Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ такъия ва чалма

Аварагасул ﷺ такъия ва чалма

Аварагасул ﷺ такъия ва чалма

Аллагьасул Расулас ботIрода лъолаан хъахIаб такъия. Такъиялда тIасан чалмаги жемун букIунаан. Чалма къалаан такъия гьечIого, гIицIаб бетIералдаса тIасанги. Гьесие рокьулаан Йеменалдаса рачIарал тIагърал, гьениса рачIарал рукIунаан щулияб ххамил гьабурал, хъахIал.

 

Цо-цо нухалъ Аварагас ﷺ жиндирго тIагъурги бахъун, гьеб лъолаан как балелъул цебе сутрат хIисабалда, гьедин гьабиялдалъун гIадамал цересан хьвадичIого рукIине. Гьебги гьабулаан цоги лъезе жо батичIеб мехалда ва гьабизе бегьи бихьизабизелъун.

Цо-цо нухалъ, чалма кодобе щвечIони, Аварагас ﷺ нодоялдагун бетIералда жемулаан кинаб бугониги ххам. Ибну ГIаббасидасан бицун буго (цо-цо нухалъ) Авараг ﷺ минбаралде вахунаанин бетIер сверун гъункараб ххамил кесекги жемунилан абун (Бухари).

ГIумар-асхIабасдасан бицунеб буго: «Аллагьасул Расулас ﷺ бетIер сверун чалма жемулаан, цинги гьелъул рагIаллъабиги рукIунаан нахъасан кIиябго гъажалда гьоркьоса гIодоре дализарун», - абун (Тирмизи).

Гьел даларал рагIаллъалабазул халалъи букIунаан гIункIрукьалъул халалъи бугел. Гьединаб халалъи гьабизе суннатаблъунги ккола.

Гьесул ﷺ букIана «Ас-СахIаб» абун цIар бугеб чалма. Хадубккун гьеб ГIалие кьунги букIана. Гьебги ретIун ГIали вачIиндал, Аварагас ﷺ абуна: «Нилъехъе ГIали вачIана ботIрода сахIабги лъун», - абун. Гьелъул магIна ккола накIкI абураб.

ГIалица бицун букIана Аварагас ﷺ жинда чалма къанила, цинги гьелъул рагIаллъаби гъажалда тIадеги разарунилан абун.

ГIалица абуна: «Бадруялъул гъазаваталъул ва ХIунайналда рагъулел къояз Аллагьас ﷻ дие кумек гьабуна, гьеб чалмаялда сверун лъугьун свер-сведулел рукIарал малаикзабаздалъун», - абун.

Имам ТIабаранияс бицун буго, щибаб нухалъ бакIалъул вазирлъун яги цевехъанлъун щив вугониги толелъул, Аллагьасул Расулас ﷺ жиндирго вакиласул ботIрода сверун чалма жемулаанин, цинги гьелъул рагIаллъабиги, нахъасан, гIинда аскIосан кваранаб гъажалде риччалаанин абун.

Жабир-асхIабас бицана: «Макка бахъараб къоялъ Аллагьасул Расул ﷺ шагьаралде лъугьиндал, гьесул ботIрода букIана чIегIераб кьералъул чалма», - абун (Муслим).

Анас-асхIабасдасан бачIараб риваяталда буго: «Макка бахъараб къоялъ шагьаралде лъугьиндал Аварагасул ﷺ ботӀрода букӀана цӀунулеб тӀагъур (шлем)», - абун (Бухари).

ХӀадис-гIелмуялъул гIалимзаби рекъараб пикру буго гьеб кӀиябго. ГIалимзабаз чIезабуна гьеб къоялъ Аварагасул ﷺ ботIрода букIанин шлемги гьелда тIасан жемараб чӀегӀераб чалмаги абун.

Чалмаялъул халалъи-гIеблъи кинаб букIарабали мухIканго лъалеб гьечIо. Цо-цояз абула анкьго гIункIрукьалъул халалъи букIанин (2,5-3 метр), амма цIикIкIун лъалев Аллагь ﷻ вуго.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Татар мацIалде буссинабуна

ДРялъул муфти, шайих АхӀмад-афандил «ЛъикӀал тIабигIатазул ах» абураб тӀехь буссинабуна татар мацIалде. Таржама гьабуна Апанаевская мажгиталъул имам, «Иман» басмаханаялъул директор, тарихиял гӀелмабазул кандидат Нияз-хӀазрат Сабировас. Татар мацӀалде буссинабураб тIехьалъул...


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...


ХIалалаб гьанал нигIматал

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана Дагъистаналъул Росдал магӀишаталъул ва кванил нигӀматазул министерствоялъул вакилзабазулгун данделъи. Гьениб бицана гIи-боцӀул къадар гӀемер гьабизе ккеялъул ва гьеб гӀезабиялъул рахъалъ цадахъаб хӀалтӀи гьабиялъул хIакъалъулъ, гьединго, базаразда хӀалалаб гьан...


ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

МухIаммад аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал бищунго захIматал хIалбихьиязул цояб букIана ТIаифалде гьабураб сапар. Гьесул лъади Хадижат ва имгIал АбутIалиб хун хадуб Маккаялда бусурбабазул ахIвал-хIал гIемерго хIалуцун букIана. Цинги Аллагьасул ﷻ Аварагас ﷺ ТIаифалде сапар бухьана, шагьаралъул...


Аллагьас ﷻ кьола ризкъи

Имам Загьидияс бицана: «Цо нухалда дун, дие бугеб ризкъи Аллагьас ﷻ азалалдаго хъвараб бугинги абун, гьелъул хIалбихьизелъун гIалахалде валагьун къватIиве вахъана.   Авлахъалде щведал кIудияб мегIер бихьун, гьелде аскIове индал, гьениб батана нохъо. Жаниве лъугьун, бищун чIегIераб...