Аслияб гьумералде

ГIибадатазул бигьаяб

ГIибадатазул бигьаяб

Ислам ккола гурхӀел-рахӀ-муялъул ва лъикӀлъиялъул дин. Нилъер диналъ хасаб кӀвар кьола гьоркьорлъаби лъикI гьариялде. Цогидаздехун инсан лъикӀав вугебгӀан заманалда жаниб, гьесда Аллагь ﷻ  гурхӀулевги вукӀуна.

 

Щивав бусурбанчияс жидерго дин лъикIаб рахъалдасан бихьизабизе, гьелъул насихӀатал цӀунизе, къимат гьабизе ккола. ТӀадегӀанав Аллагьасе ﷻ  гӀибадат гьабиялда цадахъго муъминчияс исламалде цогидалги ахӀизе ккола.

ГӀадамал исламалде ахӀизе бищунго цIакъаб къагIида бугин абула лъикӀаб гӀамал-хасият бихьизаби. Тарихалда гӀемерал мисалал руго бусурбабазул лъикӀаб гӀамал-хасият бихьиялдалъун цогидал исламалде рачIиналъул.

Муъминчиясул лъикӀал хасиятазул цояб ккола кинабго чӀагояб жоялдехун лъикӀлъи бихьизаби. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ  муъминчиясе кири хъвала бищунго гьитӀинаб лъикӀлъиялъухъги, гьеб лъикӀлъи хIатта хӀайваналдехун гьабун бугониги.

Бищунго бигьаяб кири щолеб лъикӀлъи ккола гьими. Гьимиялъ лъазабула гIадамалгун мун лъикӀаб гьоркьоблъиялда вукӀин ва гьезие дудаса кинабгӀаги зарал букIине гьечIеблъи.

«Ас-саламу гӀалайкум» абураб саламалъ гӀадин гьимиялъги кьола рекъел, гӀадамазда гьоркьоб гьудуллъиги щула гьабула. Гьимиялдалъун кӀола хӀалуцараб ахӀвал-хӀал къотӀизабизе, нужерго ва цогидазул рекӀел хӀал лъикӀлъизабизе.

Абу Заррица бицана Аварагас ﷺ абунин: «Дур диналъул вацасе гьими дуе садакъа ккола», - ян. (Имам Тирмизи)

ГӀалимзабазги чӀезабун буго гьимиялъ инсанасул черх щула гьабулеблъи ва стресс нахъе инабулеблъи.

Щибаб нухалда муъминчи гьимулелъул, гьес Аварагасдаса ﷺ мисал босула ва суннат тӀубала. Аварагас ﷺ кидаго жиндирго насихӀатал ва гӀадамазулгун гьабулеб гьоркьоблъи гьимун гьабулаан.

ГӀабдуллагь ибну Мугъирасдасан бачӀараб хӀадисалда буго, ГӀабдуллагь ибн ал-ХӀарисица абунин: «Аварагасдаса ﷺ цIикIкIун гьимулев чи дида киданиги вихьичӀо», - ян. (Имам АхӀмад, 17713; Тирмизи, 3641)

Жарир ибну ГӀабдуллагьица бицараб хӀадисалда буго: «Дица ислам къабул гьабуралдаса нахъе дун Аварагас ﷺ нахъчIвачIо киданиги. Авараг ﷺ кидал дандчIваниги гьимун гурони кIалъачIо», - ян. (Бухари, Муслим)

АскIоре рачIарал мискинзабазе кьезе жо гьечӀеб мехалда, Аварагас ﷺ гьезие жиндирго гьими загьир гьабулаан, гьелъ гьел гIодореги риччазарулаан.

 

Шамил МухIаммадов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


ХIакъаб жоялдаса инкар гьаби

Къуръаналдагун Аварагасул ﷺ хIадисазда рехсарал бищунго хIинкъи бугел рекIел гIунгутIабазда гъорлъ буго чIухIи ва гIамалкIодолъи. Нилъер диналда гьеб кIиябго мунагь рикIкIуна гIемерал цогидал мунагьазул кьибиллъун ва инсан Аллагьасда ﷻ цеве рихаравлъун лъугьинавулеб шартIлъун. Гьеб гIицIго...


Муфтияталда данделъи тIобитIана

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда тӀобитӀана идарабазда гьоркьосеб данделъи. Гьелда гIахьаллъи гьабуна муфтияталъул вакил ИсмагӀилов Мурадица, ГӀалимзабазул советалъул председателасул заместитель КъахIиса МухӀаммадица, Россиялъул МВДялъул Северияб Кавказалъул федералияб округалда бугеб бетӀераб...


Аллагьасул ﷻ разилъи кин щолеб?

Нилъ рижун рати гIададисеб жо гуро. Пикру гьабуни, нилъеда гьеб бичIчIила, щайгурелъул, пикру гьабиялъ нилъ рачуна лъикIаб нияталде, битIараб нухде. Пикру гьаби исламалда беццараб ишги буго. Къуръаналда Аллагьас ﷻ абичIищ нилъ рижанин Гьесие гIибадат гьабизелъун.   Аллагьас ﷻ малъухъе...


Аллагьасул ﷻ баракатаб сайигъат

ТӀадегӀанав Аллагьас инсанияталъе гӀемерал пайдаял пихъал рижун руго, гьезда гьоркьоб хасаб бакӀ ккола цӀибилалъ. Гьеб пихъ некӀсияб заманалдаса нахъе гӀадамазда лъалеб букӀана ва чанго нухалъ рехсон букӀана Хирияб Къуръаналда Аллагьас жиндирго лагъзадерие кьурал кӀудиял нигӀматазул...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Макьилъ "супергерой"     Макьилъ гIемер бихьула, кинабаздаго гIадин, кутакав бахIарчилъун вахъун. Цо-цо мехалъ ворчIула ва дир черх хисулеб бугин ккола: кверазде къуват бачIуна, бидурихьал понцIон лъугьуна. Гьелъие щиб сабаб бугебали лъаларо. Щиб дица гьабизе кколеб?   ГIали,...