Аслияб гьумералде

Кири щолеб

Кири щолеб

ИгIтикаф ккола исламалда бищунго кIвар бугел гIибадатазул цояб. Гьелъ цолъизабула къватIисеб гIадлуги Аллагьасде бугеб гъира-шавкъги. ШаргIияб магIнаялда игIтикаф абураб жо ккола, Аллагьасе гIибадат гьабизе ниятги гьабун, мажгиталда чIей. ИгIтикаф ккола муаккадаб суннат, ай Аварагас ﷺ тIадчIей гьабулеб букIараб. Хасго игIтикафалъул кири цIикIкIараб буго рамазан моцIалъул ахирисеб анцIго къоялъ.

 

ИгIтикаф суннатаб букIин тасдикъ гьабула хирияб Къуръаналъги. Киналго гIалимзабиги гьелда тIадрекъана. Къуръаналда рехсон буго тIаваф гьабулезе ва игIтикафалда ругезе Аллагьасул рукъ бацIцIад гьабеян абураб амру. ХIадисазда буго Авараг ﷺ гьоркьоса къотIичIого игIтикафалда чIун вукIунаанин абун. Гьесдаса хадуб гьеб гIадат халат бахъинабуна гьесул руччабаз - муъминзабазул улбуз. Гьелъ бихьизабула бусурбабазул гIумруялда жаниб игIтикафалъ кIудияб бакI кколеблъи.

Хасго игIтикафалъул кири кIудияб букIуна рамазан моцIалъул ахирисеб анцIго къоялъ. Гьелда гъорлъе уна Лайлатул къадрилъул сордоги. ГIемерисел гIалимзабаз рикIкIуна Лайлатул къадри рамазан моцIалъул ахирисеб анцIго къоялъул кIийиде рикьуларел сардазда жаниб букIунин. Гьединго рикIкIуна щибаб соналъ гьеб сордо хисизе бегьулинги. Гьединлъидал гьел киналго сардаз гIибадаталъулъ жигар бахъизе ккола.

ИгIтикаф рикIкIине ккани гьелъул аслиял шартIал тIуразаризе ккола. ТIоцебесеб иргаялда, игIтикафалъе ният букIине ккола, гьеб гIибадат букIиналъ. Гьединго, игIтикаф цохIо мажгиталда гьабула, цоги бакIалда гьабуларо. Мажгиталда жанив чи хьвадизе яги чIезе бегьула; гIодов чIей тIалаб гьабуларо. ГIалимзабазул хилаф буго игIтикафалъул бищун дагьаб заманалъул къадаралда. Имам ШафигIияс бицана гьеб цо къоялъгIаги халат бахъине лъикIаб бугин абун.

ИгIтикаф гьабулев чи вукIине ккола бусурбанав, гIакълу бугев, черх чуриялда вугев. Гьединго чIужугIадан йикIине ккола хIайиз-нифасалдаса яцIцIадай. ЧIужугIаданалъул гьабулеб игIтикаф рикIкIине ккани, росасул изну букIине ккола.

ИгIтикаф гьабизе лъикIаб букIуна рузман балеб мажгиталда. Гьедин балеб бугони рузманалъул какде инелъун къватIиве вахъиналъул бигьалъи букIина. Гьедин гьабиялъ бигьалъи гьабула игIтикафалъул шартIал цIунизе ва гьел хвезариялдаса цIунизе.

Назралда яги назруялда хурхараб игIтикафалъ хасаб бакI ккола. Цо нухалъ чияс игIтикаф гьабизе назру гьабун хадуб, гьеб тIадаблъун лъугьуна. Заманалъул гIурхъи бихьизабун батани, гьеб тIубанго цIунизе ккола. ХадубккунгутIиялъул тIалаб гьечIони, игIтикаф лъугIизабизе бегьула бутIа-бутIа гьабун. Амма халат бахъинабиялъул тIалаб букIунеб батани, цинги назру биххун батани, гьеб цIидасан байбихьизе ккола.

