Аслияб гьумералде

Аварагасул къуват

Аварагасул къуват

Аварагасул къуват

Аллагьасул Расул вукIана цIакъ къуватав, хIал бугев инсан. Ибну ИсхIакъидасан бицун буго, Маккаялда вукIанила цIакъ къуватав цо чи, речIчIун чи толарев. Гьесул къуватги речIчIухъ лъугьине бугеб гьунарги рагIун, рахъ-рахъалдаса рачIунаанила Маккаялде гIадамал гьевгун къеркьезе. Амма гьесдаса бергьунев чи кколароанила.

 

Цо нухалъ Маккаялъул къотIносан унев МухIаммадида дандчIван вуго гьев ва Аллагьасул Расулас абун буго гьесда: «Ва Рукъанат, мун Аллагьасдаса ﷻ хIинкъуларищ? Заман щун гьечIищ дуе дица жинде ахIулеб жо къабул гьабизе?» - ян. Рукъанатица жаваб кьола: «Ва МухIаммад, дуца бицунеб жо битIараб бугин абун нугIлъи гьабизе кIолев чи вугищ?» - ян. Гьеб мехалъ Аллагьасул Расулас абула: «Дица мун къезавуни, божилищ Аллагьасдаги ﷻ Гьесул Расуласдаги ?» - ян. Рукъанатица абула: «ЛъикI буго МухIаммад, дун разияв вуго», - ян. Цинги, ратIалъулаго, Аварагас абула гьанжего хIадурлъи гьабейинха абун. Рукъанатица абула жив кидаго хIадурав вугилан. Гьеб мехалъ Авараг гьесда аскIове уна ва кквезеги ккун, щибго захIмалъи бихьичIого, гIодов лъола. Щиб ккарабали бичIчIичIев Рукъанатица абула цоги нухалъ хIалбихьизе рес кьейилан. Авараг разилъула ва кIиабизеги, лъабабизеги МухIаммадица гьев ракьалда лъола. Аварагасул къуваталда хIайранлъарав Рукъанат тIаде вахъуна ва абула: «ГIажаиблъи, кин дуца гьеб гьабураб!» - абун. (ХIаким)

Гьелдаса хадуб Рукъанатица ислам къабул гьабиялъулъ батIа-батIияб риваят буго. Цояз абулеб буго гьес ислам Макка бахъун хадуб къабул гьабунин абун. Абу Давудидасан дагьаб батIайисан бицараб риваяталда буго, гьес ислам Аварагасдаса къураб мехалъ къабул гьабунин абун.

Аллагьасул Расулас гIахьаллъи гьабулаан цогидалги къуватал чагIазулгун къеркьеязулъ. Ибну ГIабасидасан бицун буго, лъабнусгогIанасеб чахъуги цебе гьабун унев Язид ибну Рукъанат вачIанила Аварагасухъе (гьевги ккола тIадехун рехсей гьабурав Рукъанатил вас) ва абунила: «Ва МухIаммад, дунгун речIчIизе разилъиларищ мун?» - абун. Аварагас жаваб гьабула: «Щиб дуца гьабилеб дица бергьенлъи босани?» - ян. «Дица дуе нусго чахъу кьела», - абула Язидица. Гьелда кIиялго разилъула ва Аварагас гьев ракьалда лъола. КIанцIун тIадеги вахъун Язидица абула, рачIайин цоги нухалда речIчIизейилан. Авараг разилъула ва гьес Язид жеги кIиго нухалдаги гIодов лъола. Ва щибаб нухалъ къунани нус-нус чахъу кьезе къотIиги гьабун букIуна.

Лъабабилеб нухалъ къедал Язидица абула: «Ва МухIаммад, дуде щвезегIан цониги чи вукIинчIо дун ракьалда лъезе кIварав, гьанжелъизегIан мунги вукIана дие дунялалда рихаразул цояв. Гьанжейин абуни, дуда цебе нугIлъи гьабулеб буго, Аллагь гурони жиндие лагълъи гьабизе мустахIикъаб (в) щибго гьечIин абун ва гьединго мунги Гьесул Расул вугин абун», - ян. Гьесдаса Авараг кутакалда разилъула ва чахъабиги нахъруссун кьола.

Гьединавго къуватав чи вукIана Абу Асвад ал-Жумахиявги. Абула гьев, анцIгояв тIаде лъугьаниги, чIараб бакIалдаса вагъаризавизе кIолароанин абун. МухIаммадги къуватав чи вугин рагIун, цо нухалъ гьес абун буго Аллагьасул Расуласда речIчIанхъизе вачIайин, мун бергьани, дуца жинде ахIулелда иманги лъелин абун. Аварагас гьев бигьаго къезавун вуго, амма гьес кьураб рагIи ккун гьечIо. (Байгьакъи)

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Аварагасул ﷺ кIиго къиса

Аварагас ﷺ рихьизаруна чанго мугIжизатал, авараглъиялъул хIакъикъат гIадамазда бичIчIизабиялъе. Гьелдаго цадахъ аварагасда ﷺ гIезегIан захIмалъаби рихьана халкъ диналде ахIулаго. МугIжизатазул бищун кIудиябги ккола Къуръан. Щайгурелъул, Аллагьасул ﷻ калам букIиналъ, лъиданиги жиб хисизабизеги...


Риидалил курсал ва торгIо хIай

1 августалда Шамил районалъул ХӀотода росулъ тӀобитӀана риидалил курсазде хьвадулел лъималазда гьоркьоб мини-футболалъул рахъалъ турнир. Къецазда гӀахьаллъана 13 соналде щвезегӀан ригьалъул лъималазул командаби. Турниралъул хӀаси-лалда тIоцебесеб бакI ккуна ТӀидиб росдал командаялъ, кIиабилеб бакӀ...


ХIикматал махлукъатал

ГьитIинаб веретенник   ГьитIинаб веретенник абураб рухIчIаголъи ккола халатбахъун боржиналъулъ бищун тIоцебесеб кьерда бугеб хIанчIазул цояб. Гьеб гIажаибаб хIанчIил гьунар буго Тихий океан къотIун, 11 къоялде щвезегIан гьаваялда кьижизе, кваназе яги хIухьбахъизе чIечIого боржине...


ХIакъаб жоялдаса инкар гьаби

Къуръаналдагун Аварагасул ﷺ хIадисазда рехсарал бищунго хIинкъи бугел рекIел гIунгутIабазда гъорлъ буго чIухIи ва гIамалкIодолъи. Нилъер диналда гьеб кIиябго мунагь рикIкIуна гIемерал цогидал мунагьазул кьибиллъун ва инсан Аллагьасда ﷻ цеве рихаравлъун лъугьинавулеб шартIлъун. Гьеб гIицIго...


МухIаммад ва АхIмад цIаразул магIна

Аварагасул ﷻ цIараздасан ккола: МухIаммад абураб цIар. БетIергьанас гьесда гьеб цIар лъуна вижилалдего 2000 соналъ цебе. Гьавун хадуса гьесда МухIаммадан цIар лъуна гьесул кIудияв эмен ГIабдулмутIалибица. МухIаммад абураб цIаралъул магIнаги ккола «жив веццарав» абураб.   Дуца щай гьесда дур...