Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ кьижи

Аварагасул ﷺ кьижи

Аварагасул ﷺ кьижи

Макьу ккола нилъее рахIат гьабизе БетIергьанас бижараб жо. Макьуялда абула хвалил гьитIинав вациланги. Кин кьижизе кколебали Аварагас ﷺ нилъеда малъана. Гьес ﷺ малъараб къагIида гьанже нахъа гIалимзабазги ритIухъ гьабуна, гьеб черхалъе бищун пайдаяб бугинги абун.

 

Аварагас ﷺ кьижилалде цебе Къуръаналдаса сураби цIалулел рукIана. Масала, «Табарака», «Аятул курси», «Зумар» ва цогидалги.

Гьединго кьижилалде цебеги, ворчIун хадубги дугIаби цIалулаан. Гьел цIалиялъул хIикматги буго, къоялъул ахирги байбихьиги кидаго Аллагь ﷻ рехсовлъун вукIин.

Имам КъустIуланияс «Мавагьиб» абураб тIехьалда хъван буго Авараг ﷺ сардил авалалда кьижулаанин ва гьеб бащалъидал тIадеги вахъунаанин абун.

Макьидаса ворчIидал сивак хIалтIизабулаан ва какиеги чурулаан. Жиндие гIураб къадаралдаса цIикIкIун Авараг ﷺ кьижичIо. Сардил авалалда кьижулаанин абураб жоялъул магIна ккола, боголил какдаса хадуб, гIемераб заман бачIого, кьижулаанин абураб.

Сордо бащалъидалин абураб жоялъул магIна ккола, гIемерисеб мехалда гьедин ворчIулаанин абураб. Гьединго абула, Авараг ﷺ тIаде вахъунаанин хIелеко гIегIедидал.

Ибну ХIажар ГIаскъаланияс абуна: «Гьел хIадисазулъ дандеккунгутIи гьечIо. Гьезул щивас, ай хIадис бицанщинас абуна жидеда бихьараб куцалда», - ян.

Бухари ва Муслимица бицараб хIадисалда буго: «Боголил мех щвезегIан Аварагасе ﷺ кьижизе бокьулеб букIинчIо ва боголидаса хадуб харбалги рицунароан», - ян.

Боголидаса хадуб пайдаял харбал рицине бегьула. Амма жиндилъ пайда гьечIел харбал рицине карагьатаб буго. ХIарамаб хабар бицине хIарамаб буго.

Авараг ﷺ кьижулев вукIана кваранаб рахъалда. Берал къанщизегIан Аллагь ﷻ рехсолаан. Кьижулеб мехалда, чехьги цIун, Авараг ﷺ кьижулароан.

Авалалда кьижиялъ Аварагас ﷺ черхалъе рахIат кьолеб букIана, къаси сардилъ вахъин букIана ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ гIибадат гьаби. Кинниги нилъер гьаб заманалда цо-цоял къаси нахъалъизегIан кафе-баразда гIордор чIун яги телефоназда компьютеразда нахъа кIусун рукIуна. Цинги, рогьалил какде яги гIибадат гьабизе рахъине кIоларо.

Кьижулеб мехалда Авараг ﷺ какиеги чурун кьижулаан.

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Лъимал цIуниялъул къоялде

Халкъазда гьоркьосеб лъималазул къо кӀодо гьабун, Каспийск шагьаралда тӀобитӀана «ЦӀуниялда бугеб лъимерлъиялъул канлъи» абураб рахӀмуялъул хъизаналъулаб рекӀин. Гьеб кӀудияб ва унго-унголъунги ракӀ хинлъизабулеб тадбиралда гӀахьаллъана I500-ялдаса цӀикӀкӀун чи — лъимал ва гьезул эбел-эмен. Байрам...


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


Бакъ: гьудулищ, тушманищ?

Хъизамалъул, рукъалъул ургъалабазул цӀураб заманалда руччабазда кӀочон тола жидерго тIалаб-агъаз гьабизе. Нилъер берцинлъиги сахлъиги ккола ТӀадегӀанав Аллагьасул сайгъат ва гьел цӀунизеги ккола.   Нилъер гӀумруялда жаниб кӀудияб бакӀ ккола бакъул нуралъ. Гьелъ кумек гьабула черхалъе, лугбал...


Аварагасул ﷺ гIамал-хасият

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...


Татар мацIалде буссинабуна

ДРялъул муфти, шайих АхӀмад-афандил «ЛъикӀал тIабигIатазул ах» абураб тӀехь буссинабуна татар мацIалде. Таржама гьабуна Апанаевская мажгиталъул имам, «Иман» басмаханаялъул директор, тарихиял гӀелмабазул кандидат Нияз-хӀазрат Сабировас. Татар мацӀалде буссинабураб тIехьалъул...