Аслияб гьумералде

Тасаввуф - цересел гIалимзабазул цIадирабазда

Тасаввуф - цересел гIалимзабазул цIадирабазда

Исламалъул машгьурал имамзабазул яги гIалимзабазул цонигияс суфизмалда кигIан дагьабниги гIайиб чIвачIо. Ункъабго мазгьабалъул имамзабазги гьезда нахърилълъарал гIалимзабазги, тафсиралъул, хIадисалъул гIалимзабазги тасаввуф рикIкIана исламалъул рухIлъун ва ракIлъун.

 

– СагIид ХIаваца «Жундуллагь» абураб тIехьалда хъван буго Абу-ХIанифа имам вукIунаанила ГIабдуллагь бину Мубарак, Фузайл бину ГIияз, Давуду ТIаи гIадал суфизабазул горсверуда.

– Имам Маликица абуна: «ШаригIаталъул гIелмуги тIалаб гьабун тасаввуф тIалаб гьабичIел чагIи пасикълъула», - ян.

– Жинда Аллагь разилъаяв имам ШафигIияс абуна: «Дие дунялалдаса лъабго жо бокьана: ххвалие жо гьабичIого чIей, хIеренаб тIабигIаталдалъун халкъалъулгун гьудуллъи гьаби, тасаввуфалъул агьлуялъул нухда нахъвилълъин».

– Имам АхIмадица абуна: «Суфизабаздаса хириял гIадамал дида лъаларо», - ян.

– ГIиззубну ГIабдуссалам: «Суфизаби гIодорчIун руго (гьезул нух бараб буго) шаригIаталъул щулиял кьучIчIазда, жал дунялалдаги ахираталдаги риххуларел, цогидал абуни гIодорчIун руго шаригIаталъул рагIдукь».

– Ибну Халдун: «Тасаввуфалъул гIелму исламалда жаниб загьирлъараб гIелму ккола. Гьеб гIелму асхIабзабазулъги салафуназулъги – киса-кибего тIибитIун букIана».

– Имам Гъазали: «Суфизабазул нух – бищун битIараб нух буго, гьезул хасияталги – бищун роцIцIарал хасиятал ккола, гIакъилзабазул кинабго гIакълуги, хIакимзабазул кинабго хIикматги, шаригIаталъул балъголъаби лъалел гIалимзабазул гIелмуги – кинабго данде гьабуни, суфизабазул нухалдаса лъикIаб нух гьезда батизе гьечIо, суфизабазул (хIакъикъиял) кинабго жо босараб бугелъул авараглъиялъул гордухъан баккараб нуралдаса».

– Ас-сайид МухIаммад ал-ГIалави ал-Малики: «Суфизм, цогидал исламиял гIелмабиго гIадин, цIар хадуб баккараб, амма жиндир магIнаги хIакъикъатги МухIаммад аварагасулги ﷺ гьесул асхIабзабазулги заманалда букIараб исламалъул нух буго. МухIаммад аварагги ﷺ гьесул асхIабзабиги суфизмалъул бищун тIадегIанаб даражаялда рукIана».

МухIаммад СагIид Рамазан ал-БутIи: «РакIалъул хIалал лъикIлъизарулел нухал хIалтIизаризе тIадаб букIиналда тIолго бусурбаби тIадрекъана. Гьел нухал хIалтIизариялда цIикIкIарасел гIалимзабаз тасаввуфилан абула, цо-цояз ихIсанилан абула, цо-цояз сулукилан абула».

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


КIиябго рокъоб талихI щвела

Нилъер диналда ригьин гьаби буго гIадат гуребги, цIияб гIумруялде гали тIамулеб, гъваридаб рухIияб магIна жиндилъ бугеб динияб къотIи-къай.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ хIалкIолъиялде тIоритIел гьабулел гIаламатаздасан буго гьес нужее...


Балагьаздалъун хIалбихьи

ХIурматиял бусурбаби, гьаб гIагараб заманалда нилъер Дагъистаналъул бакI-бакIазде бачIана ракIалдаго букIинчIеб къварилъи. Гьелъие сабабалъунги ккана бараб чваххунцIад. Гьелъул хIасилалда Дагъистаналъул тахшагьар МахIачхъалаялда, Хасавюрт районалъул росабалъ ва цогидал бакIазда лъим рукъзабахъе...


Дин ккола насихIат

НасихIат босизе лъани, гIемерал пайдаби щола. ГIалимзабаз нилъее гIемераб хазинаги нахъе тана. ХIадисалда буго: «ГIалимзаби руго аварагзабазул ирсилал», - абун. Аварагзабаз жидедаса хадуб гIелму гурони щибго жо течIо, гьединго гIалимзабазги течIо гIелму гурони, хIатта гIумру кьуна...


ХIажатазе кумек гьабула

БетIергьанас ﷻ халкъ бижун буго цоцазе кумек гьабулеллъун, ай цоцада жидер гIумруялъул шартIал хурхараллъун. Гьединлъидалин паризаяб закагIаталде тIаде суннатаб садакъа кьейги лъикIаблъун бихьизабун бугеб исламалда жаниб. Дагъистаналда руго гIезегIан гурхIел-рахIмуялъул фондал.  Гьезул аслияб...


Аварагасул ﷺ асараздасан

Авараг ﷺ мисал босулев чи вукIиналъ, асхIабзабаз Аварагас ﷺ хIалтIизарулел рукIарал алаталцин рехсана. Ибну Асирица баян гьабуна стакан гьоркьохъеб кӀодолъиялъул букӀанин, я гьитӀинаб, я кӀудияб гуреб. Аварагасе ﷺ бокьулаан алатазда хасал цӀарал лъезе, стаканалда цӀарги лъуна «Раян» абун. Гьесул...