Аслияб гьумералде

Лъида кверщел гьабулеб?

Лъида кверщел гьабулеб?

Аллагьасул ﷻ махлукъатазул цоял ккола жундул. Гьел руго цIаялдаса рижарал жал. Жундул рукIуна бусурбаналги капуралги. ГIемерисеб гьез гIумру гьабулеб бакIги буго мугIрул, лъинал ругел бакIал, кIартIалгун нохъаби. Гьезул капурал ккола шайтIаби.

 

Инсанасе хIинкъи жидедаса бугеллъун руго шайтIаби, иблис ва гьелъул тIанчIи. ШайтIан-иблисалъул аслияб хIалтIиги буго бусурбанчи къосинави, шаргIалъ гьукъараб жо берцин бихьизабун, васвасал лъугьинарун. Иман загIипав чиги кIола гьелда бигьаго кверде восизе.

Аллагьасул Расулас ﷺ абунин Сафият бинту ХIуяйнидаса бицун буго: «Чиясулъе шайтIан лъугьуна ва би чорхолъ сверулеб кинниги гьениб киса-кибего хьвадизеги хьвадула, дун хIинкъаравги вуго гьелъ нужер ракIазулъе заралияб жо рехиялда», - абун (Бухари). Цинги, мунагьал гьариги, Аллагьас ﷻ тIадкъарал жалазулъ тIаса-масалъи гьабиги буго шайтIан чиясулъе лъугьиналъе ва гьелъ чорхолъ чIел босиялъе аслиял гIиллабиги.

Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абун буго (магIна): «Ва щив чи вугониги РахIман ﷻ рехсеялдаса вуссарав, Нижеца ﷻ гьесде гьесизабула (хадубккун) гьесул гьалмагълъун лъугьине бугеб шайтIан», - абун (сурату «Зухруф», 36 аят).

Хадуб шайтIан-иблис лъугьуна чиясе жив лъикIалдаса сверизавулеб гьалмагълъун, цинги гьелдаса ватIалъизеги захIмалъула.

Унго-унгояв муъминчи, гьесул гIамал бихьун, Аллагьас ﷻ цIунула шайтIаналъул хIилла-макруялдаса ва гьесул жиндирго иманги лъугьуна хадувккун гьев цIунулеб щулияб хъалалъун.

Абу-Гьурайратидасан бицун буго: «Муъминчияс шайтIан сваказабун загIиплъизабула, сапаралда унелъул нужер цонигияс варани загIип гьабулеб кинниги», - ян (АхIмад).

Имам ГIабдуррауф ал-Манавияс гьеб хIадисалъе баян гьабулаго хъвалеб буго: «Муъминчияс шайтIан загIиплъизабула жинца (гьоркьоб биччачIого БетIергьанасе гьабулеб гIибадаталдалъун) тIатIалаго гьелъие гIодобегIанлъи лъугьинабун. Жеги гьес шайтIан-илбис жиндир кверщаликь бокьа-бокьараб гьабун мутIигIаб асирлъунги лъугьинабула. Аллагьасе ﷻ рокьула Жиндир ТIадегIанлъи кIодо гьабулел чагIи ва Гьес гьединазе тушбабазда тIад кверщел батиги кьола. Гьелъул гIаксияб гьабуразе гIаксабги гьабула.

Гьелдасан бичIчIула, нужер цояс сапаралда жиндирго варанидул тату хвезабулеб гIадин, муъминчиясги жинде аскIобе ккараб шайтIаналъе гIазаб кьей киданиги тун букIунареблъи. Щайин абуни, шайтIаналъ чиясул ракIалде гIагарлъизе хиял гьабунщинахъе муъминчияс БетIергьан ﷻ лъалев вукIиналдалъун живго цIунула. Жиндир нафсалъе асар гьабизе гьеб лъугьараб мехалъги, гьес живго Аллагь рехсеялдалъун цIунула…», - абун. («Файзул Къадир, шархIул ЖамигIу с-Сагъир»).

