Аслияб гьумералде

Камилаб какил баракат

Камилаб какил баракат

Хириял бусурбаби! ГIемеразул букIуна гIарз, магIишат данде билълъунарого бугин абун. Гьелги гIемерисел какго баларел ратула, балеб бугониги, щибго гьелъул кIвар гьечIел. ХIатта как базе заман гIоларин абулелцин ратула. Аллагьас ризкъи киназего кьола, амма кантIе, как-кIалги тун, хIалалаб-хIарамалъул халги гьабичIого, исламияб тарбият, рухIияб адабият кIочон тун гьабураб магIишаталда баракат лъунгутIиялде. Баракат гьечIеб боцIи гьанисан данде гьабула, добасан чурула.

 

ХIатам ал-Асам абурав, гIарифуназул цояв, ун вуго Юсупил вас ГIасс абурав чиясухъе. Цинги гьес гьикъун буго ХIатамида: «Дуда как базе лъалищ?» - абун. Лъалин жаваб гьабун буго гьесги. Кинха балебилан гьикъидал, ХIатамица бицун буго: «Дица, какил заман гIагарлъараб мехалъ, мухIканго какие чурула, цинги дун как балеб бакIалда вахъун чIола ва хIадурула. Дида цебе, кIиябго кьенсералда гьоркьоб, КагIбаги букIуна, тIаде валагьун Аллагьги вукIуна, Досда дир ракIалда бугебги лъала, СиратIалда тIадчIун бугеб гIадин дир кIиябго хIетIеги букIуна, кванараб рахъалда Алжан, квегIаб рахъалда жужахIги букIуна. Дида нахъачIун Малакул-мавтги вукIуна, ракIги дир букIуна гьаб как ахирисеб батила абун. Цинги дица бацIцIадго, Аллагьасе гIоло, хIузуралда какги бухьуна, тафаккуралда АлхIамги цIалула, тавазугIалдалъун рукугIги гьабула, ай гIодовегIанавлъун вукIун, тазарругIалда суждаги гьабула, ай Аллагьасе хIелун, мутIигIлъун. Цинги гIодов чIола ва АттахIият цIалула, Аллагьасде хьулалда. Гьединго ихласалда, хIузуралда Аварагасе саламги кьола. Аллагьасдаса хIинкъиялдаги хьулалдаги гьоркьов вугев хIалалъ какилъа ватIалъула, ай салам кьола. Цинги хIадурула сабруялда чIезе, ай щибаб хIалалда», - ян. Цинги ГIассица абула: «Я ХIатам! Гьединищха дуца как балеб?» - абун. «Гьадин как балаго дир лъеберго сон буго», - ян абула ХIатамица. Гьеб мехалъ ГIасс гIодула ва абула: «Гьедин цониги как бачIо дица», - абун.

ТIадегIанав Аллагьас гьаб хIалалда как тIад гьабун хадуб, гIадамазул лъугьана батIи-батIиял тайпаби. Цо тайпаялъ как къабулго гьабичIо, гьезул бетIер абужагьал вукIана, лагIанагьуллагь. Цоги тайпаялъ как къабул гьабуна, амма базе тIаде босичIо, гьел агьлу-китабал рукIана, ай Тавраталда гIамал гьабураб агьлу. Цоги тайпаялъ как, цо бан, цо тун гьабуна, гьел рукIана мунапикъзаби. Цоги тайпаялъ как къабул гьабуна, тIадеги босана, Аллагьас амру гьабураб хIалалъ базеги бана, гьелдаги даимлъана. Гьезул бетIерги Авараг вукIана ва гьесда хадур, жидеда Аллагь разилъаял асхIабзабиги рукIана.

ХIатам ал-Асам абурав, гIарифуназул цояв, ун вуго Юсупил вас ГIасс абурав чиясухъе. Цинги гьес гьикъун буго ХIатамида: «Дуда как базе лъалищ?» - абун. Лъалин жаваб гьабун буго гьесги. Кинха балебилан гьикъидал, ХIатамица бицун буго: «Дица, какил заман гIагарлъараб мехалъ, мухIканго какие чурула, цинги дун как балеб бакIалда вахъун чIола ва хIадурула. Дида цебе, кIиябго кьенсералда гьоркьоб, КагIбаги букIуна, тIаде валагьун Аллагьги вукIуна, Досда дир ракIалда бугебги лъала, СиратIалда тIадчIун бугеб гIадин дир кIиябго хIетIеги букIуна, кванараб рахъалда Алжан, квегIаб рахъалда жужахIги букIуна. Дида нахъачIун Малакул-мавтги вукIуна, ракIги дир букIуна гьаб как ахирисеб батила абун. Цинги дица бацIцIадго, Аллагьасе гIоло, хIузуралда какги бухьуна, тафаккуралда АлхIамги цIалула, тавазугIалдалъун рукугIги гьабула, ай гIодовегIанавлъун вукIун, тазарругIалда суждаги гьабула, ай Аллагьасе хIелун, мутIигIлъун. Цинги гIодов чIола ва АттахIият цIалула, Аллагьасде хьулалда. Гьединго ихласалда, хIузуралда Аварагасе саламги кьола. Аллагьасдаса хIинкъиялдаги хьулалдаги гьоркьов вугев хIалалъ какилъа ватIалъула, ай салам кьола. Цинги хIадурула сабруялда чIезе, ай щибаб хIалалда», - ян. Цинги ГIассица абула: «Я ХIатам! Гьединищха дуца как балеб?» - абун. «Гьадин как балаго дир лъеберго сон буго», - ян абула ХIатамица. Гьеб мехалъ ГIасс гIодула ва абула: «Гьедин цониги как бачIо дица», - абун.

ТIадегIанав Аллагьас гьаб хIалалда как тIад гьабун хадуб, гIадамазул лъугьана батIи-батIиял тайпаби. Цо тайпаялъ как къабулго гьабичIо, гьезул бетIер абужагьал вукIана, лагIанагьуллагь. Цоги тайпаялъ как къабул гьабуна, амма базе тIаде босичIо, гьел агьлу-китабал рукIана, ай Тавраталда гIамал гьабураб агьлу. Цоги тайпаялъ как, цо бан, цо тун гьабуна, гьел рукIана мунапикъзаби. Цоги тайпаялъ как къабул гьабуна, тIадеги босана, Аллагьас амру гьабураб хIалалъ базеги бана, гьелдаги даимлъана. Гьезул бетIерги Авараг вукIана ва гьесда хадур, жидеда Аллагь разилъаял асхIабзабиги рукIана.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...


Хвасарлъи

ЖужахIалъул цIаялдаса хвасарлъулеб гIамал гьабун хьвади буго нилъер щивасул аслияб мурад. Гьелдаса хвасарлъиги буго муъминчиясе Къиямасеб къоялъ битIккей, щайин абуни, гьеб щвей бугелъул инсанасе Алжаналда кверщел батиялъе гIаламатлъун.    Хирияб Къуръаналда буго гьадинаб магIнаялъул...


РухӀияб рахъ цебетӀезабулеб заман

Нилъер лъимал риидалилал каникулазухъ урхъун рукIуна хӀухьбахъи гьабизе, гьудулзабигун заман тIамизе, расандизе. Амма нилъеда лъала гьаб ва хадусеб гӀумруялъулъ унго-унгояб талихӀ ва бергьенлъи Аллагьасул ва Гьесул Расуласул ﷺ нухдасан иналъулъ букӀин. Гьединлъидал, хириял яцал, рачӀа нилъеца гьаб...


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...