмагъасул тIадехун рехсарабилан абизеги бегьула.

Цо нухалда гъуялъубе бортун буго хIама. Гьелъул гьагIдеялъухъе къватIиве вачIарав хважаинасда бихьун буго хIамие ккараб ва киндай гьеб къватIибе бахъилебилан ургъулев вукIун вуго. Кинго цо пикруялде вачIине кIвечIеб мехалда, гьес хIисаб гьабун буго гьадингоги хераб хIама букIанин, цIияб босичIого ворчIизе дунги вукIинчIин. Гьединго, жаниса лъим къураб, пайда гьечIеб гъуй гьебги букIанин ва цIияб бухъичIого ресги букIинчIин. Гьединлъидал, хIамил бетIергьанас хIукму гьабула кумекалъе мадугьалги ахIун хIамиде тIаде ракь хъвазе, цо речIчIаралъ кIиго чIваялъул мурадалда, ай гъуйги тIагIинабизе.

ХIамил гьагIдеялъухъ гIинги бачIого мадугьаласги хважаинасги байбихьула тIаде ракь хъвазе. Цо заманалдасан хIамил гьаракь-бакъан къотIула. Гьаб гъарималъул рухIдай босарабиланги абун, бетIергьанчи халгьабизелъун гъуялъуве валагьула. Гьеб мехалда гьесда бихьула гьадинаб сурат: жиндирго гьодитIе реха-рехараб ракьги хIатIакь мерхьунаго, ракьалдаго цадахъ эхе-эхеде бахун бачIунеб батула хIама. Ва цо заманалдасан гьеб щвартIан къватIибе кIанцIун бачIуна…

…Щивав чиясда бихьичIого хутIуларо гIумруялда жаниб лъикIабги квешабги, къварилъиги гIатIилъиги. Гьаб дунялалда заман барабгIан дандчIвалел къварилъабазул рикIкIен гIемерлъун гурони, гьезул къадар дагьлъулареблъиги хIакъаб буго. Гьединлъидал, щивав чи хIадурго вукIине ккола тIаде бачIараб къварилъиги къулчIулаго, лъидаго хIал лъазеги течIого цевехун ине, жеги тIаде, борхалъуде вахине.  Гьебгиха, тIаде бачIа-бачIараб къварилъиялъул кумекалдалъун, ай гьеб къезабизе хIаракатги бахъулаго. Гьединаб къагIидаялъ гIумру тIамулеб бугони, хIакъаб жо, нилъер щивасул рес букIине буго бищунго гъваридабцин гъуялъуса къватIиве ворчIизе.

МухIамадхIабиб МахIатIов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Мунапикъасул гIаламат

ТӀадегӀанав Аллагьас лагъзадериде амру гьабуна хасал къанунал цӀунеян.  Гьезда гьоркьоса, ай кӀвар бугел къануназдасан ккола къотIаби цIуни.   Нилъер диналъ щивав бусурбанчиясдаса тӀалаб гьабула кьураб рагIи кквей ва гьабураб къотIи тӀубай. Гьебги ккола Аллагьасукьа хӀинкъулев чиясул...


Суал-жаваб

Щал аварагзабазухъе Аллагьас ﷻ тIахьал рещтIарал? Аллагьас ﷻ аварагзабазухъе рещтIарал тIахьазул къадар 104-ялде бахуна, гьезда гьоркьоса 100-яб буго гурараб кагътил мисалалда (свиток) рещтIараб. ХутIараб 4-яб ккола тIехь. Гьезул щибаб букIана цебе рещтIараб ритIухъ гьабулеб ва жидехъе рещтIунеб...


ХIалалаб гьанал нигIматал

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана Дагъистаналъул Росдал магӀишаталъул ва кванил нигӀматазул министерствоялъул вакилзабазулгун данделъи. Гьениб бицана гIи-боцӀул къадар гӀемер гьабизе ккеялъул ва гьеб гӀезабиялъул рахъалъ цадахъаб хӀалтӀи гьабиялъул хIакъалъулъ, гьединго, базаразда хӀалалаб гьан...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Эбелгун кIалъалев гьечIо     Нижер вацасул эбелгун кIалъаларого чанго сон буго. Гьес гIагарлъиялъулгунги бухьен гьабуларо. Цоги шагьаралдеги гочун, телефоналъул ахIиязеги жаваб кьоларо. Гьесул хIакъалъулъ нижеда лъала социалиял гьиназда ругел гьурмаздасан. Яц хIисабалда дие бокьун...


Халкъалъе рухса

Аллагьас ﷻ, Жиндирго рахIма-талдалъун, сапаралъ унел бусурбабазе ахIвал-хIал бигьа гьабуна. Гьединлъидал, сапаралъ унев чиясе изну кьола цо-цо бигьалъабаздаса пайда босизе. Гьел бигьалъабазда гъорлъ руго ункъо ракагIаталъул какал кIигоялде къокъ гьари, гьединго кIиго как цоцаде тIаде...