Гьедин, щибаб нухалъ гьабизе лъугьун, амма хIасилги ккечIого нахъе къазе ккеялъ буго ццидахун, рахIат щоларого шайтIан, муъминчияс загIиплъизабулеб. Гьеб хIал шайтIаналъе муъминчияс гьабула Къуръан-хIадисалда бихьизабуралда нахъвилълъун хьвади бугебгIан заманалда.

ШайтIаналдехун хитIаб гьабунги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абулеб буго (магIна): «РакI-ракIалъ иманги лъун Дида ﷻ божарал лагъзадерида тIад дуе квершел бати гьечIо, (квершел бати буго) дуда хадур рилълъарал кьосаразда», - абун (суратул «ХIижр», 42 аят).

Унго-унгояб иман лъейги букIуна, гIицIго паризаяб гIамал тIубазабун гуреб, суннатал гIамалалги цIунараб, тасбихI-тагьлил, зикраби, тIарикъаталъул устарас малъарал вирдалги тIуразарулеб мехалъ.

Аллагьасул Расулас ﷺ абунин Абубакар-асхIабасдасан бицун буго: «Нужеца тIадчIей гьабе «Ла илагьа илла Ллагьалда» ва истигъфар гьабун мунагьал чури тIалаб гьабиялда. Гьеб кIиябго гIемерги гьабе. ХIакълъунго, иблисалъ абун буго: «Дица гIадамал хвезаруна мунагьал гьаризе тIамиялдалъун, гьез дун гьалаг гьабуна «Ла илагьа илла Ллагь» ва истигъфаралдалъун», - абун. Щаклъи гьечIеб жо, шаригIаталъул нух цIунулеб бакIалдаса шайтIан лъутула. БетIергьанас ﷻ тIадкъараб цIикIкIун гьабун хьвадаравгIан чиясе гьелда зарал гьабизеги кIоларо, гьесдаса гьеб рикIкIалъизеги рикIкIалъула.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Свакан вукIуна...   Дун росасе ана цо жигарав чиясе. Ниж рукIана бищунго лъикIал рос-лъадилъун. Гьес рагIи кьун букIана цадахъ гIемераб заман базе, цадахъ сапар бухьине, тира-сверизе. Амма гьанже дир ракI буссунеб буго. Гьев кидаго свакан вукIуна. Сундулго интерес гьечIо гьесие. Дир цониги...


ХIикматал махлукъатал

Морж   ЧIахIиял рухIчIаголъабазул цоял ккола моржал. Гьел руго тIом биццатал ва гьелъ кумек гьабула гьезие квачалдаса цIунизе. Габуралъул тIасияб рахъалъул тIом  букIуна 10 сантиметралъ биццатаб.   Гьезда кIола рекIел кьабиялъул хехлъи-хIинцIлъи жидеего бокьухъе бачине. Лъим...


ГIелмиябгун практикияб конференция

«Консолидированные стратегии лечения ожирения. Мультидисциплинарный подход: от хирургии до реабилитации» абураб цIаралда гъоркь МахIачахъалаялда тIобитIана гIелмиябгун практикияб конференция. Гьелда гIахьаллъи гьабуна нилъер республикаялъул тахшагьаралъул №3 клиникияб больницаялъул...


БакI теларо

Нилъер гIумруялъулъ рукIуна гIадатияллъун рихьулел, амма Аллагьасда цебе кIудияб кIвар бугел жал. Гьединал, кIочон тарал суннатазул цояб ккола как балеб мехалда мухъал ритIизари. ГIемерисез гьеб кIвар кьечIого тола, гьеб битIахъего нилъер какил даражаялда ва гIадамазда гьоркьоб бугеб цолъиялда...


Аварагас ﷺ течIеб как

Тагьажуд ккола боголил какдаса хадуб рогьалил как ахIизегIан балеб суннатаб как. Гьеб цIакъ кIвар бугеб какги буго. Гьеб базе бихьизабун буго рогьалил как базегӀан. КигӀан заманалъ кьижаниги, ворчӀун хадуб ва рогьиналде бараб как ккола тагьажуд.   Нагагьлъун, сапаралъ вугев чияс маркӀачӀул...