Аслияб гьумералде

Мекъаб баянги - мунагь

Мекъаб баянги - мунагь

Мекъаб баянги - мунагь

Жакъа нилъ ругеб заман буго гьарзаяб, щиб бокьаниги бугеб, амма битIараб нухдасан бачине лъалареб. Щайин абуни, мисалалъе, телефон, интернет гьечIев чи лъабгоги ватиларо, хIатта гIисинал лъималазухъцин руго. Амма гьеб сабаблъун лъугьунеб бугеб мунагь, гьабулеб бугеб гъибат-бугьтан, цогидал хIакъир гьари ва гьелъул гIемер кIварги гьабулеб гьечIо.

 

Интернеталъул социалиял гьиназда лъугьунеб бугеб бихьараб мехалда, ракIалде бачIуна Аварагасул ﷺ хIадис: «Унго-унгоги тIаде щвезе буго заман, гьереси бицунел чагIазда гIадамал цIикIкIун божулел, хIакъаб бицунезда божуларел, хиянатчагIаздехун жидер божилъи цIикIкIун букIине бугеб, божилъи гьабизе рекъараздехун щаклъиги лъугьун, бицунеб рагIиги гьадингосел чагIазухъ букIине бугеб», - абураб.

Жеги, социалиял гьиназдасан тIибитIизабулеб буго пуланасул сурат, хъвалеб буго гьев къватIив чIвазавун батIи-батIиял комментариял. Амма къокъаялъул тIалаб гьабулесда ракIалдецин кколеб гьечIо гьеб кинабго мунагь гьабиялъе сабаблъун ккарав жив вукIин ва ахираталда Аллагьасда цебе гьелъухъ жинца жаваб кьезе кколеблъи. Аварагасул ﷺ хIадис буго: «Щив чи вугониги жинца цо кинаб бугониги мунагьалъулъ бащдаб рагIиялдалъунги кумек гьабурав, гьевги гьеб мунагьалъул гIахьалчилъун вукIуна», - ян.

ХIисаб гьабураб мехалда, гьеб киналъего сабаблъун дол къокъабазул бутIрул кколел руго, Аллагьасда цебе гьелъул жаваб кьечIогоги гьел кире рорчIилел? Амма комментария хъвалевги кантIизе ккела, сабаблъун ккарав къокъаялъул бетIер ватаниги, гьеб гьабулев живго вукIиналде, гьелъул жинцаги жаваб кьезе ккеялде.

Гъибат-бугьтаналъул бугеб мунагьалъул гIемер баян гьабураб буго. Аварагас ﷺ абун буго: «ЦIуни гьабе цогидал какиялдаса, гьеб зинаялдасаги квешаб буго. Зина гьабурас тавбу гьабизе бегьула ва Аллагьас къабул гьабизеги бегьула. Гъибат, мацI гьабурасдаса Аллагь тIаса лъугьунаро, жиндаса гьабурав тIаса лъугьун гурого», - ян.

Цо нухалда Аварагас ﷺ асхIабзабазда цIехон буго: «Бицинищ нужее Аллагьасул бищун гIодорегIанал лагъзазул?» - ин. «Бице, я Аллагьасул расул», - ан асхIабзабаз абидал, Аварагас ﷺ абун буго: «Гьел руго жидеца мацI гьабун хабар тIибитIизабулел, цоцазе рокьулезда гьоркьоб рикьи гьабулел ва гIайибго гьечIел гIайибияллъун рикIкIунел гIадамал», - ян. Цоги хIадисалда буго: «Нужер бищун Аллагьасе рокьуларел чагIи руго жидеца мацI гьабулел, гьелдалъун гIадамазда гьоркьоб рикьиги питнаги лъугьинабулел», - ан.

Нилъеда шаригIаталдасан лъала гъибат, бугьтан, мацI гьаби гIадал квешал гIамалал Къуръан-хIадисалъ баянго хIарам гьарун ругеблъи, жал гьариги кIудиял мунагьазде гъорлъе унел.

РачIа нилъ бицунелъулги хъвалелъулги тIалаб гьабун рукIине.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Хьул къотIуге

ГIемер чиясул гIумруялда жаниб бачIуна цо заман, жинцаго гьабураб гъалатIалъул яги мунагьалъул захIмалъи бичIчIулеб. ГIайиб ва тамихIалдаса хIинкъи къуватаб букIине бегьула, гьелъ хьул къотIиялде рачинеги бегьула. Амма нилъер диналъ тавбуялъул каваби кидаго рагьараллъун руго. Аллагьас ﷻ нилъер...


Аллагьасул ﷻ разилъи кин щолеб?

Нилъ рижун рати гIададисеб жо гуро. Пикру гьабуни, нилъеда гьеб бичIчIила, щайгурелъул, пикру гьабиялъ нилъ рачуна лъикIаб нияталде, битIараб нухде. Пикру гьаби исламалда беццараб ишги буго. Къуръаналда Аллагьас ﷻ абичIищ нилъ рижанин Гьесие гIибадат гьабизелъун.   Аллагьас ﷻ малъухъе...


Къуръаналда рехсараб пихъ

Инжир ккола бищунго машгьурал пихъазул цояб, хирияб Къуръаналда рехсон Аллагьас тIадегIан гьабураб. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Тин (инжир) ва зайтун абулеб жиб кIиялъулъго баракат бугеб, жиндаса инсанасе квание ва дару-сабабалъе мунпагIат босулеб пихъалдалъун гьедулев вуго...


Хириясул ﷺ насаб

Щивав чиясда тIадаб буго хирияв аварагасул ﷺ инсул ва эбелалъул наслуялъул рахъалъан гьабураб насабалъул сияхI лъазе.   Аварагасул ﷺ инсул рахъалдасан насаб ГIабдуллагь. Аварагасул ﷺ эмен вукIана къурайшиязул мисал босизе бегьулев инсан. Гьев вукIана ГIабдулмутIалибил анцIабилеб лъимер....


Муфтияталда данделъи тIобитIана

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда тӀобитӀана идарабазда гьоркьосеб данделъи. Гьелда гIахьаллъи гьабуна муфтияталъул вакил ИсмагӀилов Мурадица, ГӀалимзабазул советалъул председателасул заместитель КъахIиса МухӀаммадица, Россиялъул МВДялъул Северияб Кавказалъул федералияб округалда бугеб бетӀераб...