Аслияб гьумералде

ХIалбихьизе лъугьин

ХIалбихьизе лъугьин

Абу ГIабдуллагь МухIаммад ибну ГIали ал-ХIакиму Тирмизию вукIана бергьарав гIалимчи, Аллагь ﷻ лъаялде вахарав вали, хIадис-гIелмуялъул имам. Гьев ккола Термеза абураб бакIалдаса (гьанжесеб Узбекистан).

 

Цо нухалъ гьев вахъуна гIелму тIалаб гьабун къватIиве. Гьеб заманалда Тирмизи машгьурлъун вукIуна гIалимзабазда гьоркьов жиндирго цIодорлъиялдалъун. Бугониги гьев вукIана хIакъикъат бичIчIи тIалаб гьабизе бокьулевлъун.

Гьеб сапаралда Тирмизи дандчIвала ибну Халикан абурав, шаргIиял суалазулъ цIакъ кьварарав, гIалимчигун. Тирмизиясул машгьурлъи рагIарав ибну Халиканица пикру гьабула гьесул хIалбихьизе. Ибну Халиканица гьесда абула: «Абулеб рагIана дуда балъгоял гIелмаби лъалин. Гьединлъидал, бице ГIаршищ яги Курсищ зобалазда тIадегIан бугеб?» - абун.

Гьеб кIиялъулго хIакъалъулъ Къуръан-хIадисалда рехсей букIаниги, кинаб киб бугебали баянлъи гьечIо.

Гьесул суалалъухъги гIенеккун Тирмизица абула: «Дуца цIехолеб буго жиндилъ кIварго гьечIеб жо. ХIакъикъияб суал кколаро зобалазда щиб бищунго борхалъуда бугеб абураб жо, суал букIине рекъола рекIелъ щиб борхалъуда бугебин абураб. ГIарш буго Аллагьасул ﷻ тIадегIанлъи бихьизабулеблъун, Курс - гIелму-лъаялъул кIодолъи бихьизабулеблъун. Амма Аллагь ﷻ лъаялде вахарасе ГIаршгун Курс буго гIицIго Гьесул ﷻ рагIад», - абун.

Гьедин Тирмизияс ибну Халиканида бихьизабуна хIакъикъияб гIелму бахIсал гьариялъулъ гуреб, бичIчIиялъул гъварилъуда ва рекIел бацIцIалъиялда бараб бугеблъи.

Гьелдаса хадуб ибну Халикан суфизабазул кутакаб адаб гьабулев чилъун лъугьана.

 

МухIаммад ГIалиев

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Къуръаналда рехсараб пихъ

Инжир ккола бищунго машгьурал пихъазул цояб, хирияб Къуръаналда рехсон Аллагьас тIадегIан гьабураб. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Тин (инжир) ва зайтун абулеб жиб кIиялъулъго баракат бугеб, жиндаса инсанасе квание ва дару-сабабалъе мунпагIат босулеб пихъалдалъун гьедулев вуго...


Футбол хIай

Гъуниб районалъул гӀоли-лазул футболалъул лигаялъ тIобитIана росабазул гӀолилазул командабазда гьоркьоб «Футболалъул лига» абураб турнир. Гьелъул аслияб мурадлъун букӀана гӀолилазда гьоркьоб вацлъиялъулаб бухьен щула гьаби, батӀи-батӀиял росабазул гӀадамал цолъизари, цоцаздехун...


Аварагасул ﷺ кIиго къиса

Аварагас ﷺ рихьизаруна чанго мугIжизатал, авараглъиялъул хIакъикъат гIадамазда бичIчIизабиялъе. Гьелдаго цадахъ аварагасда ﷺ гIезегIан захIмалъаби рихьана халкъ диналде ахIулаго. МугIжизатазул бищун кIудиябги ккола Къуръан. Щайгурелъул, Аллагьасул ﷻ калам букIиналъ, лъиданиги жиб хисизабизеги...


Нужее баяналъе

Къуръаналда Гьуд авараг чан нухалъ рехсарав? – 4 нухалъ. «Аллагь» абураб рагIи Къуръаналда жаниб чан нухалъ такрарлъараб? – 2640 нухалъ КагIбаялъуб кинаб аят рещтIараб? – Сура «Нисаъ», аят 58. Гьеб аят сундул хIакъалъулъ...


МухIаммад ва АхIмад цIаразул магIна

Аварагасул ﷻ цIараздасан ккола: МухIаммад абураб цIар. БетIергьанас гьесда гьеб цIар лъуна вижилалдего 2000 соналъ цебе. Гьавун хадуса гьесда МухIаммадан цIар лъуна гьесул кIудияв эмен ГIабдулмутIалибица. МухIаммад абураб цIаралъул магIнаги ккола «жив веццарав» абураб.   Дуца щай гьесда дур...