Назруялда хурхараб игIтикафалъ хасаб бакI ккола. Чияс игIтикаф гьабизе назру гьабун хадуб гьеб тIадаблъун лъугьуна. Заманалъул гIурхъи бихьизабун батани, гьебги цIунизе тIадаб буго. Гьоркьоса къотIизе течIого гьаби шартIлъун батичIони, гьеб бикь-бикьун тIубазабизе бегьула. Гьоркьоса къотIичIого гьабизе ният букIун батани, гьебги тIубазе ва гьоркьоб къотIиялдалъун цIидасан байбихьизе ккола.

ИгIтикафалъул заманалда мажгиталдаса къватIиве вахъине изну кьола гIицIго кьучIал гIиллабаздалъун. Гьездасан руго хIажатханаялде хьвади, макьилъ гуккун ватани, черх чуризе къватIиве ин, руччабазул хIайиз-нифас байбихьи, захIматаб унти, мажгит чороклъиялъул хIинкъи. Кваназе къватIире рахъине бегьула, мажгиталда кваназе лъикIаб гьечIелъул. КъватIиве унагоги гIадатияб хIалалда хьвадизе ккола, хIажалъи гьечIого чIезе бегьуларо, ургъунго кватIиялъ игIтикаф хвезабулеб букIиналъ.

Унтарав чиясухъе зиярат гьабизе яги жаназаялъул какда гIахьаллъизелъун мажгиталдаса къватIиве вахъине хIарамаб буго. Амма мажгиталда аскIов вукIун, изну бугеб гIиллаялъе гIоло къватIиве унев вугони, нухдаса ватIалъичIони, бегьула. Гьединго какие чуриялъе къватIиве вахъинеги хIарамаб буго, гьеб мажгиталда гьабизе бегьулеб бугони ва къватIиве вахъине тIокIаб гIиллаги гьечIони.

ИгIтикаф биххула, гьукъараб букIин лъан ва жиндиего бокьун жинсияб гьоркьоблъи гьабуни. Мажгитазда игIтикаф гьабулеб мехалъ лъадулгун гIагарлъи гьабизе Аллагьас хIарам гьабуна. Амма мажгит тун къватIиве вахъин кIочон теялъ, тIадецуй гьабиялъ яги къватIиве гъун вукIун ватани, игIтикаф биххуларо.

ИгIтикаф ккола мажгиталда гIодов чIей гуребги дунялалда ругел чороклъабазе инкар гьаби, гIибадаталде ракI буссинаби, Аллагьасде гIагарлъизе хIаракат бахъи. Цо сордоялъ букIа, цо къоялъ букIа, къокъаб игIтикафалъцин кIудияб пайда кьола, ракIбацIцIадаб къасдгун, букIине кколеб бичIчIигун гьабулеб батани.

Аллагьасда лъикI лъала.

 

 

АхIмад МухIаммадов, Избербаш шагьаралъул имамзабазул советалъул председатель, исламиял гIелмабазул доктор

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Бакъ: гьудулищ, тушманищ?

Хъизамалъул, рукъалъул ургъалабазул цӀураб заманалда руччабазда кӀочон тола жидерго тIалаб-агъаз гьабизе. Нилъер берцинлъиги сахлъиги ккола ТӀадегӀанав Аллагьасул сайгъат ва гьел цӀунизеги ккола.   Нилъер гӀумруялда жаниб кӀудияб бакӀ ккола бакъул нуралъ. Гьелъ кумек гьабула черхалъе, лугбал...


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...


Аварагасул ﷺ гIамал-хасият

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...


Министерствоялда дандчIвана

ДРялъул ЗахӀматалъул ва социалияб цебетӀеялъул министерствоялда тӀобитӀана гьеб идараялъул ва муфтияталъул вакилзабазул данделъи. Тадбир нухда бачана хасаб рагъулаб операциялъул гӀахьалчи ва МахӀачхъалаялъул Централияб мажгиталъул имам ГӀиса Салимсултановас. Гьес бицана иманалъул аслиял рахъазул...