Аслияб гьумералде

ГIаламалъего рахIмат

ГIаламалъего рахIмат

ГIаламалъего рахIмат

МухIаммад Авараг гIицIго умматалъул гIадамазе гуревги, цогидазеги рахIматлъун щай вукIунев?

 

ТIадегIанав Аллагьас хирияб Къуръаналда абун буго: «Дица мун кинабго гIаламалъе рахIматлъун витIана» - ян. ГIадамазе рахIматлъун витIун танилан абичIо ТIадегIанав Аллагьас. Хирияс ﷺ халкъалда малъана тIолго рухIчIаголъабазда гурхIизе кколеблъи, гьезие гIакъуба кьезе бегьулареблъи. Гьев жиназухъеги расуллъун витIана, Аллагьас гьелги гьесул баракаталдалъун битIараб нухалде тIоритIана. Гьесул баракаталдалъун капурзаби цадахъго тIагIинарулел балагьал халкъалде тIамичIо. МахIшаралда тIолго халкъалъул къварилъи борхиги гьесул шафагIаталдалъун букIине буго. Гьесул шафагIаталдалъун жужахIалда цо-цо капурзабазе гIазаб бигьа гьабизе буго. Аварагзабазул, малаикзабазул даража тIокIлъиги, Алжаналъул нигIматал цIикIкIинги гьесул баракаталдалъун букIуна. Къокъго абуни, хирияб Къуръаналъ ишара гьабухъе, МухIаммад авараг ﷺ ккола дунял-ахираталда тIолго гIадамазеги, жиназеги, малаикзабазеги, рухI гьечIел жалазеги рахIматлъун витIарав.

 

Аварагасул мажлис (гIодов чIолеб бакI) кинаб букIараб?

Гьесул мажлис букIана кутакалда гIодобе биччараб. Хирияс ﷺ абулаан: «Нужер цонигияс гIодов чIарав чи тIаде вахъинавуге жинцаго гьесул бакI кквезелъун ва амма довегIан къаян гьаризе бегьила», - ян.

Цо нухалъ мажлисалде вачIарав мискинчиясе бокьидал бечедав чиясда аскIов гIодов чIезе, гьев бечедас жиндирго ретIел бакIарана. Цинги Аварагас ﷺ гьесда абуна: «Мун хIинкъунищ вугев гьесул мискинлъи дуде бахинебин ва дур бечелъи гьесухъе инебин?» - абун.

Гьев вугеб мажлисалда гIадамал ахIдолароан, кутакалда адаб-хIурмат цIунулаан. Гьев кIалъалеб мехалъ асхIабзаби гIенеккун чIолаан. Гьев цадахъ гIодор чIаразул щивасде вуссунаан. Хасаб гIодов чIезе бакI балагьулароан. ГIемерисеб заманалда къиблаялдехун вуссун гIодов чIолаан. Гьес абулаан жив лагъ вугин, лагъ гIадин гIодовги чIолилан. АсхIабзаби гьесул ﷺ гьайбаталъ хIайранлъизарун рукIунаан, гьезул хIал тIаса босизе гьоркьо-гьоркьоб гьес ﷺ махсараги гьабулаан. АсхIабзабаз кепаб жо бицун гьел релъараб мехалъ, гьевги хьимулаан.

ТIаде вачIарав чи кIодо гьавун жиндаго гъоркь букIараб жоялда тIаде вачIарав чиги гIодов чIезавун, живго ракьалда гIодов чIолаан. Аллагь рехсолаго гIодовги чIолаан, Аллагь рехсолаго мажлисалдаса тIадеги вахъунаан. Гьесул гIодов чIеялъулъ берцинал адабалги цIакъго-цIакъ гIемерал рукIана.

 

Аварагас кинаб тIалаб-агъаз гьабулеб букIараб жиндирго асхIабзабазул?

Аварагасе ﷺ жиндирго асхIабзаби рокьулаан, гьес ﷺ гьезул хиралъаби рицунаан. Гьел унтани ваккизе унаан, шагьаралъул цояб рагIалда ругониги хвараб мехалъ гьел хабалъ рукъиялъулъ гIахьаллъи гьабулаан. Гьезие рокьуларел цIараздалъун гьезде ахIулароан, берцинал гурел цIарал ругони, гьезул цIарал хисулаан. РакI-ракIалъ хIакъаб Аллагьасул нухде гьел ахIулаан, цIакъго унтун гьел рихьараб мехалъ гьезда гурхIун гьесул ﷺ бадиса магIу чвахулаан, Авараг ﷺ гьел киназдехунго лъикI вукIиналъ щивасда ракIалде кколаан жиндаса хирияв чи гьесие ватиларин, гьезул мискин-пакъирзабазе садакъа кьолаан, живго вакъун чIунги гьезул ракъарал кваназарулаан, кигIан загIипав, гIажизав чияс ахIаниги, чIухIичIого гьенивеги унаан. АсхIабзабазул лъимал реэдулаан, гьезие тIоцебе салам кьолаан.

Цо нухалъ сапаралда рукIаго асхIабзабазул хIукму ккана гIиялъажо хъвезе. Гьезул цояс абуна жинца гьеб хъвелин цогияс абуна жинца ччукIилин. Аварагас ﷺ абуна жинца цIул бакIарилин, цIаги бакун гьан белъине. АсхIабзабаз жидецаго бакIарилин цIулин абидал, гьес ﷺ жаваб гьабуна: «Аллагьасе вокьуларо цогидазда цеве живго кIодо гьавулев чи», - ян.

АсхIабзабаздаса ватIакIанцIун вукIунароан гьев, сундулъго гьезие кумекги гьабулаан. Аварагасухъе ﷺ хIабашиязул хан Нажашил чапарзаби рачIиндал, Хирияс ﷺ жинцаго хъулухъ гьабулеб букIана гьезие. АсхIабзабаз жидеца ква-назеги гьарилин, хъулухъги гьабилин абидал, гьес ﷺ абуна: «Гьез дир асхIаб-заби кIодо гьаруна, гьединлъидал дие бокьун буго гьел дицаго кIодоги гьаризе, гьезие хъулухъги гьабизе», - ян.

 

 

МухIаммаднаби АхIмаев

 

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...


РухӀияб рахъ цебетӀезабулеб заман

Нилъер лъимал риидалилал каникулазухъ урхъун рукIуна хӀухьбахъи гьабизе, гьудулзабигун заман тIамизе, расандизе. Амма нилъеда лъала гьаб ва хадусеб гӀумруялъулъ унго-унгояб талихӀ ва бергьенлъи Аллагьасул ва Гьесул Расуласул ﷺ нухдасан иналъулъ букӀин. Гьединлъидал, хириял яцал, рачӀа нилъеца гьаб...


Рогьалил суннат

Рогьалил как жамагIаталда бай ккола цIакъ хирияб гIибадат. Нилъеда лъала гьениб «Магьдина» цIалулеблъи. Гьелде кIвар кьечIогоги тола цо-цояз. КIиабилеб ракагIаталъул рукугIалдаса ворхидал, гьелъул тасбихI-дугIа цIалун хадуб «Магьдина»...


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...