Аслияб гьумералде

РацIцIалъиялъе бахъулеб…

РацIцIалъиялъе бахъулеб…

КигIан бокьичIониги гьале рамазан моцI рагIалде бакIарулеб буго. Аллагьас ﷻ къабул гьабеги щивасул гьаб моцIалъ гьабураб, кигIан дагьаб бугониги, гIамал. ТIадеялъулги гьелда дандчIвай гьабизе гIумруги батаги.

 

Рамазан моцIалъ гьабуралъе ахир лъолеб гIамаллъунин абуни ккола паризаяб закагIат-сахI бахъи.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца какги бай, паризаяб закагIат-сахIги кье. Нужерго напсазелъун гьабун тараб лъикIаб гIамал нужеда Аллагьасда ﷻ аскIоб батила…», - ян (суратул «Бакъара», 110 аят).

Ибну ГIумаридасан бицараб хIадисалда буго: «Аллагьасул расулас ﷺ кIалбиччаялъул закагIат парзлъун гьабуна бусурбабазул хIуразда, лагъазда, гIисиназда, чIахIиязда. Ва амруги гьабуна, гIидалъул какде гIадамал рахъиналде гьеб тIубазабеян», - абун. 

КIалбиччаялъул сахI бахъизе тIадаб гьечIо эбелалъул ургьиб бугеб лъимералдаса.

СахI бахъиялъул хIакъалъулъ аварагас ﷺ абун буго: «Рамазаналъул кIал зобалдаги ракьалдаги гьоркьоб бан хутIун букIуна, кIалбиччаялъул сахI бахъизегIан», - абун (Макъдиси, ибну Шагьин).

ВакигI ибну ЖарахIидасан бицун буго: «Рамазан моцIалъе кIалбиччаялъул сахI, какие сагьвиллъиялъул сужда гIадаб жо буго. Сагьвиллъиялъул суждаялъ какил мукъсанлъи бацIцIунеб гIадин, сахI бахъиялъги кIалалъулъ ккараб мукъсанлъи бацIцIуна», - ян («ал-МажмугI»).

Аварагас ﷺ абухъе, кIалбиччаялъул сахI бахъи ккола кIалккураб заманалда лъугьараб къваригIел гьечIеб хабаралдаса рацIцIалъи. Гьелъ бацIцIуна бусурбанчиясдаса лъугьараб гIиси-бикъинаб мунагь. Жеги гьелъулъ буго мискин-пакъиразе тIагIам кьейги, Аллагьас ﷻ кьурал нигIматазе шукру гьабиги.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

 

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Аварагас ﷺ течIеб как

Тагьажуд ккола боголил какдаса хадуб рогьалил как ахIизегIан балеб суннатаб как. Гьеб цIакъ кIвар бугеб какги буго. Гьеб базе бихьизабун буго рогьалил как базегӀан. КигӀан заманалъ кьижаниги, ворчӀун хадуб ва рогьиналде бараб как ккола тагьажуд.   Нагагьлъун, сапаралъ вугев чияс маркӀачӀул...


ХIикматал махлукъатал

Морж   ЧIахIиял рухIчIаголъабазул цоял ккола моржал. Гьел руго тIом биццатал ва гьелъ кумек гьабула гьезие квачалдаса цIунизе. Габуралъул тIасияб рахъалъул тIом  букIуна 10 сантиметралъ биццатаб.   Гьезда кIола рекIел кьабиялъул хехлъи-хIинцIлъи жидеего бокьухъе бачине. Лъим...


БацIадаб ниятгун

Муса аварагасул заманалда гIумру гьабун вукIана цо динияв чи. Гьес Аллагьасе гIибадат гьабулаан, рукъалъул тIохда гIемерал какал ралаан. Цо къоялъ гьесухъеги рачIун цояз бицана гъотIое гIадамаз сужда гьабулеб ахил хIакъалъулъ. Гьебги рагIун, гIащтIиги босун, гъветI къотIизе къасдгун къватIиве...


Балагьаздалъун хIалбихьи

ХIурматиял бусурбаби, гьаб гIагараб заманалда нилъер Дагъистаналъул бакI-бакIазде бачIана ракIалдаго букIинчIеб къварилъи. Гьелъие сабабалъунги ккана бараб чваххунцIад. Гьелъул хIасилалда Дагъистаналъул тахшагьар МахIачхъалаялда, Хасавюрт районалъул росабалъ ва цогидал бакIазда лъим рукъзабахъе...


Аварагасул ﷺ асараздасан

Авараг ﷺ мисал босулев чи вукIиналъ, асхIабзабаз Аварагас ﷺ хIалтIизарулел рукIарал алаталцин рехсана. Ибну Асирица баян гьабуна стакан гьоркьохъеб кӀодолъиялъул букӀанин, я гьитӀинаб, я кӀудияб гуреб. Аварагасе ﷺ бокьулаан алатазда хасал цӀарал лъезе, стаканалда цӀарги лъуна «Раян» абун. Гьесул...