Аслияб гьумералде

ЖужахIалъе хIарамал

ЖужахIалъе хIарамал

ЖужахIалъул цIедаса цIуни букIуна щивав чиясул аслияб мурад. Гьелдаса хвасарлъиги буго муъминчиясе Къиямасеб къоялъ кIудияб битIккей. Щайин абуни, гьеб щвей бугелъул инсанасе Алжаналда кверщел батиялъе гIаламат.

Хирияб Къуръаналда буго гьадинаб магIнаялъул аят: «Щибаб напсалъ хвалил кьогIлъи чIамизе буго ва щивасе Къиямасеб къоялъ жиндир гIамал бихьун тIубараб жазаъги гьабизе буго. ЖужахIалдаса хвасарлъун Алжаналде витIаравги кIудияб талихIалда кверщел гьабурав вуго…», - ян (сура «Алу-ГIимран»).

Хирияв аварагас ﷺ хIадисазулъ гIезегIан рехсей гьабуна Алжан насиблъулел гIамалазул, ай жал жужахIалъул агьлулъун лъугьине гьечIел чагIи. Рехсей гьабила, аварагасул ﷺ хIадисазулъ баян гьарурал, жужахIалъул агьлулъун рукIине гьечIел щуго тайпа гIадамазул. ТIоцересел, жал Аллагьасдаги ﷻ божарал, купруялде руссиналдасаги хIинкъарал.

Анас ибну Маликидаса бицун буго, жинда рагIанин Аллагьасул ﷻ расулас ﷺ абулеб: «Лъабго сипат буго, жиндилъ гьел ругев чи жужахIалъе хIарам гьабурав: Аллагьасде ﷻ бугеб рекIелчIей, Гьесде ﷻ бугеб рокьи ва куфруялде ккезегIан жиндие жужахIалде рехи ва гьенив вухIиго цIикIкIун бокьи», - ян (АхIмад).

КIиабилел, парзгун суннаталда жидеца тIадчIей гьабулел. Аварагас ﷺ абунин ХIанзала ибну РабигIица бицун буго: «Къойил балеб щуябго какалда какичури, гIуж, рукугI-сужда мухIкан гьабун ва гьебги Аллагьасе ﷻ гIоло жинда тIадлъураб хIакълъун бихьун, тIадчIей гьабулев жужахIалъул цIаялъе хIарам гьавурав вуго», - ян (АхIмад). Суннатал каказул хиралъиялъул ва гьел раязде кантIизарун абурал гIемерал хIадисал руго аварагасул ﷻ. Рехсей гьабун тела гьезул цоялъул: «Къалъул какда цебе ва хадуб ункъо ракагIат суннат-какалда тIадчIей гьабулев Аллагьас ﷻ жужахIалъе хIарам гьавула», - ян (Тирмизи).

Лъабабилел, гIадамазда гьоркьоб рукIа-рахъиналъулъ гIамалтIабигIат бигьаял. ГIабдуллагь ибну МасгIудидаса бицун буго аварагас абунин: «ЖужахIалъул цIаялъе хIарам гьавуравлъун вуго кинавниги тамахав, гIодове виччарав, гIадамазде гIагарав, гIамалхасияталъе бигьаяв чи», - ян (ибну ХIиббан).

Ункъабилел, Аллагьасдаса хIинкъун гIодулел. ГIабдуллагь ибну МасгIудидаса бицараб хIадисалда буго: «Цониги лагъ гьечIо БетIергьанасдаса хIинкъиялъ жиндир бадиса, тIотIол бетIергIанасебгIаги, магIил горо бачIарав ва гьебги кIаркьазде тIинкIарав Аллагьас жив жужахIалъул цIаялъе хIарам гьавун гурони», - ян (ибну Мажагь).

Щуабилел, ракI-ракIалъ «Ла илагьа илла ЛЛагь» абураб калима жидеца абурал.

МахIмуд ибну РабигIадаса бицун буго: «ГIицIаб Жиндир разилъи тIалаб гьабун «Ла илагьа илла Ллагь» абураб калима абурав чи Аллагьас жужахIалъул цIаялъе хIарам гьавурав вуго», - ян (Муслим). Аллагьас щивав бусурбанчи гьавеги гьал рехсарал гIамалал цIунулел ва гьезда тIадчIей гьабулеллъун ва жужахIалдаса тархъан гьаруразда гьоркьор!

Амин!

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


Суал-жаваб

Щал аварагзабазухъе Аллагьас ﷻ тIахьал рещтIарал? Аллагьас ﷻ аварагзабазухъе рещтIарал тIахьазул къадар 104-ялде бахуна, гьезда гьоркьоса 100-яб буго гурараб кагътил мисалалда (свиток) рещтIараб. ХутIараб 4-яб ккола тIехь. Гьезул щибаб букIана цебе рещтIараб ритIухъ гьабулеб ва жидехъе рещтIунеб...


Аллагь ﷻ рехсей

Аллагь ﷻ гIемер рехсеялда хурхун рачIарал цо-цо хIадисазул магIнаби.   Аллагьас ﷻ абулеб буго, лагъас Дун рехсани, Дица гьевги рехсезе вугин. Цояс гьикъана Аварагасда ﷺ, кидаго гьабизе лъикIаб гIамал бицейилан. Аварагас ﷺ абуна Аллагь ﷻ рехсолаго мацI бакъвазе биччангутIи бугилан...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...


Аллагьас ﷻ кьола ризкъи

Имам Загьидияс бицана: «Цо нухалда дун, дие бугеб ризкъи Аллагьас ﷻ азалалдаго хъвараб бугинги абун, гьелъул хIалбихьизелъун гIалахалде валагьун къватIиве вахъана.   Авлахъалде щведал кIудияб мегIер бихьун, гьелде аскIове индал, гьениб батана нохъо. Жаниве лъугьун, бищун чIегIераб...