Аслияб гьумералде

Аллагьу акбаралъул хиралъи

Аллагьу акбаралъул хиралъи

Аллагьу акбаралъул хиралъи

«Аллагьу акбар» абураб каламалъул магIна ккола Аллагь кIудияв, хирияв, тIадегIанав, хIурмат цIикIкIарав вугин кинабниги цогидаб кIудиябин, хириябин ва тIадегIанабин рикIкIунебщинаб жоялдасаян абураб. Гьелъул гIелмияб магIна ккола зикру-тасбихIго гIадаб.

 

«Аллагьу акбар» абураб калимаялъул руго гIезегIанал пайдабиги.

– ЦIа свинаби.

Хирияб хIадисалда буго: «ЦIа ккун бихьараб заманалда нужеца «Аллагьу акбар» абе, гьеб цIа свина», - ян. Цогидаб хIадисалда буго, цIа свиналъе квербакъе «Аллагьу акбар» абиялдалъунилан. 

– Жундул рухIи.

Такбир бачунеб бакIалда жундул чIоларила. Шайих ГIабдулкарим ал-КъатIан абурав гIалимас абун буго, жундул рихьидал такбир бачейин, ай «Аллагьу акбар» абейин. Щайгурелъул такбир бачунеб бакIалда жундул чIоларила. Гьелъие бугеб хIикматги кколеб буго, жундул цIаялдаса рижарал жалъидал, такбирги цIа свинабулеблъун кколеб зикру букIин.

– Борхалъуде рахиндал такбир бачин.

Хирияб хIадисалда буго: «Дуца тIадчIей гьабе такъваялда ва кинабгIаги борхалъиялде вахиндал такбир бачиналда», - ян. Абугьурайратица бицараб хIадисалда буго: «Ниж рукIана борхалъиялде рахиндал такбир бачунел, гIодоблъиялде рещтIиндал тасбихI битIулеллъун», - ян. Муслим ва Бухарияс бицараб хIадисалда буго: «Гъазаваталдаса яги хIежалдасагун гIумраялдаса тIадвуссунелъул Бичасул Аварагас ﷺ, щибаб борхалъиялде вахиндал, лъабго такбир бачунеб букIана, цинги гьадин абулаан: Ла илагьа иллаллагьу вахIдагьу лашарика лагьу, лагьул мулку ва лагьул хIамду вагьува гIала кулли шайин къадир. Айибуна гIабидуна сажидуна лираббина хIамидуна. Садакъаллагьу вагIдагьу ва насара гIабдагьу ва гьазамал ахIзаба вахIдагьу», - ян.

– Ракьалги зобалги цIезарула.

Хирияб хIадисалда буго: «СубхIаналлагь» буго бащадал цIадираби, «АлхIамдулиллагь» буго цIурал цIадираби, «Аллагьу акбаралъ» ракьалги зобалги цIезарула. «Лаилагьа иллаллагьалъе» пардав гьечIо, бацIцIадго Аллагьасде щвезегIан», - ян.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

 

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Эбел-инсул адаб – Аллагь разилъи

Нилъер диналъулъ эбел-инсул адаб гьабиялъ хасаб бакI ккола ва гьеб иманалда ва гIибадаталда хадубцун бачIунебги буго. Хирияб Къуръаналъги, МухIамад аварагасул ﷺ хIадисазги гьеб суал гIемер борхулеб буго.   Исламалда эбел-инсуца кколеб бакI ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго...


Аллагьас ﷻ кьола ризкъи

Имам Загьидияс бицана: «Цо нухалда дун, дие бугеб ризкъи Аллагьас ﷻ азалалдаго хъвараб бугинги абун, гьелъул хIалбихьизелъун гIалахалде валагьун къватIиве вахъана.   Авлахъалде щведал кIудияб мегIер бихьун, гьелде аскIове индал, гьениб батана нохъо. Жаниве лъугьун, бищун чIегIераб...


Рогьалил суннат

Рогьалил как жамагIаталда бай ккола цIакъ хирияб гIибадат. Нилъеда лъала гьениб «Магьдина» цIалулеблъи. Гьелде кIвар кьечIогоги тола цо-цояз. КIиабилеб ракагIаталъул рукугIалдаса ворхидал, гьелъул тасбихI-дугIа цIалун хадуб «Магьдина»...


Аллагь ﷻ рехсей

Аллагь ﷻ гIемер рехсеялда хурхун рачIарал цо-цо хIадисазул магIнаби.   Аллагьас ﷻ абулеб буго, лагъас Дун рехсани, Дица гьевги рехсезе вугин. Цояс гьикъана Аварагасда ﷺ, кидаго гьабизе лъикIаб гIамал бицейилан. Аварагас ﷺ абуна Аллагь ﷻ рехсолаго мацI бакъвазе биччангутIи бугилан...


Аварагасул ﷺ гIамал-хасият

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...