Аслияб гьумералде

ГIураб гIазаб хIехьана

ГIураб гIазаб хIехьана

ГIураб гIазаб хIехьана

Хирияв Аварагас ﷺ ислам загьир гьабидал мушрикиназул кIанцIизе бакI тIагIана. Аварагасе ﷺ зарал гьабун бажаричIеб мехалда гьез байбихьана гьанже-гьанжего ислам босарал асхIабзабазе зарал гьабизе.

 

 

Билал-асхIабас ислам босидал, гьесул сайид Умаят ибн Халафица бакъ багIарараб заманалда, гIодовги вегизавун, кIудияб гамачIги чохьода тIад лъун, гIазаб кьун, абулеб букIана: «ХвезегIан ялъуни МухIаммадидаса вуссун латI-гIуззаялъе гIибадат гьабизегIан гьаб хIалалда вукIина мун», - илан. Амма иманалъул цIураб Билалил ракI къуркьичIо. Гьеб захIматаб хIалалъги гьес «АхIадун АхIад» абун, Аллагь ﷻ цо вугин абулеб букIана.

Цо къоялъ, Билалие гIазаб кьолаго, аскIосан унев Абубакар-асхIабас гьев, меседги кьун, вичун восана.

Гьединго ГIаммар ва гьесул эбел-эмен - Ясир ва Сумаятиеги Бану Махзумил тухумалъ, гьез ислам боси баянлъидал, багIарараб бакъукь рухьун, кутакаб гIакъуба кьуна, хIатта Ясир ва гьесул чIужу Сумаят шагьидлъана.

МусгIаб ибн ГIумайрица ислам босун букIин лъараб мехалда, гьесул эбел Хунасица гьев жиндирго ирсалдаса махIрум гьавуна. МухIаммад Авараггун ﷺ дандчIваларедухъ гьелъ гьев жанив тIамула, хъаравулги тун. Муъминзабазул цо къокъа гьижра гьабун ХIабашаталда унел ругин хабар рагIидал, МусгIабица, цо хIиллаги гьабун, эбелги хъаравулги гъапуллъараб заманалда хIаракат бахъана туснахъалдаса ворчIизе ва гьелгун цадахъ ХIабашаталде ине.

Мугьажирал Маккаялде руссиндал МусгIаб уна Авараггун ﷺ ва асхIабзабигун дандчIвазе. Турараб, рукъи бараб жилбабги ретIун вачIунев вихьидал, асхIабзабазул берал магIил цIола. Гьезда ракIалде щола дов цеве вукIарав МусгIаб, берцинаб ретIел ретIарав, берцинал махIал гьавурав. Кинниги Авараг ﷺ гьимула ва гьес абула: «МусгIаб вукIана Маккаялдаго эбел-инсуца бищун лъикI хьихьарав вас, цинги Аллагьасеги ﷻ Аварагасеги ﷺ гIоло гьеб кинабго рехун тана», - ян.

УхIудалъул гъазаваталда шагьидлъарав МусгIаб вукъизе бусурбабаз байбихьидал, гьезда гьев жемизе мусруцин батуларо, жиндаго тIад ретIун бугеб ретIел гурого. Гьумер бахчидал хIатIал загьирлъулеб, хIатIал рахчидал гьумер загьирлъулеб букIана гьеб. Цинги Аварагас ﷺ амру гьабула гьумерги гьелъ бахчун, хIатIазда тIад гIатIгояб гIурччинлъи лъеян.

 

Жабир Мажидов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Суал-жаваб

Щал аварагзабазухъе Аллагьас ﷻ тIахьал рещтIарал? Аллагьас ﷻ аварагзабазухъе рещтIарал тIахьазул къадар 104-ялде бахуна, гьезда гьоркьоса 100-яб буго гурараб кагътил мисалалда (свиток) рещтIараб. ХутIараб 4-яб ккола тIехь. Гьезул щибаб букIана цебе рещтIараб ритIухъ гьабулеб ва жидехъе рещтIунеб...


Лъимал цIуниялъул къоялде

Халкъазда гьоркьосеб лъималазул къо кӀодо гьабун, Каспийск шагьаралда тӀобитӀана «ЦӀуниялда бугеб лъимерлъиялъул канлъи» абураб рахӀмуялъул хъизаналъулаб рекӀин. Гьеб кӀудияб ва унго-унголъунги ракӀ хинлъизабулеб тадбиралда гӀахьаллъана I500-ялдаса цӀикӀкӀун чи — лъимал ва гьезул эбел-эмен. Байрам...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Рогьалил суннат

Рогьалил как жамагIаталда бай ккола цIакъ хирияб гIибадат. Нилъеда лъала гьениб «Магьдина» цIалулеблъи. Гьелде кIвар кьечIогоги тола цо-цояз. КIиабилеб ракагIаталъул рукугIалдаса ворхидал, гьелъул тасбихI-дугIа цIалун хадуб «Магьдина»...


Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...