Аслияб гьумералде

РатIлилъ балагь

РатIлилъ балагь

Къиямасеб къо гIа-гарлъиялъул гIала-матаздасан ккола руччабаз Аллагьасул дин рехун тей ва гIамалалъул рахъалъан исламалъ гьукъараб жо гьез гьаби. Масала, ратIлил рахъалъан.

 

Абу Гьурайратидасан бицана Къиямалъул къоялъул гIаламатал рехсолаго аварагас ﷺ  абунин: «РетIелги ретIарал ва жалгоги гIицIал руччабаз ретIунеб ретIел баккизе буго», - ян. (МажмугI Аз-Заваид)

Цогидаб хIадисалда буго: «Къиямасеб къо гIагарлъидал гьаб умматалдаса рахъине руго бихьинал чIахIиял кьалабазул (седло) мажгиталда сверухъ жал сверизе ругел ва гьезул руччабиги ретIел ретIараллъун ва гьелдаго цадахъ гIицIаллъунги ругел», - илан. (ХIаким)

Халгьабеха сверухъ, гьеб заман тIаде щун гьечIищ гьанже!? Жакъа нилъеда рихьула чIахIиял машинабаздаги рекIун бихьинал ва гьезул руччаби тIад къараб, рагьараб ретIелгун. 14 гIасруялъ цебе аварагас ﷺ  нилъее бицана гьеб лъугьа-бахъиналъул. Гьебги ккола аварагасул ﷺ  мугIжизаталдасан.

ХIадисалда руччабазе сипат гьабулаго «ретIел ретIарал» абуна, ай ретIел гьез ретIун буго ва амма шаргIалда данде кколареб, тIад къараб, гIаврат цебе лъураб, бихьиназул бер тIаде цIалеб.

Цоги риваяталда аварагас ﷺ  абулеб буго: «Гьезул бутIрузда вараниялъул кьилимугъ гIадаб жо букIине буго», - ян.  (АхIмад)

Расал цере лъураб гIечIого, жеги батIи-батIиял катIараби гьарун, гозо хъитIизабулеб буго. Гьеб кинабгоги бихьиназул берал тIаде цIаялъе сабаблъун ккола.

Жакъа исламалъул нухда ругел бихьиназулгицин гIадат лъугьун буго гьава-бакъ хинлъидал руччабазе щватаби гьечIого ялъуни шаргIалда данде кколареб, кверал, хIатIал, керен цебе лъураб ретIел ретIун хьвадизе изну кьолеб. Рес букIун бихьиназ гьукъизе ккола руччабазе гьедин хьвадизе.

ХIижаб кколаро гIицIго рас бахчи. ХIижаб ккола бихьиназул берал тIаде цIалареб куцалъ тIубанго гIаврат бахчи. Берцинаб мацI бичIчIулеб гьечIони, кьварараб мацI бицунги шаргIалда рекъон руччаби хьвадизаризе хIаракат бахъизе ккола нилъеца, бихьиналлъун ратани.

Аллагьас ﷻ кумек гьабеги.

 

Жабир Мажидов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


МухIаммад ва АхIмад цIаразул магIна

Аварагасул ﷻ цIараздасан ккола: МухIаммад абураб цIар. БетIергьанас гьесда гьеб цIар лъуна вижилалдего 2000 соналъ цебе. Гьавун хадуса гьесда МухIаммадан цIар лъуна гьесул кIудияв эмен ГIабдулмутIалибица. МухIаммад абураб цIаралъул магIнаги ккола «жив веццарав» абураб.   Дуца щай гьесда дур...


Какда хадуб зикру ва дугIа

ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъиялъе бищун кIудиял нухазул цояб ккола зикру - Аллагь рехсей. Гьелъ муъминчиясул ракI чIаго гьабула, такъва щула гьабула, БетIергьанасулгун бухьен цIунизе кумек гьабула. Аллагьасул Аварагас ﷺ бусурбабазда малъана зикруялъул батIи-батIиял формаби ва бихьизабуна Аллагь...


Къуръаналда рехсараб пихъ

Инжир ккола бищунго машгьурал пихъазул цояб, хирияб Къуръаналда рехсон Аллагьас тIадегIан гьабураб. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Тин (инжир) ва зайтун абулеб жиб кIиялъулъго баракат бугеб, жиндаса инсанасе квание ва дару-сабабалъе мунпагIат босулеб пихъалдалъун гьедулев вуго...


Суал-жаваб

Муцин абураб улитка гъорлъ бугеб косметика чIужугIаданалъ хIалтIизабизе бегьулищ? ШаргIалда рекъон муцин буго бацIцIадаб жо, ай улиткаялъ жиндаса къватIибе бачIинабулеб лъамалъи. Гьединлъидал, гьелъул гьабураб косметология хIалтIизабизе бегьула, какда цебе чуризеги кколаро. Росасе инчIей...


ГIаламалъего рахIмат

Дунял бижаралдаса нахъе ТIадегIанав Аллагьас ﷻ цониги инсан вижичIо, хирияв МухIаммад аварагасул ﷺ гIадин халкъалъ жиндир гIумру рагIа-ракьанде щун лъазеги гьабурав, халкъалда гьоркьоб гьеб тIибитIизеги гьабурав. Хирияв Авараг ﷺ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ, халкъалдаго тIаса вищарав вуго. АсхIабазабаз...